Հումանիտար կազմակերպությունները Թրամփի՝ Գազայի ծրագրին տվել են 4 միավոր՝ 26-ից

Հինգ հումանիտար կազմակերպություն ՄԱԿ-ի հավանությունից մեկ տարի անց ծրագիրը գնահատել է ձախողված՝ վկայակոչելով օգնության և քաղաքացիական անձանց պաշտպանության սահմանափակումները։ Խաղաղության խորհուրդն ասում է, որ ծրագիրն իրականացնելու համար Իսրայելի որոշումներն անհրաժեշտ են։
Այս հոդվածում
Իրավիճակ՝ Պատերազմը Գազայում
Հինգ հումանիտար կազմակերպություն ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ Գազայի ծրագրին մեկ տարվա հումանիտար գնահատման արդյունքում տվել է 4 միավոր՝ հնարավոր 26-ից։ Նրանց գնահատման համակարգով սա ձախողված արդյունք է։ Հումանիտար օգնության հասանելիությունը ստացել է զրո, իսկ քաղաքացիական անձանց պաշտպանությունը՝ մեկ միավոր։
Հրադադարի առաջին փուլը սկսվել է 2025 թ․ հոկտեմբերի 10-ին, իսկ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը 2025 թ․ նոյեմբերի 17-ին հավանություն է տվել ծրագրին՝ ընդունելով 2803 բանաձևը։ Կազմակերպությունների՝ 2026 թվականի ապրիլին կատարած գնահատման մեջ նույն ցուցանիշները ստացել էին 5 միավոր՝ 26-ից, այդ թվում՝ հումանիտար օգնության հասանելիությունը՝ զրո միավոր՝ 10-ից։
Փախստականների հարցերով դանիական խորհուրդը, Փախստականների հարցերով նորվեգական խորհուրդը, Oxfam-ը, Refugees International-ը և Save the Children-ը ծրագիրը գնահատել են դրա իսկ սահմանած նպատակների համեմատ։ Դրանք վերաբերում են պաշտպանությանը, օգնության հասանելիությանը, վերակառուցմանը և տնտեսական զարգացմանը, ինչպես նաև տեղաշարժի ու վերադարձի ազատությանը։ Գնահատումը հիմնված է ծրագրի չափանիշների, այլ ոչ թե անկախ հումանիտար չափանիշների վրա։ Կազմակերպություններն օգտվել են Գազայում գործող կազմակերպությունների դիտարկումներից, հանրային տվյալներից և երկրորդային աղբյուրներից։
Յուրաքանչյուր ցուցանիշի համար կազմակերպությունները տվել են 2 միավոր՝ լիակատար կամ զգալի առաջընթացի, 1 միավոր՝ մասնակի կամ անհետևողական իրականացման, և 0 միավոր՝ չկատարման, զգալի ուշացումների կամ հետընթացի դեպքում։ Այնուհետև նրանք գումարել են գնահատման բոլոր միավորները։
Օգնություն և տեղաշարժ
Կազմակերպությունների խոսքով՝ ծրագիրը նախատեսում էր, որ ՄԱԿ-ի համակարգմամբ օրական առնվազն 600 բեռնատար օգնություն պիտի մտներ Գազա, սակայն 2026 թվականի սեպտեմբերին օրական միջինը 49 բեռնատար է մտել։ Նրանց խոսքով՝ դրանց ընդամենը 2%-ն է բժշկական պարագաներ տեղափոխել։ Կազմակերպությունները հավելում են, որ դեղերի և պարագաների պակասը մահերի է հանգեցրել բուժելի վնասվածքներից ու հիվանդություններից։
Կազմակերպությունների միավորման խոսքով՝ Գազայի բնակիչների մեծ մասը չի կարող մատչելի գնով սննդարար սնունդ ձեռք բերել, իսկ շատերը չունեն բավարար ջուր, սանիտարական պայմաններ, կացարան կամ բուժօգնություն։ Իսրայելը վկայակոչել է ապրանքների նկատմամբ սահմանափակումները, որոնք կարող են կիրառվել ինչպես քաղաքացիական, այնպես էլ ռազմական նպատակներով, գրել է Al Jazeera-ն։
Իսրայելի վերահսկողության գիծը, որը հայտնի է որպես Դեղին գիծ, շարժվել է դեպի արևմուտք։ ՄԱԿ-ի հումանիտար հարցերի համակարգման գրասենյակի տվյալներով՝ Գազայի՝ Իսրայելի վերահսկողության տակ գտնվող բաժինը հրադադարի սկզբի 58%-ից հասել է 65%-ի, գրել է Al Jazeera-ն։ ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներից մեկը հունիսին Անվտանգության խորհրդին հայտնել է, որ Իսրայելն ինքն է հայտարարել, թե վերահսկում է Գազայի 70%-ը։ Հումանիտար կազմակերպությունների գնահատմամբ՝ Իսրայելը վերահսկում է գրեթե 70%-ը։
Կազմակերպությունների միավորման տվյալներով՝ 2025 թ․ հոկտեմբերի հրադադարից մինչև 2026 թ․ նոյեմբերի կեսն առնվազն 1 650 պաղեստինցի է սպանվել, 5 975-ը՝ վիրավորվել։ Միավորման խոսքով՝ մոտ 1,8 միլիոն մարդ ապրում է տեղահանվածների բնակավայրերում, իսկ առաջ շարժվող գծի մոտ ապրող ընտանիքները ստիպված են եղել կրկին փախչել։
Սա կանխամտածված տեղահանում է, իսկ այն թույլ տվող հրադադարը հրադադար է միայն անվանապես։
Խորհուրդն ասում է՝ որոշումները դեռ ընդունված չեն
Խաղաղության խորհրդի հաղորդակցության ղեկավար Բրեդ Կլապերը, պատասխանելով Al Jazeera-ի հարցերին, լրատվամիջոցին է ուղարկել խորհրդի վերջին զեկույցը։ Լրատվամիջոցը գրել է, որ նա չի անդրադարձել տարածքային ընդլայնման կամ օգնության բեռնատարներին Գազա մուտք գործելու թույլտվության մասին կոնկրետ հարցերին։ Երբ լրատվամիջոցը պնդել է ուղիղ պատասխաններ ստանալ, Կլապերն ասել է․ «Սա է ձեր պատասխանը։ Դուք ունեք իրավիճակի մեր գնահատականը»։
Խորհրդի զեկույցում ասվում է, որ ծրագրի իրականացումը մնում է սահմանափակ, քանի դեռ որոշումները չեն ընդունվել։ Խորհուրդը հորդորում է Իսրայելին ընդունել քաղաքացիական ոստիկանության ուսուցման, տեղակայման և վերադարձի համար անհրաժեշտ որոշումները, ինչպես նաև թույլ տալ Գազայի կառավարման ազգային կոմիտեի ու Միջազգային կայունացման ուժերի մուտքը։ Ծրագիրը նախատեսում է, որ պաղեստինցի տեխնոկրատների ղեկավարած և Խաղաղության խորհրդի աջակցությունը վայելող կոմիտեն կզբաղվի առօրյա կառավարմամբ և վերակառուցմամբ, իսկ ուժերը կվերահսկեն անվտանգությունն ու կօգնեն ոստիկանության ուսուցմանը։
Կազմակերպությունների գնահատման մեջ ասվում է, որ Իսրայելը մերժել է Խորհրդի՝ 2026 թվականի մայիսին Անվտանգության խորհրդին ներկայացրած իրականացման 15 կետից բաղկացած ճանապարհային քարտեզը։ Խորհրդի զեկույցի համաձայն՝ «Համաս»-ը և պաղեստինյան մյուս խմբավորումները հուլիսի 30-ին ընդունել են ճանապարհային քարտեզ՝ զենքը հանձնելու և իշխանությունն անցումային վարչակազմին փոխանցելու համար։ Խորհուրդը զգուշացնում է, որ տեսանելի արդյունքներ չտվող հրադադարը չի կարող անժամկետ պահպանվել։
Հինգ կազմակերպությունները ցանկանում են, որ Անվտանգության խորհուրդը, Խաղաղության խորհուրդը և անդամ պետությունները ճնշում գործադրեն Իսրայելի վրա՝ անցակետերը բացելու, կացարանի համար անհրաժեշտ և այլ առաջին անհրաժեշտության պարագաները ներս թողնելու, հումանիտար կազմակերպություններին գործելու թույլտվություն տալու, բժշկական տարհանումներն ու տեղաշարժի ազատությունը, այդ թվում՝ վերադարձը, վերականգնելու համար։ Նրանք նաև առաջարկում են օգնության՝ Իսրայելի կողմից հաստատման և ռազմական ստուգումների փոխարեն անկախ ստուգում իրականացնել, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի մանդատով վերահսկել հրադադարը և եռամսյակային հումանիտար հաշվետվություններ ներկայացնել։
Այս իրավիճակի վերջին լուրերը
ՀակամարտություններԻսրայելի զինվորականների պնդմամբ՝ Գազայում գործողությունն ավարտվել է, ճանապարհը՝ բացվել
COGAT-ը նոյեմբերի 19-ին հայտնել է, որ Գազայի կենտրոնական հատվածում գործողությունն ավարտվել է, իսկ Սալահ ալ-Դին ճանապարհը՝ վերաբացվել։ Բնակիչների խոսքով՝ կրակոցները դեռ խանգարում են մարդկանց օգտվել ճանապարհից։
3 րոպե
ԻրավունքներՓաստաբանի խոսքով՝ Իսրայելի դատարանը 6 ամսով երկարաձգել է բժշկի կալանքն առանց մեղադրանքի
Բեեր Շևայի դատարանը վեց ամսով երկարաձգել է հիվանդանոցի տնօրեն Հուսամ Աբու Սաֆիայի կալանքն առանց մեղադրանքի, քանի որ նա սպառնալիք է Իսրայելին, ասել է նրա փաստաբանը։
3 րոպե
ՀակամարտություններԻսրայելի բանակը Գազայի կենտրոնում ցամաքային գործողություն է սկսել
Փախստականների ճամբարների մոտ գործողությանը նախորդել էր Խաղաղության խորհրդի նախազգուշացումը, որ Իսրայելի և «Համասի» միջև հրադադարը կարող է փլուզվել, եթե այն իրագործելու քայլեր չձեռնարկվեն։
2 րոպե
Աղբյուրներ
Ցույց տալ բոլոր 4 աղբյուրներըՑուցադրել ավելի քիչ
- refugeesinternational.orgOne Year On, Gaza’s ‘Peace Plan’ Has Failed, Delivering More Death, Displacement, Despair - Humanitarian Scorecard - Refugees International (բացվում է նոր ներդիրում)
- refugeesinternational.orgCeasefire in Name, Deprivation in Practice: One Year of Gaza's Failed Peace Plan - Refugees International (բացվում է նոր ներդիրում)
Al Jazeera‘Displacement by design’: Trump’s Gaza peace plan a failure, aid groups say (բացվում է նոր ներդիրում)
- en.wikipedia.orgGaza peace plan (բացվում է նոր ներդիրում)
