Հայաստանի նախագահը ստորագրել է աշխատանքի պատահարների արձանագրության վավերացման օրենքը

Նախագահ Վահագն Խաչատուրյանը 2026 թ․ նոյեմբերի 10-ին ստորագրել է արձանագրությունը վավերացնելու մասին օրենքը, ասված է իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությանը մոտ Civic.am կայքում հրապարակված պաշտոնական հաղորդագրության մեջ։ Արձանագրությունը փոփոխում է բնակության պետությունից դուրս գտնվող աշխատողների հետ արտադրությունում դժբախտ պատահարների քննության մասին 1994 թ․ դեկտեմբերի 9-ին ստորագրված համաձայնագիրը։

Համաձայնագիրը Հայաստանի Հանրապետության համար ուժի մեջ է մտել 1995 թ․ մարտի 10-ին։ Այն վերաբերում է մասնակից պետություններում ժամանակավորապես գործուղված աշխատողների հետ դժբախտ պատահարներին և տարածվում է նրանց գործատուների վրա՝ ներառյալ կազմակերպությունները՝ անկախ սեփականության ձևից, և նրանց աշխատանքի ընդունած ֆիզիկական անձինք։

Պատահարների քննության դրույթները

Հայաստանի Սահմանադրական դատարանը մեկ այլ որոշմամբ հայտնել է, որ արձանագրությունը նպատակ ունի արդիականացնել համաձայնագիրը, հստակեցնել դրա ձևակերպումները և արձագանքել ի հայտ եկող տեխնոլոգիական ու արտադրական ռիսկերին։

Դատարանը ներկայացրել է պահանջ, ըստ որի՝ այն ձեռնարկությունը, որտեղ տեղի է ունեցել դժբախտ պատահարը, կազմակերպում է դրա քննությունը՝ ներառյալ վնասվածքի մասին հաղորդումը և քննության հանձնաժողովի ձևավորումը, տուժած աշխատողի գտնվելու վայրում գործող կանոններով։ Արձանագրությունը նաև փոփոխում է սահմանումները և դժբախտ պատահարի ակտի հավելվածն ու ավելացնում արտադրությունում դժբախտ պատահարի մասին H-1M ձևի ակտը լրացնելու ցուցումներ։

Դատարանի խոսքով՝ գործուղման վայր մեկնելիս կամ վերադառնալիս, այդ թվում՝ տարանցման ընթացքում, Հայաստանում դժբախտ պատահար տեղի ունենալու դեպքում աշխատանքի պաշտպանության նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող Հայաստանի մարմինը պետք է ստացած տեղեկություններն ուղարկի այն պետության համապատասխան մարմնին, որտեղ գտնվում է աշխատողի գործատուն։ Հայկական մարմինը դժբախտ պատահարի մասին տեղեկություն ստանալիս պետք է նաև անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկի դրա քննությունը վերահսկելու համար։

Վավերացումն ու ուժի մեջ մտնելը

Արձանագրությունը ստորագրվել է Դուշանբեում՝ 2025 թ․ հունիսի 5-ին։ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը 2026 թ․ հունիսի 18-ին հավանություն է տվել վավերացման նախաձեռնությանը և որոշել դիմել Սահմանադրական դատարան։ Դատարանը 2026 թ․ սեպտեմբերի 15-ին որոշել է, որ արձանագրությամբ ստանձնած պարտավորությունները համապատասխանում են Սահմանադրությանը։

Դատարանի խոսքով՝ արձանագրությունն ուժի մեջ է մտնում, երբ ավանդապահը՝ պայմանագրի ծանուցումները ստացող մարմինը, ստանում է ստորագրող կողմի՝ անհրաժեշտ ներպետական ընթացակարգերն ավարտելու մասին երրորդ ծանուցումը։ Այդ ընթացակարգերն ավելի ուշ ավարտող կողմերի համար այն ուժի մեջ է մտնում ավանդապահի կողմից նրանց համապատասխան ծանուցումները ստանալիս։