Հայաստանի արտգործնախարարն ընդդիմության աջակցությունն է խնդրում սահմանադրական հանրաքվեի համար

Հայաստանի արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանը 2026 թ․ հոկտեմբերի 28-ին ընդդիմադիր պատգամավորներին կոչ է արել աջակցել նոր Սահմանադրության նախագիծը հանրաքվեի դնելուն։ Նա խոստացել է, որ ընտրողների կողմից նախագիծը մերժելու դեպքում կառավարությունը հրաժարական կտա։

Իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցությանը հանրաքվե նախաձեռնելու համար անհրաժեշտ է ընդդիմության առնվազն 6 ձայն, քանի որ խորհրդարանում դրա համար բավարար տեղեր չունի։ Ընդդիմադիր երկու խմբակցություններն էլ հայտարարել են, որ չեն աջակցի քվեարկության անցկացմանը։

«Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Աննա Գրիգորյանը մերժել է առաջարկը՝ ասելով, որ աջակցությունը կհակասի խմբակցության ընտրական մանդատին ու նախընտրական խոստումներին։ Նրա խոսքով՝ հանրային ճնշումը չի փոխի այդ դիրքորոշումը։ Այս մասին հոկտեմբերի 30-ին հայտնել է «Արմենպրես»-ը։

Փաշինյանը ներկայացրել է հանրային ճնշման պայմանները

Նախորդ շաբաթ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն առաջարկել էր համոզել ընդդիմությանը՝ աջակցելու սահմանադրական նախագծին, և չէր բացառել արտահերթ ընտրությունները, եթե դա չհաջողվեր։

Հոկտեմբերի 29-ի ճեպազրույցում, որին անդրադարձել է «Ազատություն» ռադիոկայանը, Փաշինյանն այլ ճանապարհ է ներկայացրել։ Նա ասել է, որ կառավարությունը հանրային ճնշում կգործադրի ընդդիմադիր պատգամավորների վրա, եթե նրանց հարցերի պատասխանները ստանալուց և առաջարկ անելուց հետո նրանք դեռ հրաժարվեն հնարավորություն տալ հանրաքվե անցկացնելու։

Ընդդիմադիր պատգամավորները հարցնում էին, թե ինչ երաշխիք կա, որ Ադրբեջանը կստորագրի խաղաղության պայմանագիրը, երբ Հայաստանը փոխի իր Սահմանադրությունը։ Փաշինյանն ընդունել է, որ դեռ չունի այդ հարցի պատասխանը։ Նա ասել է, որ այն Հայաստանի ինքնիշխան տարածքից և իր կառավարության լիազորություններից դուրս է, և պատասխանը ստանալուց հետո կասի՝ կարո՞ղ է երաշխիք տալ, թե՞ ոչ։

Փաշինյանն արտահերթ ընտրությունները պայմանավորել է նաև 100 տոկոսով համոզված լինելու հանգամանքով, որ ներկայիս խորհրդարանական ընդդիմությունը չի հայտնվի հաջորդ խորհրդարանում։ Նա ենթադրել է, որ հանրային ճնշումն ու քաղաքական գոյատևման մտահոգությունը կարող են փոխարենն ընդդիմադիր պատգամավորներին համոզել աջակցել հանրաքվեին։

Ինչու է խաղաղության պայմանագիրը քննարկման թեմա դարձել

Միրզոյանն ասել է, որ Հայաստանը պատրաստ է ստորագրել խաղաղության պայմանագիրը։ Նրա խոսքով՝ Ադրբեջանը հրաժարվում է ստորագրել այն, քանի դեռ Հայաստանի Սահմանադրությունը չի փոխվել, այլ ոչ թե բանակցությունների ընթացքում պաշտոնապես պահանջում է փոխել այն։

Ադրբեջանը պայմանագրի ստորագրման համար պահանջում է Սահմանադրության նախաբանից հանել Հայաստանի Անկախության հռչակագրին հղումը։ Այն համարում է, որ հռչակագիրը տարածքային պահանջ է պարունակում Ադրբեջանի նկատմամբ։

Նախաբանը՝ Սահմանադրության ներածական մասը, այն խարսխում է հռչակագրի սկզբունքների ու նպատակների վրա։ Հռչակագիրը վկայակոչում է 1989 թ․ դեկտեմբերի 1-ի՝ Հայկական Խորհրդային Հանրապետության և Լեռնային Ղարաբաղի վերամիավորման մասին որոշումը։

Փաշինյանն ասել է, որ Սահմանադրությունը Հայաստանի ներքին գործն է, և իր կառավարությունը մտադիր չէ սահմանադրական հարցեր քննարկել Ադրբեջանի կամ արտաքին այլ դերակատարների հետ։

Ինչ կառաջարկեն երկու կողմերն ընտրողներին

Գրիգորյանն ասել է, որ Ադրբեջանի կողմից խաղաղության պայմանագիրը ստորագրելու հավաստիացումները չեն փոխի իր խմբակցության դիրքորոշումը։ Նրա պնդմամբ՝ նոր Սահմանադրության ընդունումը չի բացառի Ադրբեջանի հետագա պահանջները։

Նա կառավարության առաջարկած փոփոխությունները կապել է Ադրբեջանի պահանջների հետ, բայց ասել է, որ իր խմբակցությունը կարող է դիտարկել բարեփոխումների այլ օրակարգ, եթե նախաբանն անփոփոխ մնա։ Հնարավոր թեմաներից են դատական բարեփոխումը կամ, ինչպես նա է անվանել, «սուպերվարչապետական համակարգի» փոփոխությունը։

«Քաղաքացիական պայմանագրի» բարձրաստիճան անդամ Ռուբեն Ռուբինյանն ասել է, որ ընդդիմադիր խմբակցությունները կարող են հնարավորություն տալ հանրաքվե անցկացնելու՝ միաժամանակ պահպանելով նախագծի դեմ քարոզելու իրենց իրավունքը։ Վերջնական որոշումն այդ դեպքում կկայացնեն ընտրողները։

Փաշինյանի հայտարարած հաջորդ քայլը նախագիծը մոտ ժամանակում հրապարակելն է, որին հաջորդող ամիսներին կանցկացվեն հանրային քննարկումներ՝ քաղաքացիների և խորհրդարանի մասնակցությամբ։ Նա ասել է, որ մնացած փուլերը կանցնեն սահմանված կարգով։