Չինաստանի դատարանը նախկին հակակոռուպցիոն պաշտոնյա Վան Հուիմինին մահապատժի է դատապարտել՝ հետաձգմամբ

Չինաստանի Չենդու քաղաքի միջին ատյանի ժողովրդական դատարանը 2026 թվականի հոկտեմբերի 27-ին արժեթղթերի շուկան կարգավորող մարմնի նախկին հակակոռուպցիոն պաշտոնյա Վան Հուիմինին դատապարտել է մահապատժի՝ կատարումը երկու տարով հետաձգելով։ Նա մեղավոր է ճանաչվել ավելի քան 436 միլիոն յուանի կաշառք ստանալու համար, ինչի մասին գրել է պետական Xinhua գործակալությունը։ Դատավճռով մահապատժի կատարումը հետաձգվում է, ոչ թե նշանակվում անհապաղ։

Վանը նախկինում ղեկավարել է Չինաստանի արժեթղթերի կարգավորման հանձնաժողովում գործող կարգապահական ստուգումների և վերահսկողության խումբը։ Առաջին ատյանի դատավճիռը կայացվել է 2026 թվականի հուլիսի 17-ին տեղի ունեցած դռնբաց դատաքննությունից հետո։

Կաշառքներ՝ բանկային և կարգավորող պաշտոններում

Դատարանը հաստատել է, որ 1998–2025 թվականներին Վանն իր պաշտոններն ու ազդեցությունն օգտագործել է ընկերություններին և անհատներին գործարար գործունեության և միջոցների ներգրավման հարցերում օգնելու համար։ Կաշառքները նա ստացել է անմիջականորեն կամ ուրիշների միջոցով։ Նա զբաղեցրել է China Construction Bank-ի Սինցզյանի մասնաճյուղի ղեկավարի և կուսակցական քարտուղարի, Սինցզյանի տարածաշրջանային կառավարության նախագահի օգնականի, նույն կառավարության ֆինանսական հարցերի գրասենյակի ղեկավարի, ինչպես նաև արժեթղթերի շուկան կարգավորող մարմնում կարգապահական վերահսկողության ղեկավար պաշտոններ։

OCCRP-ն հոկտեմբերի 28-ի հրապարակման մեջ, հղում անելով Xinhua-ին, գրել է, որ Վանը 67 տարեկան է, իսկ կաշառքների ընդհանուր գումարը դոլարային համարժեքով կազմել է $65,4 միլիոն։

Ինչու է դատարանը հետաձգել մահապատժի կատարումը

Դատարանը հայտնել է, որ կաշառակերության ծավալը և պետական ու հանրային շահերին պատճառված առանձնապես ծանր վնասը հիմք էին մահապատիժ նշանակելու համար։ Մահապատժի կատարումը հետաձգելիս դատարանը հաշվի է առել, որ հանցավոր դրվագների մի մասը մնացել է հանցափորձի փուլում, Վանը ճշմարտացիորեն խոստովանել է իր հանցանքները և հայտնել կաշառքի որոշ դեպքերի մասին, որոնք քննիչներին հայտնի չէին։ Դատարանը նաև հաշվի է առել նրա կողմից մեղքի ընդունումն ու զղջումը և կաշառքի գումարի մի մասի բռնագանձումը։

Դատավճռով Վանը նաև ցմահ զրկվել է քաղաքական իրավունքներից, և նշանակվել է նրա ամբողջ անձնական գույքի բռնագրավում։ Կաշառքից ստացված բռնագանձված միջոցները և դրանցից գոյացած եկամուտները պետք է փոխանցվեն պետական գանձարան, իսկ մնացած գումարի բռնագանձումը պետք է շարունակվի։

OCCRP-ն գրել է, որ Չինաստանի օրենսդրությամբ երկամյա հետաձգումից հետո մահապատիժն ինքնաբերաբար փոխարինվում է ցմահ ազատազրկմամբ։ Xinhua-ի հրապարակման մեջ հստակեցվում է, որ հետաձգման ժամկետն ավարտվելուց հետո Վանի պատիժն օրենքով սահմանված կարգով ցմահ ազատազրկմամբ փոխարինվելու դեպքում նա պետք է բանտում մնա մինչև կյանքի վերջ՝ առանց պատժի հետագա մեղմացման կամ պայմանական վաղաժամկետ ազատման հնարավորության։