Ավստրալիայի բարձրագույն դատարանը «Մեկ ազգի» առաջնորդ Փոլին Հանսոնին թույլ է տվել բողոքարկել վճիռը

Ավստրալիայի բարձրագույն դատարանը 2026 թ․ նոյեմբերի 5-ին Փոլին Հանսոնին հատուկ թույլտվություն է տվել բողոքարկելու վճիռը, որով ճանաչվել էր, որ «Մեկ ազգ» կուսակցության առաջնորդը ռասայական խտրականություն է դրսևորել Կանաչների սենատոր Մեհրին Ֆարուքիի նկատմամբ։ Հատուկ թույլտվությունը նշանակում է, որ բողոքը կընդունվի քննության, ոչ թե որոշում է բողոքի էության վերաբերյալ, ուստի վճիռը մնում է ուժի մեջ։

Դաշնային դատարանի ընդլայնված կազմը 2026 թվականի հուլիսին միաձայն ուժի մեջ էր թողել սկզբնական վճիռը։ Բարձրագույն դատարանը կքննի՝ արդյոք Հանսոնի մեկնաբանությունները խախտել են Ռասայական խտրականության մասին օրենքը, և դաշնային դատարանի որոշումը խոչընդոտել է Սահմանադրության մեկնաբանությունից բխող խոսքի ազատությանը։ Այս մասին գրել է The Guardian-ը։

Գրառումների փոխանակումն ու վճիռը

Վեճը սկսվել է 2022 թվականին՝ Եղիսաբեթ Երկրորդ թագուհու մահից հետո։ Ֆարուքին գրել էր, որ չի կարող սգալ մի կայսրության առաջնորդի մահը, որը նա անվանել էր ռասիստական, և կոչ էր արել պայմանագիր կնքել, փոխհատուցումներ վճարել ու հանրապետություն դառնալ։ Ի պատասխան՝ Հանսոնը Ֆարուքիին ասել էր․ «Հավաքիր ճամպրուկներդ ու գրողի ծոցը կորիր՝ հետ Պակիստան»։

2024 թվականի նոյեմբերին դատավոր Անգուս Ստյուարտը Հանսոնի գրառումն անօրինական էր ճանաչել։ Նա ասել էր, որ գրառումը Ֆարուքիին ներկայացնում էր որպես «երկրորդ կարգի քաղաքացի», որը, լինելով ներգաղթյալ, պետք է երախտապարտ լինի և լռի։ Պակիստան վերադառնալու պահանջը նա բնութագրել էր որպես ռասիստական կարծրատիպ։

Ստյուարտը մերժել էր Հանսոնի այն պնդումը, թե Ֆարուքիի գրառումն արդարացնում էր իր պատասխանը։ Նա նաև գտել էր, որ Հանսոնի գրառումը պաշտպանված չէր օրենքով նախատեսված՝ արդարացի մեկնաբանության բացառությամբ, քանի որ այն «զայրացած անձնական հարձակում» էր։

Ինչ կքննվի բողոքարկման ընթացքում

Ավստրալիայում քաղաքական հաղորդակցության ազատությունը բխում է Սահմանադրության մեկնաբանությունից և սահմանափակում է դաշնային ու նահանգային խորհրդարանների օրենսդրական լիազորությունները։ Այն անհատի անսահմանափակ խոսքի ազատության բացահայտ երաշխիք չէ։