Ավստրալիայի ստորին պալատն ընդունել է առցանց անվտանգության և զրուցաբոտերի մասին օրինագիծը

Ինչ կարող են կառավարել օգտատերերը

Առաջարկությունների ալգորիթմներն օգտատերերի համար գրառումներ են ընտրում՝ լրահոսը միայն նրանց հետևած հաշիվներով սահմանափակելու փոխարեն։ Կառավարության առաջարկով՝ դրանք անջատելու կարգավորումը պետք է հեշտ նկատելի լինի։ Միայն հետևած հաշիվների լրահոսը չպետք է ավելի դժվար օգտագործվի կամ ավելի քիչ գործառույթներ ունենա։ Ընտրությունը պետք է պահպանվի նույնիսկ հավելվածից դուրս գալուց հետո, եթե օգտատերն այն բացահայտորեն չի փոխել։

Առաջարկը նախատեսում է առաջարկություններն անջատելու ընտրության հնարավորություն, ոչ թե պահանջում, որ դրանք ի սկզբանե անջատված լինեն։ Սեռական համաձայնության վերաբերյալ կրթության ջատագով Շանել Կոնտոսը պահանջել էր հակառակ տարբերակը՝ առաջարկությունները սկզբնապես անջատված լինեն, եթե օգտատերերը չընտրեն դրանք միացնել։ Կառավարության տարբերակով օգտատերերն են ընտրում՝ անջատե՞լ առաջարկությունները, թե՞ ոչ։

Ինչու են կարևոր կարգավորումները․ գործող լրահոսերի օրինակը

Շատ հարթակներում արդեն կա միայն հետևած հաշիվների գրառումները ցուցադրող լրահոս։ Սակայն այն ընտրելիս օգտատերը կարող է զրկվել որոշ գործառույթներից կամ ստիպված լինել հավելվածը կրկին բացելիս նորից կատարել ընտրությունը։ BBC-ն հոկտեմբերի 16-ին հայտնել է, որ Instagram-ում այդ տարբերակն ընտրելիս օգտատերերը չեն կարող տեսնել անձնական հաղորդագրությունները կամ բացել իրենց պրոֆիլն ու կարգավորումները։ Հավելվածից դուրս գալուց հետո վերականգնվում է առաջարկությունների վրա հիմնված լրահոսը։

Բացառությունը Նիդերլանդներն էին։ Այնտեղ այդ սահմանափակումները վերացվել են այն բանից հետո, երբ 2025-ին նիդերլանդական դատարանը վճռել է, որ Meta-ն խախտել է Եվրամիության «Թվային ծառայությունների մասին» օրենքը։ Meta-ն 2026-ի մարտին պարտվել է նաև բողոքարկման փուլում, և Նիդերլանդների օգտատերերը պահպանել են իրենց գլխավոր լրահոսի տարբերակն ընտրելու հնարավորությունը։

Ավստրալիայի հայտարարությունից հետո Instagram-ի ղեկավար Ադամ Մոսերին պնդել է, որ առանց առաջարկությունների ալգորիթմների լրահոսում օգտատերերն ընկերների ավելի քիչ գրառումներ կտեսնեն։ Սոցցանցերի ընկերություններն ընդհանուր առմամբ պնդում են, որ ռիսկերը չափազանցված են, և իրենք արդեն անվտանգության արդյունավետ գործիքներ են առաջարկում։

Անվտանգությունն ապահովելու ավելի լայն պարտականություն

Պաշտպանության պարտականությունը մյուսներին վնասից պաշտպանելու քայլեր ձեռնարկելու իրավական պատասխանատվությունն է։ Օրինագիծը կտարածվի սոցցանցերի, խաղերի, հավելվածների ու զրուցաբոտերի վրա։ Կառավարության խոսքով՝ այն առցանց միջավայրում գործող մի շարք կանոնների ու չափանիշների փոխարեն անվտանգության համընդհանուր պարտականություն կսահմանի։ Ծառայությունները պետք է ապահովեն անվտանգ առցանց միջավայր այնքանով, որքանով դա ողջամտորեն իրագործելի է։

Առաջարկվող պաշտպանությունը տարբերվում է ըստ տարիքի։ Երեխաները պետք է պաշտպանված լինեն վնասակար նյութերից ու ծառայության նախագծման վնասակար առանձնահատկություններից։ Դրանց թվում են պոռնոգրաֆիան և սննդային վարքի խանգարումներ կամ կանանց նկատմամբ վնասակար վերաբերմունք խրախուսող նյութերը։ Մեծահասակների դեպքում պարտականությունը կտարածվի լուրջ վնաս պատճառող նյութերի ու վարքագծի վրա․ սա ավելի նեղ կատեգորիա է, որը BBC-ն նկարագրել է որպես անօրինական բովանդակություն։ Խախտումների համար կարող են սահմանվել մինչև 100 միլիոն ավստրալական դոլարի տուգանքներ։

Կառավարության խոսքով՝ բարեփոխումների նպատակն օգտատերերին պաշտպանելն է։ Այն հույս ունի, որ դրանք ավստրալացիներին ավելի երջանիկ ու առողջ կդարձնեն։ Կապի նախարար Անիկա Ուելսի խոսքով՝ ավելի լայն պարտականությունը պատասխանատվությունը կդնի առցանց ծառայությունները շահագործողների, այլ ոչ թե վնաս կրած մարդկանց վրա։

Հաջորդը Սենատի քննարկումն է

Ավստրալիայի աջակողմյան կուսակցություններն ու Թրամփի վարչակազմը պնդում են, որ թե՛ լրահոսի վերաբերյալ առաջարկը, թե՛ ավելի լայն օրինագիծը կարող են հանգեցնել բովանդակության չափազանց խիստ վերահսկման և գրաքննության։ Ուելսն ասել է, որ մեծահասակները կշարունակեն ազատորեն ընտրել՝ ում հետևել և ինչ տարածել, այդ թվում՝ կառավարության քննադատություն, մեմեր ու պնդումներ, թե Լուսնի վրա վայրէջքը կեղծված է եղել։

Կանաչներն աջակցում են օրինագծին, մինչդեռ Կոալիցիան Ներկայացուցիչների պալատում դեմ է քվեարկել և հայտարարել է, որ չի աջակցելու դրան։ Լեյբորիստական կառավարությունը շարունակում է պատրաստակամություն հայտնել փոփոխություններ ընդունելու և դեռ ձգտում է ստանալ ընդդիմության աջակցությունը, ուստի Սենատի հավանության ճանապարհը դեռ պարզ չէ։

Օրինագիծն անցնում է Սենատի քննարկմանը։ Կանաչների նախաձեռնած ուսումնասիրությունը պետք է զեկուցի նոյեմբերի վերջին, իսկ կառավարությունը հույս ունի օրինագծի ընդունումն ապահովել մինչև 2026-ի ավարտը։ Սենատի քննարկումը կորոշի՝ արդյոք զրուցաբոտերի վերաբերյալ առաջարկվող պաշտպանությունը, լրահոսի կարգավորումներն ու անվտանգության ավելի լայն պարտականությունները կարող են օրենք դառնալ։