Տիեզերագնացների սրտի ուսումնասիրությունը գրանցել է սկզբնական նվազում և հետագա վերականգնում


Տիեզերակայանում երկարատև առաքելությունների ընթացքում կրկնվող չափումները ցույց են տվել, որ մարզվող տիեզերագնացների սրտի ցուցանիշները վերադարձել են նախաթռիչքային մակարդակին մոտ արժեքների։ Արդյունքները չեն ապացուցում, որ վերականգնումը մարզումների հետևանք էր, և չեն երաշխավորում Մարսի առաքելությանը պատրաստ լինելը։
Առնվազն վեց ամիս տևած առաքելությունների ընթացքում մարզվող տիեզերագնացների սրտի ծավալն ու սրտի մղած արյան քանակը սկզբում նվազել են, ապա վերադարձել նախաթռիչքային ցուցանիշներին մոտ մակարդակի։ Այս արդյունքների մասին Universe Today-ը հայտնել է 2026 թ․ հոկտեմբերի 1-ին։ Նկատված փոփոխություններն առնչվում են Մարս ուղևորությունների հետ կապված մտահոգություններից մեկին․ արդյոք անկշռության մեջ անցկացրած ամիսներից հետո սիրտն ավելի դժվար է հարմարվում ձգողության վերադարձին։
Circulation-ում հրապարակված հետազոտության համաղեկավարներից էր Տեխասի համալսարանի Հարավարևմտյան բժշկական կենտրոնի Բենջամին Լևինը։ Հետազոտողները հետևել են տիեզերական թռիչքի ընթացքում տեղի ունեցող փոփոխություններին՝ չսահմանափակվելով միայն մեկնելուց առաջ և վերադառնալուց հետո կատարված զննումներով։
Երկրի վրա սիրտը հաղթահարում է ձգողության ուժը՝ արյունը դեպի ուղեղ և մարմնի վերին հատված մղելու համար։ Միկրոգրավիտացիայի՝ տիեզերական թռիչքի գրեթե անկշիռ պայմաններում արյունն ավելի հեշտ է տեղափոխվում դեպի մարմնի վերին հատված։ Դա նվազեցնում է սրտի ծանրաբեռնվածությունը, և ժամանակի ընթացքում սիրտը կարող է հարմարվել՝ արյունն ավելի թույլ մղելով ու չափերով փոքրանալով։
Փոքրացած սիրտը կարող է տիեզերագնացներին խոցելի դարձնել, երբ նրանք վերադառնան որևէ մոլորակի մակերևույթ։ Մտահոգությունները ներառում են ցածր զարկերակային ճնշումը, դիմացկունության նվազումն ու ուշագնացությունը։ Ուղղաձիգ դիրքը դժվար տանելը կոչվում է օրթոստատիկ անհանդուրժողականություն։ Մարսի անձնակազմի համար այս խնդիրները կարող են խանգարել ժամանելուն պես աշխատանք սկսելուն՝ վեցից ինը ամիս տևելու ակնկալիքով ուղևորությունից հետո։

Universe Today-ի փոխանցմամբ՝ գիտական հոդվածում նկարագրված է 13 տիեզերագնացի՝ ինը տղամարդու և չորս կնոջ դիտարկումը, մինչդեռ ուղեկցող մամուլի հաղորդագրության մեջ նշված է ընդհանուր 14 մասնակից։ Յուրաքանչյուր տիեզերագնաց առնվազն վեց ամիս անցկացրել է տիեզերքում, և առաքելության ընթացքում նրա սրտի ցուցանիշները չափվել են հինգ անգամ։
Տիեզերագնացներն ինքնուրույն կատարել են էխոկարդիոգրաֆիա՝ սրտի պատկերն ստանալու ուլտրաձայնային հետազոտություն։ Հետազոտողները հետևել են սրտի ծավալին, արյան հոսքին և սրտամկանի դեֆորմացիային՝ այն բանին, թե կծկվելիս մկանը որքան է փոխում իր ձևը։ Կրկնվող չափումները թույլ են տվել նույն առաքելությունների ընթացքում հետևել ցուցանիշների սկզբնական նվազմանն ու հետագա վերականգնմանը։
Միջազգային տիեզերակայանում (ISS) տիեզերագնացներն ամեն օր մոտ երկու ժամ ինտենսիվ մարզվել են։ Նրանց ծրագրերը ներառել են սիրտն ու արյան շրջանառությունը մարզող վարժություններ, ինչպես նաև դիմադրությամբ վարժություններ, որոնց ժամանակ մկաններն աշխատում են ծանրաբեռնվածության դեմ։ Հետազոտողները սկզբնական նվազումը մասամբ վերագրել են միկրոգրավիտացիային և պակաս կանոնավոր մարզումներին այն շրջանում, երբ տիեզերագնացները հարմարվում էին առաքելության պահանջներին։ Երբ մարզումներն ավելի կանոնավոր են դարձել, սրտի ցուցանիշները սկսել են վերադառնալ ելակետային մակարդակին։
Հետազոտողները նաև գնահատել են սրտի արձագանքը, երբ տիեզերագնացները պառկած էին 22 աստիճանով թեքված սեղանի վրա։ Գնահատման այս եղանակը ներկայացվել է որպես Մարսի վրա սրտի կրած գրավիտացիոն ծանրաբեռնվածությանը մոտ պայմաններ ստեղծող փորձ։
Վերլուծություն
Սա փոքր, նախնական ուսումնասիրության նպատակով իրականացված դիտարկային հետազոտություն էր․ հետազոտողները ժամանակի ընթացքում հետևել են տիեզերագնացներին, այլ ոչ թե մարզումների ազդեցությունը համեմատել մարզումներ չկատարող խմբի հետ։ Առանց այդ համեմատության՝ մարզվող տիեզերագնացների ցուցանիշների վերականգնումը չի հաստատում, որ դրա պատճառը մարզումներն էին։
Universe Today-ն արդյունքները մեկնաբանել է որպես հիմք ենթադրելու, որ տիեզերագնացները կկարողանան աշխատել Մարսում ժամանելուց հետո, եթե պահպանեն մարզումների կանոնավոր ռեժիմը։ Դա Միջազգային տիեզերակայանում կատարված դիտարկումներից և թեքվող սեղանի վրա գնահատումից բխող ենթադրություն է, ոչ թե Մարսի վրա անվտանգ վայրէջքի ապացուցված երաշխիք։ Չափումներով գրանցված սրտի վերականգնումը վերաբերում է առաքելությանը պատրաստ լինելու միայն մեկ բաղադրիչին։ Այլ վտանգները, այդ թվում՝ խոր տիեզերքի ճառագայթումն ու տեսողության խնդիրները, շարունակում են մնալ։
Առանձին խմբում՝ այս պահանջների ներքո ապահովագրությունը երկարաձգել ցանկացողների շրջանում, 7%-ը կորցրել է այն։ Մերժումների և ապահովագրության կորստի դեպքերի մեծ մասը հաջորդել է ստուգման համար ուղարկված հարցումներին չպատասխանելուն։
3 րոպե

Ֆրանսիական ոչ առևտրային կազմակերպությունն ուզում է, որ ԵՄ-ն ֆինանսավորի այս նավերի դուրսբերումը ձկնորսությունից։ Ոլորտի ասոցիացիան պնդում է, որ խոշոր նավերը կարող են լինել արդյունավետ և կայուն ձկնորսություն իրականացնել։
3 րոպե

Հետազոտողները 2019 թվականի գրառումները համեմատել են անտառահատումների տվյալների հետ՝ գնահատելով, որ դրանց հետ կապված է մինչև 420 000 ակր անտառի կորուստը։ Այս կապը չի ապացուցում, որ գրառումներն են հանգեցրել անտառահատումներին։
2 րոպե
Կիրառվել է խմբագրական ոճը՝ հայերեն կետադրություն, ամսաթվերի և գումարների ձևեր։
Ուղղում ·
Հայերեն տեքստում շտկվել են ուղղագրական և կետադրական սխալներ։