Ավստրալիայի իրավական բարեփոխումների հանձնաժողովը փոխնակ մայրության 47 առաջարկ է արել


Հանձնաժողովն առաջարկում է ընդլայնել փոխհատուցման շրջանակը և մինչև բեղմնավորումը հաստատված՝ երկրի ներսում փոխնակ մայրության պայմանավորվածությունների դեպքում ապագա ծնողներին երեխայի ծննդից ճանաչել նրա օրինական ծնողներ։ Ավստրալիայի կառավարությունը հայտնել է, որ կխորհրդակցի նահանգների և տարածքների հետ և այս պահին օրենքը փոխելու ծրագիր չունի։
Ավստրալիայի իրավական բարեփոխումների հանձնաժողովն առաջարկել է ընդլայնել փոխնակ մայրերի փոխհատուցման շրջանակը, երկրի ներսում հաստատված պայմանավորվածությունների դեպքում ապագա ծնողներին երեխայի ծննդից ճանաչել նրա օրինական ծնողներ և պահպանել առևտրային փոխնակ մայրության արգելքը։ 47 առաջարկներն ընդունվելու դեպքում ամբողջ երկրում կգործեն միասնական կանոններ, սակայն օրենքը չի փոխվել։
Ավստրալիայի գլխավոր դատախազ Միշել Ռոուլենդը վերջնական զեկույցը խորհրդարան է ներկայացրել 2026 թ․ նոյեմբերի 17-ին։ Դրանով զեկույցը դրվում է քննարկման, բայց առաջարկներն օրենքի ուժ չեն ստանում։ Ավստրալիայի կառավարության խոսնակը ABC News-ին ասել է, որ փոխնակ մայրության կարգավորման հիմնական պատասխանատվությունը կրում են նահանգներն ու տարածքները, և կառավարությունը կխորհրդակցի նրանց հետ։ Խոսնակը նաև հայտնել է, որ կառավարությունն այս պահին չի ծրագրում փոխել փոխնակ մայրությունը կարգավորող օրենսդրությունը։
Հանձնաժողովի գնահատմամբ՝ իրարից տարբերվող օրենքներն ու քրեական պատժամիջոցները մարդկանց դրդում են փոխնակ մայրության պայմանավորվածություններ ձեռք բերել արտերկրում կամ գաղտնի։ Դրա հետևանքով այդ պայմանավորվածություններն ավելի դժվար է նկատել, իսկ վնասի վտանգը մեծանում է։ Հանձնաժողովի նախագահ, դատավոր Մորդի Բրոմբերգի խոսքով՝ գործող օրենքները ո՛չ նպաստում են պատասխանատու փոխնակ մայրությանը, ո՛չ էլ ապահովում արդյունավետ պաշտպանություն շահագործումից ու վնասից։ Նրա խոսքերը հրապարակել է The Guardian-ին․ «Փոխարենը դրանք ավստրալացիներին դրդում են արտերկրում փոխնակ մայրության պայմանավորվածություններ ձեռք բերել, ինչը երեխաներին, փոխնակ մայրերին և ապագա ծնողներին կարող է կանգնեցնել վնաս կրելու ու շահագործման ենթարկվելու լուրջ վտանգի առաջ»։
Փոխնակ մայրերն այժմ կարող են որոշ ծախսերի դիմաց փոխհատուցում ստանալ, սակայն փոխհատուցվող ծախսերի ցանկը տարբեր է՝ կախված նահանգից կամ տարածքից։ Հանձնաժողովի գնահատմամբ՝ գործող կանոններով փոխնակ մայրերը կարող են չկարողանալ ամբողջությամբ փոխհատուցել իրենց ֆինանսական և այլ կորուստները։
Հանձնաժողովն առաջարկում է փոխհատուցել բուժծախսերը, կորցրած եկամուտը՝ ներառյալ կենսաթոշակային վճարները, ծննդաբերության ժամանակ աջակցության և հղիության հետ կապված մյուս ծախսերը։ Այն նաև առաջարկում է ֆիզիկական ու հոգեբանական հետևանքների դիմաց հղիության ընթացքում սահմանել առավելագույն չափ ունեցող ամսական վճար։ Հանձնաժողովի գնահատմամբ՝ այդ վճարը շահույթ կամ պարգևատրություն չի համարվի, իսկ առևտրային փոխնակ մայրությունը, որի դեպքում փոխնակ մայրը վարձատրություն է ստանում կամ կարող է շահույթ ստանալ, պետք է շարունակի արգելված մնալ։
Լիցենզավորված աջակցության կազմակերպությունները կօգնեն ապագա ծնողներին կապ հաստատել փոխնակ մայրերի հետ, իսկ գովազդի արգելքը կտարածվի միայն ապօրինի պայմանավորվածությունների վրա։ Հանձնաժողովն առաջարկում է ընդունել կա՛մ դաշնային օրենք, կա՛մ նահանգների ու տարածքների մակարդակով էական դրույթներով համահունչ օրենքներ և օրենսդրությամբ ստեղծել համազգային կարգավորող մարմին։
Այժմ երեխայի ծննդի պահին նրա օրինական ծնողը փոխնակ մայրն է, իսկ նահանգի օրենսդրությունից կախված՝ օրինական ծնող կարող է համարվել նաև նրա զուգընկերը։ Ապագա ծնողները պետք է դատարան դիմեն, որպեսզի օրինական ծնողի կարգավիճակը փոխանցվի իրենց։ Հանձնաժողովն առաջարկում է նրանց երեխայի ծննդից ինքնաբերաբար ճանաչել նրա օրինական ծնողներ, եթե երկրի ներսում փոխնակ մայրության պայմանավորվածությունը հաստատվել է մինչև բեղմնավորումը։
Ավստրալիայի դաշնային շրջանային և ընտանեկան հարցերով դատարանը պաշտպանել է փոփոխությունը՝ նշելով, որ այն ավելի լավ կարտացոլի կողմերի մտադրությունները և կկանխի այն դժվարությունները, որոնք առաջանում են, երբ ապագա ծնողները երեխայի ծննդից հետո նրա բարեկեցությանը վերաբերող որոշումներ կայացնելու իրավասություն չունեն։
Հանձնաժողովն առաջարկում է նաև ստեղծել Փոխնակ մայրության ազգային գրանցամատյան, որտեղ կգրանցվեն երեխային ծննդաբերած կնոջ տվյալները։ Երեխան 16 տարեկանից կկարողանա ստանալ այդ տեղեկությունները։ Նահանգների ու տարածքների մեծ մասում ներկայում չկա համակարգ, որի միջոցով փոխնակ մորից ծնված երեխաները կարող են ստանալ այդ տեղեկությունները։
Հանձնաժողովի գլխավոր իրավաբան Ջասինթ Փաթմանաթանն ասել է, որ ապագա ծնողները, նախքան արտերկրում փոխնակ մայրության պայմանավորվածություն ձեռք բերելը, պետք է գրանցվեն, պաշտոնական ցուցումներ ստանան և իրավաբանական խորհրդատվություն ստանան թե՛ Ավստրալիայում, թե՛ մյուս երկրում։ Նրանք նաև պետք է ողջամիտ քայլեր ձեռնարկեն՝ խուսափելու այն պայմանավորվածություններից, որոնք տվյալ երկրում ապօրինի են, չեն բավարարում Ավստրալիայի նվազագույն պահանջները կամ լուրջ վտանգներ են պարունակում։ Այդ պարտավորությունները չկատարելը կարող է հանգեցնել քաղաքացիաիրավական տույժի։
Հանձնաժողովի գնահատմամբ՝ փոխնակ մայրերի միջոցով ծնունդների թիվն աճել է թե՛ երկրի ներսում, թե՛ արտերկրում, թեև ճշգրիտ թվերը դժվար է պարզել։
| Պայմանավորվածության տեսակը | Ավելի վաղ տարվա գնահատականը | Ավելի ուշ տարվա գնահատականը |
|---|---|---|
| Երկրի ներսում՝ առանց փոխնակ մոր ձվաբջջի օգտագործման | 27՝ 2014-ին | 84՝ 2023-ին |
| Արտերկրում | 246՝ 2015-ին | 375՝ 2024-ին |
Equality Australia-ն ուսումնասիրության ընթացքում հանձնաժողովին հայտնել է, որ գործող օրենքները չափազանց սահմանափակող են և անհամաչափորեն են ազդում ԼԳԲՏՔ+ ընտանիքների ու միայնակ ծնողների վրա։ Մի քանի եկեղեցիներ և կրոնական խմբեր դեմ են արտահայտվել փոխնակ մայրության գործընթացը հեշտացնելուն՝ պնդելով, որ երեխային նրան կրած կնոջից բաժանելը խախտում է երեխայի՝ կենսաբանական ու հուզական կապեր ունենալու իրավունքները։
Զեկույցն այժմ Ավստրալիայի գլխավոր դատախազի մոտ է՝ ուսումնասիրության համար։ Ավստրալիայի կառավարությունը զեկույցը կքննարկի նահանգների ու տարածքների հետ խորհրդակցելով։
2 րոպե

Վարչապետ Հան Սոն Սուկն ասել է, որ նոյեմբերի 19-ի բուհերի ընդունելության քննությունից առաջ համապետական ահազանգ կհնչի՝ հսկիչներին օգնելու հայտնաբերել չհանձնված հեռախոսները։ Դիմորդները պետք է անջատեն ու հանձնեն արգելված էլեկտրոնային սարքերը մինչև քննության մեկնարկը։ Նա հայտնել է, որ կներգրավվի մոտ 8 400 լրացուցիչ աշխատակից, և կստուգվեն սլաքավոր ժամացույցները, թևքերը, օձիքներն ու կոճակները։
4 րոպե

Օդում տեղի ունեցած բախման հետևանքով 67 մարդու մահից հետո Ներկայացուցիչների պալատի և Սենատի բանակցողները սկզբունքային համաձայնության են եկել նոր պահանջի շուրջ։ Քաղաքացիական այն օդանավերը, որոնք արդեն պարտավոր են հեռարձակել իրենց դիրքի տվյալները, պետք է նաև ստանան մոտակայքում թռչող օդանավերի տվյալները։ Ռազմական օդանավերին վերաբերող դրույթների շուրջ բանակցությունները շարունակվում են։
3 րոպե