Հայաստանի կառավարությունն ընդունել է կենսաչափական անձնագրերի և նույնականացման քարտերի կարգերը

Հայաստանի կառավարությունը 2026 թվականի հոկտեմբերի 29-ին ընդունել է անձնագրերի և նույնականացման քարտերի տրամադրման կարգերը։ Դրանց համաձայն՝ դիմորդները գրասենյակ այցելելուց առաջ պետք է գրանցվեն առցանց, ստանան պետության հաստատումը և վճարեն։ Դրանից հետո Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայությունը հաստատել է առանձին փաստաթղթերի վճարների չափը և հայտնել, որ նոր համակարգի գործարկման հետ կապված՝ դեռ վավեր փաստաթղթերն անհապաղ փոխարինելու պահանջ չկա։

Ներքին գործերի նախարար Արփինե Սարգսյանը կառավարության նիստում ասել է, որ նոր ձևաչափի կենսաչափական փաստաթղթերը կտրամադրվեն նոյեմբերի 1-ից։ Նրա խոսքը հրապարակել է «Արմենպրես»-ը։ Հոկտեմբերի 29-ը և 30-ը հին համակարգի աշխատանքի վերջին օրերն են։ Կենսաչափական փաստաթղթերում օգտագործվում են ֆիզիկական նույնականացման տվյալներ, օրինակ՝ մատնահետքեր և լուսանկարներ։

Որոշումը կարգավորում է նաև տրամադրման մերժումը, ժամկետները և հավելյալ վճարով արագացված սպասարկումը։ Կառավարությունը հայտնել է, որ որոշումն ապահովում է «Նույնականացման փաստաթղթերի մասին» օրենքի 10-րդ հոդվածի 18-րդ մասի իրականացումը։

Առանձին վճարներ՝ առանց անհապաղ փոխարինման պահանջի

Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայությունը հոկտեմբերի 29-ի պարզաբանմամբ ներկայացրել է պետական տուրքերի հետևյալ չափերը՝ դրամով․

Ծառայությունը մերժել է փոփոխությունը որպես անձնագրի գնի գրեթե տասնապատիկ աճ ներկայացնելը։ Ծառայության խոսքով՝ անձնագրի, նույնականացման քարտի և հետագայում դրանցից մեկի փոխարինման ծախսերի գումարը մեկ անձնագրի գինը չէ։ Պետությունը մասնավոր գործընկերոջ առաջարկած գնին հավելավճար չի ավելացրել, իսկ գործընկերն ընտրվել է բաց մրցույթով՝ առաջարկված նվազագույն գնով։

Գործող անձնագրերն ու նույնականացման քարտերը վավեր են մինչև դրանցում նշված ժամկետի ավարտը․ նոյեմբերի 1-ին դրանք ինքնաբերաբար անվավեր չեն դառնում։ Ծառայությունը նաև հայտնել է, որ նոր կենսաչափական անձնագիր ստանալու համար կարելի է դիմել հին նմուշի նույնականացման քարտով։ Դիմորդները պարտավոր չեն նախ փոխարինել այդ քարտը։

Սարգսյանն ասել է, որ նրանք, ովքեր գործող փաստաթղթերի ժամկետի ավարտից առաջ կընտրեն կենսաչափական փաստաթղթերը, պետք է հանձնեն իրենց բոլոր գործող անձնագրերն ու նույնականացման քարտերը։

Ծառայությունը հայտնել է, որ կառավարությունը նախատեսում է սոցիալական որոշ խմբերի համար աջակցություն՝ պետական տուրքի ամբողջական կամ մասնակի վճարման ձևով։ Նախատեսվող աջակցության դեպքում ծախսը կհոգա պետությունը։

Ծառայության խոսքով՝ հայտերը նախ հաստատում է պետությունը

Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայությունը հայտնել է, որ շարունակում է պատասխանատու լինել անձի իրավական կարգավիճակի որոշման, ինքնության հաստատման և Բնակչության պետական ռեգիստրի վարման ու տնօրինման համար։

Ծառայության խոսքով՝ յուրաքանչյուր փաստաթղթավորման դիմում հաստատում է պետությունը։ Միայն այդ հաստատումից հետո մասնավոր գործընկերն իրականացնում է իրեն վերապահված տեխնիկական գործառույթները՝ կենսաչափական տվյալների հավաքագրումը, փաստաթղթի տպագրությունն ու տրամադրումը։

Ինչ անել գրասենյակ այցելելուց առաջ

Հայաստանի ներքին գործերի նախարարությունը հոկտեմբերի 20-ի հայտարարությամբ հայտնել է, որ առցանց նախագրանցումը կսկսվի հոկտեմբերի 31-ին՝ Haypass-ի պաշտոնական www.haypass.am կայքում։ Նախարարությունը ներկայացրել է դիմելու երկու եղանակ․

• Խիստ նույնականացման՝ դիմորդի ինքնությունը հաստատելու դեպքում հարթակը դիմորդին ուղղորդում է վճարման և գրասենյակի ընտրության էջեր։
• Առանց խիստ նույնականացման ներկայացված տվյալները համադրվում են Բնակչության պետական ռեգիստրի տվյալների հետ։ Ամբողջական համընկնման դեպքում դիմորդը կարող է ընտրել սպասարկման օրը, ժամը և վայրը, ինչպես նաև վճարել։

Եթե տվյալները չեն համընկնում, դիմորդներն ուղղորդվում են Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայություն՝ դրանք ճշտելու և անհրաժեշտության դեպքում շտկելու համար։ Նրանք կարող են գրանցվել միայն տվյալները շտկելուց և լիազոր մարմնի կողմից հաստատելուց հետո։

Սարգսյանն ասել է, որ մասնավոր գործընկերոջ գրասենյակ այցելելուց առաջ նախարարությունը պետք է դիմորդների տվյալները ստուգի ռեգիստրում և հաստատի նրանց հայտերը։ Դիմորդները պետք է հարթակում ամբողջությամբ վճարեն անկանխիկ և գրասենյակ այցելելու համար էլեկտրոնային փոստով կստանան QR կոդ։

Ինչ է տեղի ունենում գրասենյակում

Մասնավոր գործընկերոջ գրասենյակում դիմորդները կհանձնեն մատնահետքեր և կլուսանկարվեն։ Սարգսյանն ասել է, որ ինքնասպասարկման սարքերը ևս թույլ կտան դիմորդներին կատարել երկու գործողությունները՝ առանց աշխատակիցների հետ շփվելու։ Նա ասել է, որ փաստաթղթերը կհամապատասխանեն Եվրոպական միության (ԵՄ) չափանիշներին։

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ասել է, որ նոյեմբերից Հայաստանի տարածքում կգործի 14 գրասենյակ, այդ թվում՝ երկուսը՝ Երևանի առևտրի կենտրոններում։

Սահմանի ավտոմատացված անցման աշխատանքները

Փաշինյանը ներկայացրել է ընթացող աշխատանքները, որոնց նպատակն է կենսաչափական անձնագիր ունեցողներին հնարավորություն տալ «Զվարթնոց» օդանավակայանում և սահմանային այլ անցակետերում ընթերցող սարքերի միջոցով անցնել սահմանը՝ առանց սահմանապահի հետ շփման։ Նա դա ներկայացրել է որպես ընթացող աշխատանք, ոչ թե նոյեմբերի 1-ից գործարկվող սահմանային ծառայություն։

Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայությունը հայտնել է, որ նախկինում տրամադրված կենսաչափական անձնագրերը չեն սպասարկվել օտարերկրյա սահմանների ավտոմատացված անցման համակարգերով, քանի որ դրանց իսկությունը ստուգելու համար անհրաժեշտ միջազգային տեղեկատվության փոխանակումը չէր իրականացվել։

Արտերկրում սահմանի ավտոմատացված անցումը, Փաշինյանի խոսքով, կախված կլինի այլ երկրների հետ պայմանավորվածություններից և տվյալների փոխանակումից։ Նա որպես օրինակ նշել է Ֆրանսիայի կամ ԵՄ-ի հետ հնարավոր պայմանավորվածությունները։ Փաշինյանն այդ հեռանկարը կարևոր է համարել ԵՄ-ի հետ վիզաների ազատականացման գործընթացի համար։ Փաստաթղթերի դիմորդների համար հաջորդ նախատեսված քայլերն են հոկտեմբերի 31-ին առցանց նախագրանցման բացումը և նոյեմբերի 1-ին փաստաթղթերի տրամադրման մեկնարկը։