ԱՄՆ դատավորը կասեցրել է Բիգ Բենդում սահմանային պատնեշների կառուցումը


Թրամփի վարչակազմը ձգտում է վերացնել ժամանակավոր արգելքը բողոքարկման ընթացքում, մինչդեռ Տեխասի հողատերերը թույլ չեն տալիս իրենց հողատարածքներ մտնել տեղազննման ու շինարարության համար։
ԱՄՆ դաշնային դատավոր Քեթլին Քարդոնը հոկտեմբերի 2-ին կասեցրել է սահմանային պատնեշների կառուցումը Տեխասի Բիգ Բենդի ողջ սահմանային հատվածում, որը ձգվում է ավելի քան 500 մղոն՝ Արևմտյան Տեխասով։ Inside Climate News-ը հոկտեմբերի 15-ին հայտնել է, որ ապրիլի 28-ի նամակը վկայում է Տեխասի գլխավոր հողային վարչության և Միացյալ Նահանգներ մաքսային և սահմանային պաշտպանության ծառայության պարբերական քննարկումների մասին՝ նահանգային հողատարածքների և սահմանային ենթակառուցվածքների համար անհրաժեշտ փաստաթղթերի շուրջ։ Մուտքի թույլտվություն ստանալու այդ բանակցությունները կարող են շարունակվել՝ չնայած շինարարության դադարեցմանը։
Հայցի ապահովման ժամանակավոր որոշումը տարածվում է Բիգ Բենդ ազգային զբոսայգու, Բիգ Բենդ Ռանչ նահանգային զբոսայգու և այդ հատվածի՝ Ռիո Գրանդե գետով անցնող սահմանի մնացած մասի վրա։ Այն կասեցնում է օրենքների պահանջներից ազատող դաշնային որոշումների գործողությունը, որոնք թույլ էին տալիս շինարարությունն իրականացնել՝ շրջանցելով «Ազգային բնապահպանական քաղաքականության մասին», «Հնագիտական և պատմական ժառանգության պահպանության մասին» և այլ օրենքները։ Ապրիլին ներկայացված հայցի քննության ընթացքում Քարդոնը հրահանգել է դադարեցնել շինարարությունը, մինչև կառավարությունը կատարի կիրառելի օրենքների պահանջները։ Նա եզրահանգել է, որ հայցվորները, հավանաբար, կհասնեն իրենց պահանջներից առնվազն մեկի բավարարմանը, իսկ աշխատանքների շարունակման դեպքում անդառնալի վնաս կկրեն։ Գործով վերջնական վճիռ դեռ չի կայացվել։
ԱՄՆ գերագույն դատարանը կասեցրել է դատավոր Քեթլին Քարդոնի՝ շինարարությունն արգելող որոշման գործողությունը՝ թույլ տալով Թրամփի վարչակազմին վերսկսել սահմանային պատնեշների կառուցումը Բիգ Բենդում։ Դատարանը մերժել է կառավարության խնդրանքը՝ առանց լրացուցիչ գրավոր նյութերի կամ բանավոր լսումների բեկանել դատավորի որոշումը։ Դատարանի գնահատմամբ՝ կառավարությունը չափազանց մեծ հավանականությամբ կհասնի իր այն փաստարկի բավարարմանը, որ Քարդոնն իրավասու չէր քննելու հայցվորների պնդումը, թե ներքին անվտանգության նախարարն օրենքների պահանջներից ազատելիս գերազանցել է օրենքով իրեն տրված լիազորությունները։
Դատավոր Քեթլին Քարդոնի՝ շինարարությունն արգելող որոշման գործողությունը կասեցնելիս ԱՄՆ գերագույն դատարանը վկայակոչել է շինարարության դադարի յուրաքանչյուր օրվա համար կառավարության կրած՝ գրեթե $500 000 չփոխհատուցվող ծախսերը։ Դատավոր Քեթանջի Բրաուն Ջեքսոնը նշել է, որ կմերժեր կառավարության խնդրանքը՝ չբացատրելով իր դիրքորոշումը։ Հայցվորները պնդում են, որ Կոնգրեսը հստակ չի լիազորել ներքին անվտանգության նախարարին՝ ազատել օրենքների պահանջներից ողջ տարածաշրջանում, այդ թվում՝ ազգային և նահանգային զբոսայգիներում, և որ այդ որոշումները խախտում են Սահմանադրությունը։
Գերագույն դատարանը նշել է, որ կառավարության շահն ավելի մեծ կշիռ ունի, քան հայցվորների մատնանշած՝ բնապատկերին, հանգստի հնարավորություններին և շրջակա միջավայրին հասցվող վնասը։ Հայցվորներից մեկի՝ Կենսաբանական բազմազանության կենտրոնի ներկայացուցիչ Լայքեն Ջորդալը զգուշացրել է, որ որոշումը կապալառուներին թույլ կտա բուլդոզերներով հարթեցնել անապատային տարածքները և պայթեցնել կիրճերի պատերը, մինչև դատարանները կորոշեն՝ արդյոք աշխատանքներն օրինական են։
Գլխավոր հողային վարչությունը Տեխասում կառավարում է 13 միլիոն ակր հող, այդ թվում՝ Ռիո Գրանդեի երկայնքով հողատարածքներ։ Վարչության բաց կառավարման հարցերով տնօրենն ապրիլի 28-ին Տեխասի գլխավոր դատախազին գրել է, որ պաշտոնյաները «պարբերական կապի մեջ» են Մաքսային և սահմանային պաշտպանության ծառայության հետ։ Քննարկումները վերաբերել են նահանգին պատկանող հողատարածքների տեղադրությանը և այն փաստաթղթերին, որոնք սահմանային ծառայությանը կարող են անհրաժեշտ լինել վարչության կառավարման ներքո գտնվող հողերում ենթակառուցվածքներ կառուցելու, շահագործելու և պահպանելու համար։
Inside Climate News-ը նամակը ստացել է տեղեկության հարցման միջոցով։ Գլխավոր հողային վարչությունը չի պատասխանել լրատվամիջոցի հարցերին՝ քննարկումների ծավալի և նահանգի կառավարման ներքո գտնվող որևէ հողատարածք մուտք գործելու թույլտվություն տված լինելու մասին։ Շինարարությունն արգելող որոշումը չի խոչընդոտում սահմանային ծառայությանը բանակցել վարչության կամ այլ հողատերերի հետ՝ աշխատանքների վերսկսման թույլտվության դեպքում նրանց տարածքներ մուտք գործելու համար։
Վարչության կառավարման ներքո գտնվող հողերում Թրամփի վարչակազմը նախատեսում է սահմանային պատ կառուցել Պրեսիդիո և Հադսպեթ վարչաշրջաններում, իսկ Բրյուսթեր վարչաշրջանում՝ տրանսպորտային միջոցների անցումը կանխող պատնեշներ։ Նահանգային սահմանամերձ հողերը վարձակալող անասնապահները Ռիո Գրանդեից են ջուր տալիս անասուններին։ Հադսպեթ վարչաշրջանի անասնապահ Բիլ Ադինգթոնը զգուշացրել է, որ պատը կարող է լրջորեն վնասել այդ տնտեսությունների աշխատանքին, եթե փակի դեպի գետ տանող ճանապարհը։ Նրա նախազգուշացումը վերաբերում է ապագայում գետին հասնելու հնարավորությունը կորցնելուն, ոչ թե արդեն փակված մուտքին։
Տեխասի հողային հարցերով հանձնակատար Դոն Բաքինհեմն ասել է, որ Արևմտյան Տեխասում ֆիզիկական պատի փոխարեն կողմ է հայտնաբերման տեխնոլոգիաներով «վիրտուալ պատին»։ Հուլիսի 31-ին նա դատապարտել է կապալառուներին, որոնք, իր խոսքով, առանց թույլտվության մաքրել էին նահանգի կառավարման ներքո գտնվող հողատարածքը Պրեսիդիո վարչաշրջանում։ Նա սահմանային ծառայությանը, կապալառուին և հողատարածքի վարձակալին աշխատանքները դադարեցնելու պահանջով նամակներ է ուղարկել ու պահանջել վերականգնել տարածքը։ Բաքինհեմն ասել է, որ ցանկանում է ծառայության հետ դրական հարաբերություններ պահպանել, բայց չի հանդուրժի մուտքի համաձայնեցված կարգի խախտումները։
Տեխասի սահմանամերձ հողերի մեծ մասը մասնավոր կամ նահանգային սեփականություն է։ Տեղազննման ու շինարարության համար կառավարությունը պետք է ստանա սեփականատերերի թույլտվությունը, իսկ մերժման դեպքում կարող է դիմել դատարան։ Հանրային օգտագործման համար մասնավոր գույքի հարկադիր օտարումն այն գործընթացն է, որով կառավարությունը վերցնում է մասնավոր սեփականությունը՝ փոխհատուցման դիմաց։
Fortune-ը հոկտեմբերի 9-ին հայտնել է, որ Դիանա և Դեն Բերբաքները հուլիսից սկսել են տեղազննման թույլտվություն խնդրող դիմումներ ստանալ։ Դրանց թվում եղել է քարտեզ, որը ցույց է տվել, որ նախատեսվող շինարարությունն անցնելու է իրենց տան հետևով։ Օգոստոսին ստացված նամակում նշվել է տարածք մուտք գործելու անհապաղ անհրաժեշտությունը և զգուշացվել, որ կառավարությունը կարող է 90 օրվա ընթացքում դիմել դատարան։ Ամուսինները մտադիր են դատարանում վիճարկել մուտքի պահանջը։ Նրանք անհանգստանում են, որ շինարարությունը կարող է սաստկացնել ջրհեղեղները և իրենց հողատարածքից 15 ակր՝ 6 հեկտար, թողնել պատի մյուս կողմում։
Վալ Վերդե վարչաշրջանում Բիլ և Պատրիկ Զուբերբյուլերները հազարավոր ակր հող են տնօրինում սեփականության ու վարձակալության իրավունքով՝ 1898 թվականին հիմնված ընտանեկան անասնապահական տնտեսությունում։ Բիլը հիշել է, որ փետրվարին նամակ է ստացել, որով իրեն հինգ օր էր տրվում՝ պատասխանելու շինարարության համար իր տարածք մուտք գործելու դիմումին։ Նամակում նաև նշվել է գույքի հարկադիր օտարման հնարավորությունը։ Եղբայրները հրաժարվել են թույլ տալ իրենց հողատարածքներում տեղազննում կամ շինարարություն իրականացնել։
Նրանց այծերն ու ոչխարները շրջում են տարածքում տեղադրված ջրատաշտերի միջև։ Բիլը մտավախություն ունի, որ շինարարությունը կարող է խաթարել անասունների բնականոն կյանքը, հատկապես՝ ջրի մատակարարումը։ Տրանսպորտային միջոցների անցումը կանխող նախատեսվող պատնեշները կարող են նաև դժվարացնել հոտերը քշելը․ կենդանիները կկարողանան անցնել դրանց միջով, իսկ նրանց քշող կովբոյները՝ ոչ։
Inside Climate News-ը հոկտեմբերի 2-ին հայտնել է, որ դաշնային կառավարության ծրագրերով ազգային և նահանգային զբոսայգիների ներսում նախատեսվում էին տրանսպորտային միջոցների անցումը կանխող պատնեշներ ու մոտեցման ճանապարհներ, ոչ թե 30 ոտնաչափ բարձրությամբ պողպատե պատ, որը նախատեսված էր զբոսայգիներից դուրս գտնվող մասնավոր հողատարածքների համար։ Մաքսային և սահմանային պաշտպանության ծառայությունը փետրվարից ի վեր մի քանի անգամ փոխել էր Բիգ Բենդում շինարարության իր ծրագրերը։
Օգոստոսի կեսերին ակտիվիստներն արձանագրել են, թե ինչպես են էքսկավատորներն ու բուլդոզերները մաքրում ազգային զբոսայգու հողատարածքը։ Դա տեղի է ունեցել նախքան օգոստոսի 17-ին Մաքսային և սահմանային պաշտպանության ծառայության՝ շինարարությունը ժամանակավորապես դադարեցնելու հրահանգը։ Inside Climate News-ի հաղորդմամբ՝ հոկտեմբերի 2-ի դրությամբ այդ դադարն արդեն վերացված էր։
Կենսաբանական բազմազանության կենտրոնը, «Ռուիդոսայի եկեղեցու բարեկամներ» կազմակերպությունը և գետային ուղեկցորդ Դենի Միլեր կրտսերը հայց են ներկայացրել ԱՄՆ ներքին անվտանգության նախարարության ու նախարար Մարքուեյն Մալինի դեմ՝ շինարարությունն արագացնելու համար տասնյակ օրենքների պահանջներից ազատելու կապակցությամբ։ Որոշումը կայացնելուց առաջ Քարդոնն ավելի քան չորս ժամ լսել է բնապահպանական խմբերի և բնակիչների ցուցմունքները։
Հայցվորների փաստաբանները վիճարկել են այն ապացույցները, որոնց հիման վրա օրենքների պահանջներից ազատող որոշումներում Բիգ Բենդը նկարագրվել էր որպես «ապօրինի մուտքերի բարձր մակարդակով» տարածք։ Լատինական Ամերիկայի հարցերով Վաշինգտոնի գրասենյակի վերլուծաբան Ադամ Այզեքսոնը ներկայացրել է տվյալներ, որոնց համաձայն՝ չարտոնված սահմանահատումների թվով Բիգ Բենդը վերջին տեղում է ԱՄՆ–Մեքսիկա սահմանի ինը հատվածների շարքում։ Փաստաբանների խոսքով՝ կառավարությունը չի տրամադրել իրենց պահանջած տվյալները, որոնք թույլ կտային առանձնացնել Բիգ Բենդ ազգային զբոսայգու ներսում կատարված ձերբակալությունները ողջ սահմանային հատվածում կատարվածներից։
Միլերը ցուցմունք է տվել, որ գետային ուղեկցորդի իր բիզնեսը կախված է Ռիո Գրանդե հասնելու հնարավորությունից, և որ պատն անդառնալի վնաս կհասցնի գետի երկայնքով իրեն պատկանող գույքին։
Fortune-ի հոկտեմբերի 9-ի հաղորդմամբ՝ Թրամփի վարչակազմը հոկտեմբերի 8-ի ուշ երեկոյան խնդրել է Քարդոնին բողոքարկման ընթացքում կասեցնել որոշման գործողությունը։ Դատարանին ներկայացված դիմումում վարչակազմը պնդել է, որ անվտանգության ենթակառուցվածքների բաց հատվածները կարող են ապօրինի ներգաղթը կամ մաքսանենգությունն ուղղել դեպի ամենաքիչ ամրացված տարածքը՝ մասնավորապես Բիգ Բենդ։
Վարչակազմի խոսքով՝ պատերը, տրանսպորտային միջոցների անցումը կանխող պատնեշները, հսկողության տեխնոլոգիաներն ու պարեկային ճանապարհներն անհրաժեշտ են ապօրինի սահմանահատումների թիվը ցածր պահելու համար։ Հողատերերի ներկայացրած հայցից հետո Մաքսային և սահմանային պաշտպանության ծառայության ղեկավար Ռոդնի Սքոթն ասել է, որ կառավարությունը չի կարող թույլ տալ որևէ տարածք, այդ թվում՝ Բիգ Բենդը, կրկին օգտագործել ապօրինի գործունեության համար։
Հոկտեմբերի 2-ի որոշումից հետո Մաքսային և սահմանային պաշտպանության ծառայության խոսնակը պաշտպանել է կառույցի գնահատականն ու իրավական լիազորությունը՝ ապահովելու սահմանի անվտանգությունը՝ միաժամանակ պահպանելով Բիգ Բենդի բնապատկերը։ Նա ասել է, որ ծառայությունն ԱՄՆ արդարադատության նախարարության հետ աշխատում է հետագա քայլերի շուրջ։ Ծառայությունը նույն դիրքորոշումը կրկնել է հոկտեմբերի 15-ի հրապարակման մեջ։
Ծառայությունը Fortune-ին հայտնել է, որ նախագծի մշակման ավարտական փուլում փորձում է հողատերերի կամավոր համաձայնությունը ստանալ՝ նրանց տարածքներ մուտք գործելու համար, իսկ անհրաժեշտության դեպքում վեճերը կփոխանցի Արդարադատության նախարարությանը։ Կառույցի խոսքով՝ հողատերերը փոխհատուցում կստանան՝ անկախ նրանից, թե ինչպես կստացվի մուտքի իրավունքը։ Այդ բանակցությունները կարող են շարունակվել, այդ թվում՝ Գլխավոր հողային վարչության հետ, բայց Բիգ Բենդում վարչության կառավարման ներքո գտնվող հողերում շինարարությունը չի կարող վերսկսվել, քանի դեռ արգելքը չի վերացվել։
Դատարանը կասեցրել է Արևմտյան Տեխասի շրջանում, այդ թվում՝ Բիգ Բենդ ազգային պարկում աշխատանքներն արգելող դատական որոշումը, մինչ Թրամփի վարչակազմը ձգտում է հասնել գործի վերանայմանը։ Կարգադրությունը ժամանակավոր է և նախագծի օրինականության վերաբերյալ վերջնական վճիռ չէ։
3 րոպե