Լուսնի մակերևույթի տակ թաղված ապարը հուշում է հնագույն մագնիսական դաշտի մասին


Լուսնի հակառակ կողմի ընդերքում գտնվող ապարի մոդելն ավելի հավանական է դարձնում երկարատև մագնիսական դաշտի գոյությունը, քան հարվածից առաջացած կարճատև մագնիսական իմպուլսը, բայց լուսնային դինամոյի շուրջ բանավեճը դեռ բաց է։
Լուսնի հակառակ կողմի ընդերքում, ըստ հետազոտողների եզրակացության, կա խիտ, մագնիսացված ապարային մարմին։ Այն վկայություն է այն բանի օգտին, որ Լուսինը ժամանակին երկարատև մագնիսական դաշտ է ստեղծել։ Universe Today-ի ներկայացրած ուսումնասիրության համաձայն՝ այդ ապարը, ըստ երևույթին, մակերևույթի տակ թաղված հրաբխային համալիր է։ Դրա դանդաղ սառեցումը կարող է օգնել տարբերակել հնագույն դաշտի ազդեցությունն աստերոիդի հարվածից առաջացած կարճատև մագնիսական իմպուլսի ազդեցությունից։
Այսօր Լուսինը միջուկում առաջացող մագնիսական դաշտ չունի։ Արդյոք այն նախկինում ունեցել է այդպիսի դաշտ՝ դեռ վիճելի է, քանի որ Apollo-ի բերած ապարների նմուշների ուսումնասիրությունները հակասական արդյունքներ են տվել։ Լուսնային ապարների մագնիսացման հնարավոր բացատրություններից մեկը նախկինում գործող դինամոն է՝ գործընթաց, որի ժամանակ միջուկում շարժվող հեղուկը մագնիսական դաշտ է ստեղծում։ Մյուս բացատրությունն այն է, որ ապարները մագնիսացել են խոշոր հարվածների հետևանքով։
Հետազոտողները կենտրոնացել են Դյուարի վրա՝ Լուսնի հակառակ կողմում գտնվող տարածքի, որը Երկրից չի երևում։ Այնտեղ նույն տեղում գրանցվում են երկու անսովոր ազդանշան՝ գրավիտացիոն և մագնիսական անոմալիաներ։ Գրավիտացիոն չափումներն օգնում են սահմանափակել ընդերքում գտնվող նյութի խտության հնարավոր արժեքները, իսկ մագնիսական չափումները բացահայտում են դրա մագնիսացումը։ Երկու ազդանշանների տարածական համընկնումը հետազոտողներին թույլ է տալիս դրանք կապել ստորգետնյա որոշակի կառուցվածքի հետ։
Թիմը համադրել է NASA-ի GRAIL զոնդերի գրավիտացիոն չափումները մագնիսական դաշտի մոդելների հետ, որոնք հիմնված են Lunar Prospector-ի և Kaguya-ի չափումների վրա։ Universe Today-ն սա նկարագրում է որպես համատեղ հակադարձ խնդիրների լուծում․ չափված ազդանշաններից ելնելով՝ մոդելավորում են ընդերքում գտնվող այն ապարը, որը կարող էր ստեղծել այդ ազդանշանները։ Այս մոտեցումը հիմնվում է ուղեծրային չափումների, ոչ թե Երկիր բերված ապարների նմուշների վրա։
Ստացված մոդելի համաձայն՝ Դյուարի ընդերքում կա ուժեղ մագնիսացված մարմին՝ մոտ 60 կիլոմետր լայնությամբ, որը հասնում է շուրջ 9 կիլոմետր խորության և ավելի խիտ է, քան շրջակա կեղևը։ ETH Zurich-ի հաղորդմամբ՝ մարմնի խտությունը, մակերևույթի քիմիական կազմն ու տեղանքի կամարաձև ռելիեֆը հետազոտողներին հանգեցրել են այն եզրակացության, որ սա պնդացած մագմա է՝ մակերևույթի տակ թաղված հրաբխային համալիր։ Դրա կառուցվածքն ու հրաբխային ծագումը եզրակացրել են այդ չափումներից, ոչ թե ընդերքում անմիջական դիտարկումներով։
Վերլուծություն
Գլխավոր փաստարկն այն է, թե որքան ժամանակ է պահանջվել, որ մագմայի սառեցման ընթացքում ապարը մագնիսանա։ Universe Today-ի հաղորդմամբ՝ հետազոտողները ենթադրում են, որ դա տեղի է ունեցել մագնիսական դաշտի ազդեցությամբ՝ հարյուր հազարավորից մինչև միլիոնավոր տարիների ընթացքում։ Մինչդեռ, ըստ նույն հրապարակման, հարվածից առաջացած դաշտերը պահպանվում են առավելագույնն ընդամենը մի քանի օր։
Հետազոտողների մեկնաբանությամբ՝ հարվածի կարճատև իմպուլսը չի կարող բացատրել սառեցման այդ ամբողջ ընթացքում ձեռք բերված մագնիսացումը։ Ուստի նրանք ավելի հավանական են համարում լուսնային դինամոյի ստեղծած տևական դաշտը։ Այս փաստարկը հիմնված է ենթադրվող մագմային մարմնի ու դրա սառեցման ընթացքի վրա․ այն հնագույն դաշտի անմիջական դիտարկում չէ։
Շրջակա հարվածներից առաջացած բեկորների շերտերը սահմանում են ապարային կուտակման տարիքի միջակայքը։ Universe Today-ի հաղորդմամբ՝ Դյուարի մակերևույթի տակ թաղված բազալտը՝ հրաբխային ապարը, գտնվում է Հարավային բևեռ–Այտկեն հարվածից առաջացած բեկորների շերտի վերևում և ավելի ուշ տեղի ունեցած Ֆրոյնդլիխ–Շարոնով հարվածի բեկորների շերտի ներքևում։
| Հարվածային նստվածք | Մոտավոր տարիք | Դիրքը Դյուարի բազալտի նկատմամբ |
|---|---|---|
| Հարավային բևեռ–Այտկեն | 4,32 միլիարդ տարի | Բազալտի ներքևում |
| Ֆրոյնդլիխ–Շարոնով | 4,14 միլիարդ տարի | Բազալտի վերևում |
Այս հաջորդականությունը նշանակում է, որ ապարը ձևավորվել է երկու հարվածների միջև՝ մոտ 4,2 միլիարդ տարի առաջ։ Հիմնվելով նաև մարմնում երկաթի գնահատված պարունակության վրա՝ հետազոտողները եզրակացնում են, որ սառեցման ընթացքում դաշտը մեծ հավանականությամբ ավելի ուժեղ է եղել, քան 10 միկրոտեսլան։ Միկրոտեսլան մագնիսական դաշտի ուժգնության չափման միավոր է։
Թե Լուսնի փոքր միջուկն ինչպես կարող էր այդքան ուժեղ դաշտ ստեղծել՝ դեռ պարզ չէ։ ETH Zurich-ի հաղորդմամբ՝ այդ պատճառով հետազոտողները վաղ լուսնային դինամոյի հարցը լիովին լուծված չեն համարում։ Դյուարը հնարավորություն է տալիս հարցն ուսումնասիրել մեկ այլ եղանակով՝ մագնիսացումը կապելով ընդերքում գտնվող երկրաբանական կառուցվածքի և դրա սառեցման համար անհրաժեշտ ժամանակի հետ։

Գնահատման ընթացքում դիտարկվել են պատվաստումներում ընդգրկվածությունը, ծննդաբերության շրջանում վարակի փոխանցման կանխարգելումը և պատվաստված խմբերում վարակի նշանները։
2 րոպե

Ուսումնասիրությունը բացատրում է, թե ինչու համակարգային շեղումը հեռացնելուց հետո մնացած անորոշության մեջ կլիմայական ենթադրությունների բաժինն ավելի մեծ է դառնում, և ինչ չի պահպանում այդ շտկումը։

Հոկտեմբերին հանձնաժողովի քվեարկությունը կարող է ճանապարհ բացել նոր պահպանվող տարածքների և ցեղերի ձկնորսության կանոնների համար, սակայն հաստատումն ու համատեղ կառավարումը դեռ անորոշ են։
4 րոպե