ԱՄՆ պաշտպանության հետախուզական գործակալությունը հրապարակել է չինական տիեզերանավի լուսանկարը

ԱՄՆ պաշտպանության հետախուզական գործակալությունը (DIA) հոկտեմբերի 26-ին տիեզերական անվտանգության վերաբերյալ իր երրորդ չգաղտնի գնահատականում հրապարակել է Չինաստանի բազմակի օգտագործման տիեզերանավի ամբողջական լուծաչափով լուսանկարը։ Այն արվել է ուղեծրում՝ 2024-ին։ Զեկույցի տեղեկություններն արդիական են 2026-ի հուլիսի դրությամբ։

Գործակալության գնահատմամբ՝ Չինաստանն արդեն ունի ցամաքային լազերներ, որոնք կարող են խաթարել կամ վնասել Երկրի ցածր ուղեծրում՝ մոլորակից մի քանի հարյուր մղոն բարձրության վրա գտնվող արբանյակները։ Ավելի հզոր համակարգերը, գործակալության գնահատմամբ, 2020-ականների վերջին կարող են սպառնալ ավելի բարձր ուղեծրերի արբանյակներին։ Տարբերությունն էական է․ առաջինը գործող զենքերի գնահատական է, երկրորդը՝ կանխատեսում։

Ինչ է երևում լուսանկարում

Չինաստանի բազմակի օգտագործման տիեզերանավն իր առաջին ուղեծրային առաքելությունը սկսել է 2020-ի սեպտեմբերի 4-ին։ Այն 2024-ին լուսանկարել է Vantor-ին պատկանող առևտրային արբանյակը․ ընկերությունն այն ժամանակ կոչվում էր Maxar։ Նույն թվականին ԱՄՆ տիեզերական ուժերի պաշտոնյան հայտնել էր այդ դիտարկման մասին։ Ավելի ցածր լուծաչափով պատկերները հրապարակվել էին մինչև 2026-ի հոկտեմբերյան գնահատականը։ Գործակալության հոկտեմբերյան զեկույցով հանրությանը հասանելի դարձավ ամբողջական լուծաչափով լուսանկարը։

Ars Technica-ն լուսանկարում առանձնացնում է եռանկյունաձև թևեր, բեռնախցիկի դռներ, մուգ ջերմապաշտպան ծածկույթ և արևային մարտկոցներով հետևի մոդուլ։ Տիեզերանավը նման է ԱՄՆ տիեզերական ուժերի X-37B-ին․ երկուսն էլ արձակվում են հրթիռների ներսում և կարող են վերադառնալ թռիչքուղի՝ կրկին օգտագործվելու համար։ Լուսանկարը ցույց է տալիս չինական տիեզերանավի կառուցվածքը, սակայն դրանից հնարավոր չէ պարզել դրա առաքելությունը կամ արդյոք այն զենք է կրում։

Արևմտյան հրապարակումներում չինական տիեզերանավը հաճախ անվանում են Շենլուն, իսկ չինական պետական լրատվամիջոցներն օգտագործում են Չոնֆու Շիյոն Շիյան Հանտյան Ցի կամ CSSHQ անվանումը, որը նշանակում է «բազմակի օգտագործման փորձարարական տիեզերանավ»։ Դրա պաշտոնական անվանումը և այն, թե Չինաստանն արդյոք մեկից ավելի նման սարք ունի, հրապարակայնորեն հայտնի չեն։ 2026-ի փետրվարին սկսված չորրորդ առաքելության տիեզերանավը հոկտեմբերի 27-ին դեռ ուղեծրում էր։ Աստղաֆիզիկոս Ջոնաթան Մաքդաուելը հետևման տվյալները մեկնաբանում է այնպես, որ տիեզերանավը հունիսից սեպտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում երկու անգամ բաց է թողել և հետ վերցրել փոքր արբանյակ։ Սա տվյալների նրա մեկնաբանությունն է, ոչ թե գործակալության եզրակացությունը։