Հայաստանի խորհրդարանը վավերացրել է Խաղաղության խորհրդի կանոնադրությունը

Ինչ է պահանջում մասնակցությունը և ինչի համար է անհրաժեշտ համաձայնություն

Կանոնադրության համաձայն՝ խորհուրդը ձգտում է խթանել կայունությունը, վերականգնել վստահելի և օրինական կառավարումը և ապահովել տևական խաղաղություն հակամարտությունից տուժած կամ դրա սպառնալիքի տակ գտնվող տարածքներում։ Հայաստանի արտաքին գործերի և միջազգային առևտրի նախարար Արարատ Միրզոյանը հոկտեմբերի 27-ին ասել է, որ մասնակցությունը կարևոր է ԱՄՆ-ի և մյուս անդամների հետ քաղաքական կապերն ու համագործակցությունը խորացնելու համար։

Անդամները պետք է աջակցեն և օժանդակեն խորհրդի գործունեությանը՝ իրենց ներպետական իրավասություններին համապատասխան։ Յուրաքանչյուր պետություն ներկայացված է պետության կամ կառավարության ղեկավարի մակարդակով․ նախագահի հավանությամբ հանդիպումներին նրա փոխարեն կարող է մասնակցել բարձրաստիճան պաշտոնյա։

Այդ պարտավորությունները խորհրդին իրավազորություն չեն տալիս Հայաստանի տարածքում և Հայաստանին չեն պարտավորեցնում առանց իր համաձայնության մասնակցել խաղաղության հաստատման կոնկրետ առաքելության։ Սահմանադրական դատարանը շեշտել է, որ այդ համաձայնությունը պետք է հստակ արտահայտված լինի։

Միրզոյանն ասել է, որ ֆինանսական ներդրումները կամավոր են, իսկ Հայաստանը հոկտեմբերի 27-ի դրությամբ ներդրում չէր կատարել։ Կանոնադրության 5.1 հոդվածը նույնպես նախատեսում է անդամ պետությունների և այլ ներդրողների կամավոր ֆինանսավորում, այլ ոչ թե անդամների պարտադիր վճարումներ։

Անդամակցությունը և նախագահի լիազորությունները

«Հետքը» գրում է, որ խորհուրդն ունի 28 անդամ պետություն, իսկ անդամակցությունը տևում է երեք տարի՝ երկարաձգման հնարավորությամբ։ Նույնը հոկտեմբերի 27-ին ասել է Միրզոյանը։ Կանոնադրությունը սահմանում է ուժի մեջ մտնելու պահից առավելագույնը երեք տարվա ժամկետ, որը նախագահը կարող է երկարաձգել։ Այդ սահմանափակումը չի վերաբերում այն պետություններին, որոնք կանոնադրության ուժի մեջ մտնելու առաջին տարվա ընթացքում ավելի քան $1 միլիարդ կանխիկ ներդրում են կատարում։

Յուրաքանչյուր անդամ ունի մեկ ձայն։ Որոշումներն ընդունելու համար անհրաժեշտ է ներկա և քվեարկող անդամների մեծամասնության, ինչպես նաև նախագահի հավանությունը։ Կանոնադրությամբ խորհրդի առաջին նախագահը Դոնալդ Թրամփն է։ Ձայների հավասարության դեպքում նախագահը կարող է նաև վճռորոշ ձայն տալ։

Պետությունը կարող է անհապաղ դուրս գալ խորհրդից՝ նախագահին գրավոր ծանուցելով։ Անդամակցությունն ավարտվում է նաև ժամկետը լրանալուց հետո այն չերկարաձգելու, խորհրդի լուծարման կամ նախագահի որոշմամբ հեռացման դեպքում։ Անդամ պետությունների երկու երրորդը կարող է արգելափակել հեռացումը։ Այն պետությունը, որի անդամակցությունն ավարտվում է, դադարում է նաև կանոնադրության կողմ լինելուց։

Երբ է անդամակցությունը դառնում պարտավորեցնող

Կանոնադրության ստորագրումը Հայաստանի համար դրա ժամանակավոր կիրառման սկիզբ չի դրել։ Սահմանադրական դատարանը հայտնել է, որ կառավարության փաստաթղթերի համաձայն՝ Փաշինյանը ստորագրման պահին խորհրդի նախագահին տեղեկացրել է, որ ներպետական իրավական պահանջները թույլ չեն տալիս ժամանակավորապես կիրառել կանոնադրությունը։ ԱՄՆ-ում Հայաստանի դեսպանությունը նույն դիրքորոշումը հաստատել է նաև ԱՄՆ պետքարտուղարությանը։

Կանոնադրությունն ընդհանուր ուժի մեջ մտնելու պայման է սահմանում երեք պետության կողմից դրանով պարտավորված լինելու համաձայնությունը։ Որպես ավանդապահ նշված է ԱՄՆ-ը՝ կանոնադրության բնօրինակն ու դրա փոփոխություններն ի պահ ընդունելու համար պատասխանատու երկիրը։ Կանոնադրության 2.1 հոդվածի համաձայն՝ հրավիրված պետության անդամակցությունը սկսվում է, երբ ծանուցվում է, որ այն համաձայնել է պարտավորված լինել կանոնադրությամբ։