Եվրոպայում գազի գինը, ըստ հաղորդումների, 2022-ից ի վեր առաջին անգամ գերազանցել է 100 եվրոն՝ մեկ ՄՎտժ-ի դիմաց

Եվրոպայում բնական գազի մեծածախ գինը գերազանցել է 100 եվրոն՝ մեկ մեգավատտ-ժամի դիմաց՝ հասնելով 2022-ից ի վեր ամենաբարձր մակարդակին, հայտնել է France 24-ը հոկտեմբերի 28-ի իր հրապարակման մեջ։ ԵՄ-ն հայտնել է, որ մատակարարումների հարցում մտահոգված չէ, բայց տնային տնտեսություններին զգուշացրել է «դժվար» ձմռան մասին։

100 եվրո գինը վերաբերում է շուկայում վաճառվող գազի մեծածախ գնին, ոչ թե տնային տնտեսությունների վճարած սակագներին։

Էներգետիկ ճգնաժամը սկսվել է COVID-19-ի համավարակից հետո և սրվել Եվրոպայում՝ 2022-ի փետրվարին Ուկրաինա Ռուսաստանի ներխուժումից հետո։ Նույն տարվա սեպտեմբերի սկզբին Ռուսաստանը դադարեցրել է Nord Stream 1 գազատարով գազի մատակարարումները։ 2026-ի հոկտեմբերի 8-ին Եվրահանձնաժողովը հայտնել է, որ ԵՄ-ն ավելի լավ է պատրաստված, քան 2021–22-ի ձմռանը, քանի որ գազի աղբյուրներն ավելի բազմազան են, ներմուծման կարողություններն ավելի մեծ են, իսկ պահանջարկը՝ ավելի ցածր։

Պահեստներում պաշարներն ավելի քիչ են

France 24-ը նաև հայտնել է, որ ԵՄ գազի պահեստները լցված են 72%-ով։ Այդ ցուցանիշն արդեն գրանցվել էր հոկտեմբերի 1-ին․ գազի ենթակառուցվածքների օպերատորների Gas Infrastructure Europe միավորումն այն ներկայացրել է հոկտեմբերի 9-ի իր գնահատականում։

Gas Infrastructure Europe-ի համեմատությունը ցույց է տալիս, թե հոկտեմբերի սկզբին ստորգետնյա պահեստներում որքանով պակաս գազ կար, քան մեկ տարի առաջ։

Պահեստները կարևոր են, քանի որ ցրտերի կամ պահանջարկի կտրուկ աճի ժամանակ օպերատորները կարող են կարճ ժամանակում գազ վերցնել դրանցից։ Հեղուկացված բնական գազի՝ փոխադրման համար սառեցմամբ հեղուկի վերածված գազի լրացուցիչ խմբաքանակները կարող են բավական արագ չհասնել՝ այդ պիկային պահանջարկը բավարարելու համար, հայտնել է միավորումը։

Վերլուծություն

Ներմուծման կարողությունը և հասանելի գազը տարբեր բաներ են

Եվրահանձնաժողովի հոկտեմբերի 8-ի գնահատականը հիմնված էր Գազի փոխադրման համակարգերի օպերատորների եվրոպական ցանցի (ENTSOG) 2026–27-ի ձմռան կանխատեսման վրա։ Հանձնաժողովը հայտնել է, որ ԵՄ ենթակառուցվածքները կարող են ապահովել հեղուկացված բնական գազի ավելի մեծ ներմուծում՝ պահեստներում պաշարների ցածր մակարդակը փոխհատուցելու և ձմեռային պահանջարկը բավարարելու համար։ Ի վերջո շուկայի մասնակիցներն են որոշում՝ ներմուծել հեղուկացված գազ, թե գազ վերցնել պահեստներից։

Gas Infrastructure Europe-ը զգուշացրել է, որ ներմուծման ենթակառուցվածքների առկայությունը չի երաշխավորում գազի խմբաքանակների հասանելիությունը։ Եվրոպան պետք է հեղուկացված գազի համար մրցի համաշխարհային շուկաներում։ ENTSOG-ի սցենարներում ավելի ցուրտ եղանակը, հեղուկացված գազի սահմանափակ մատակարարումները կամ մատակարարման այլ խափանումները կարող են գազի սպառումը կրճատելու անհրաժեշտություն առաջացնել կամ պահանջարկի մի մասը թողնել չբավարարված։

ENTSOG-ի՝ սովորական ձմռան պահանջարկի և հեղուկացված գազի սահմանափակ մատակարարման սցենարով՝ պահեստների լցվածությունը մինչև 2027-ի մարտի վերջ կարող է նվազել մինչև 13%, հայտնել է միավորումը։ Ձմռան վերջում գազի հասանելիությունը կարևոր է ինչպես ցրտերին դիմակայելու, այնպես էլ հաջորդ ձմռանն ընդառաջ պահեստները լիցքավորելու համար։

Եվրահանձնաժողովը հայտնել է, որ ԵՄ երկրների և շուկայի մասնակիցների հետ ամբողջ ձմռան ընթացքում հետևելու է պահեստների պաշարներին, մատակարարումներին և գներին։ Այն նաև նախապատրաստվում էր REPowerEU գազի կանոնակարգի շրջանակում 2027-ի սկզբից ռուսական հեղուկացված գազի ներմուծման երկարաժամկետ պայմանագրերի ավարտին։