Նախագահ Դոնալդ Թրամփը հաստատել է քննությունը 2026 թ․ նոյեմբերի 9-ին՝ այն բանից հետո, երբ ամերիկացի պաշտոնյաները կասկածել էին, որ Հուանգին մոտ կանգնած Megaspeed-ի ղեկավարներից մեկը տեղեկություններ է փոխանցել Չինաստանին։ Nvidia-ի տնօրենների խորհուրդն առանձին քննություն է սկսել։
NVIDIA-ի անկախ տնօրեններն ԱՄՆ դատախազի նախկին պաշտոնակատար Ջուն Հ. Քիմին և նրա Wachtell, Lipton, Rosen & Katz իրավաբանական ընկերությանն են ներգրավել՝ քննելու այն պնդումները, թե գլխավոր տնօրեն Ջենսեն Հուանգը դարձել է օտարերկրյա հետախուզական գործողության թիրախ։ Քիմը ղեկավարելու է քննությունը։ NVIDIA-ն նշանակման մասին հայտարարել է նոյեմբերի 10-ին՝ Քիմին ներկայացնելով որպես Նյու Յորքի հարավային շրջանի ԱՄՆ դատախազի նախկին պաշտոնակատար։
Նշանակմանը նախորդել է 2026 թ․ նոյեմբերի 8-ին տնօրենների խորհրդի ընդունած որոշումը՝ անկախ քննություն սկսելու մասին։ Այն կվերահսկի անկախ տնօրենների հանձնաժողովը՝ արտաքին իրավաբանների աջակցությամբ։
ԱՄՆ Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն (FBI) առանձին պարզում է՝ արդյոք Հուանգը դարձել է օտարերկրյա հետախուզական գործողության թիրախ։ Այդ քննությունը նոյեմբերի 11-ին նկարագրել է CNA-ում հրապարակված Reuters-ի հոդվածը։ Դաշնային քննությունն ու NVIDIA-ի ներքին ուսումնասիրությունը տարբեր քննություններ են։
Նախագահ Դոնալդ Թրամփը նոյեմբերի 9-ին Սպիտակ տանը կայացած ճեպազրույցում հաստատել է FBI-ի քննության առկայությունը, ոչ թե լրտեսության բացահայտումը՝ ասելով, որ բյուրոն հարցն ուսումնասիրում է «մեկ այլ բանի տեսանկյունից»։ Թրամփը չի պարզաբանել քննության շրջանակը կամ դրա սկսվելու ժամանակը, իսկ FBI-ն հրաժարվել է մեկնաբանություն տալ BBC-ին։
NVIDIA-ի տնօրենների խորհուրդը պատրաստվում է Ջենսեն Հուանգին հեռացնել գլխավոր տնօրենի պաշտոնից, հարցին ծանոթ մարդկանց վկայակոչելով՝ գրել է The Wall Street Journal-ը, հաղորդում է CNA-ում հրապարակված Reuters-ի հոդվածը։ Reuters-ը հայտնել է, որ չի կարողացել անմիջապես հաստատել տեղեկությունը, իսկ NVIDIA-ն անմիջապես չի պատասխանել մեկնաբանության խնդրանքին։ Ընկերությունը հայտնել է, որ Հուանգը շարունակում է ղեկավարել այն առանց ընդհատման։ The Guardian-ը գրել է, որ NVIDIA-ի բաժնետոմսերը փակվել են 2,9% աճով՝ $173,73 գնով, ինչի արդյունքում նախորդ ուրբաթ օրվանից ընկերության շուկայական արժեքի կորուստը կրճատվել է մինչև $311 միլիարդ։ Reuters-ը հետագայում հաղորդել է, որ բաժնետոմսերը հետշուկայական առևտրում նվազել են մոտ 8%-ով։
Երկկուսակցական օրինագիծն առաջարկում է կրճատել մաքուր և հանածո վառելիքով էներգետիկայի նախագծերի, ինչպես նաև այլ ենթակառուցվածքների, այդ թվում՝ տվյալների կենտրոնների հաստատման ժամկետները։ Ընթացակարգային քվեարկությամբ Սենատն անցնում է քննարկմանը, բայց օրինագիծը չի ընդունում։
NVIDIA-ն ունի կանոններ, որոնք խրախուսում են ղեկավարներին հարաբերություններ չունենալ իրենց ենթակայության տակ աշխատողների հետ, գրել է The New York Times-ը, հաղորդում է TechCrunch-ը։ TechCrunch-ը հայտնել է, որ պնդման վերաբերյալ մեկնաբանություն է խնդրել NVIDIA-ից։
NVIDIA-ի տնօրենների խորհուրդը պատրաստվում էր նոյեմբերի 11-ին հրատապ քննարկումներ անցկացնել գլխավոր տնօրեն Ջենսեն Հուանգի ապագայի շուրջ, հարցին ծանոթ մարդկանց վկայակոչելով՝ գրել է Financial Times-ը։ Առանձին հրապարակմամբ՝ The Wall Street Journal-ը գրել է, որ խորհուրդը պատրաստվում էր հնարավոր է՝ նույն օրը հանդիպել՝ Հուանգի ապագան որոշելու համար, հաղորդում է Reuters-ը։ Reuters-ը հայտնել է, որ չի կարողացել անմիջապես հաստատել տեղեկությունը։ Հրապարակումներից ոչ մեկը չի հաստատել, որ հանդիպումը կայացել է կամ Հուանգը հեռացվել է պաշտոնից։
The New York Times-ը, վկայակոչելով NVIDIA-ի հինգ անանուն աղբյուրի, գրել է, որ Ջենսեն Հուանգը հարաբերություններ է ունեցել ընկերության առողջապահության գծով փոխնախագահ Քիմբերլի Փաուելի հետ, որն անմիջականորեն ենթարկվում էր նրան, հաղորդում է Tom’s Hardware-ը։ Աղբյուրները նաև պնդել են, որ մարտին Սան Խոսեի հյուրանոցներից մեկում նկարահանել են, թե ինչպես են նրանք քնքշություն դրսևորում միմյանց հանդեպ։ Times-ը գրել է, որ Հուանգի անվտանգության թիմը մեկուսացրել է նկարահանող անձին և առաջարկել ստորագրել չհրապարակման համաձայնագիր։ Պարբերականն անդրադարձել է նաև NVIDIA-ի վարքականոնին, որում անձնական հարաբերությունները նշվում են որպես շահերի բախման հնարավոր աղբյուր։
Պնդումները վերաբերում են Էլիս Հուանգին, որը հայտնի է նաև Հուանգ Լե անունով և նախկինում ղեկավար պաշտոն է զբաղեցրել Սինգապուրում գործող Megaspeed տվյալների կենտրոնի ընկերությունում՝ NVIDIA-ի հաճախորդներից մեկում։ Նա և Ջենսեն Հուանգն ազգականներ չեն։ The Verge-ը, վկայակոչելով The New York Times-ը, գրել է, որ ԱՄՆ պաշտոնյաները նրան կասկածել են Չինաստանի կառավարությանը տեղեկություններ փոխանցելու մեջ։ Սա շարունակում է մնալ հետախուզական պնդում։
CNA-ի հաղորդմամբ՝ The New York Times-ը հոկտեմբերին հրապարակել է ենթադրյալ հարաբերությունների և ԱՄՆ իշխանությունների եզրակացության մասին, թե Էլիս Հուանգը չինական հետախուզության գործակալ է։
Ջենսեն Հուանգն աշխատակիցներին ուղարկած նամակում ընդունել է սիրավեպի փաստը և պարտավորվել համագործակցել NVIDIA-ի քննության հետ։ Թրամփն ասել է, որ Հուանգն իրեն հայտնել է՝ չգիտեր Էլիս Հուանգի ենթադրյալ հետախուզական դերի մասին։ Նախագահն ասել է, որ հավատացել է նրան։ Չինաստանի արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Գուո Ցզյակունը մերժել է թիրախավորելու մասին պնդումները՝ դրանք անվանելով «բոլորովին անհիմն զրպարտություն և վարկաբեկում»։
NVIDIA-ն ասում է, որ հիմք չունի ենթադրելու, թե ԱՄՆ ազգային անվտանգությունը կամ ընկերության գաղտնիքները վտանգվել են։ Տնօրենների խորհուրդը հայտնել է, որ քննության ընթացքում կուսումնասիրի առկա ողջ տեղեկատվությունը, և վստահություն է հայտնել Հուանգին ու նրա ղեկավար թիմին։ Խորհուրդն ասել է, որ առաջնահերթություն է տալիս ԱՄՆ ազգային և տնտեսական անվտանգությանը՝ այն համարելով գերակա NVIDIA-ի և նրա բաժնետերերի շահերի համար։ Քննության ընթացքում Հուանգը շարունակում է զբաղեցնել գլխավոր տնօրենի պաշտոնը և չի վերահսկում քննության մասնակիցներին։
NVIDIA-ն նաև ասում է, որ ԱՄՆ կառավարությունն իրեն չի հայտնել, թե Megaspeed-ը հետախուզական սպառնալիքի հետ կապված մտահոգությունների տեղիք է տալիս։ Ընկերությունը պնդում է, որ Megaspeed-ի՝ իր չիպերն այլ ուղղությունից դեպի Չինաստան շեղելուն օժանդակելու կասկածներն ուսումնասիրվել և հերքվել են։ Դեռ պարզ չէ՝ արդյոք Wachtell-ը կկարողանա հարցազրույց անցկացնել Էլիս Հուանգի հետ, ինչ բնույթի տեղեկություններ է նա ենթադրաբար ստացել, արդյոք զգայուն նյութեր հասել են Չինաստանի կառավարությանը և որքան գիտեր Ջենսեն Հուանգը ենթադրյալ գործողության մասին։
Tom’s Hardware-ը, վկայակոչելով The Information-ի հետաքննությունը, գրել է, որ Էլիս Հուանգը ենթադրաբար օգնել է Չինաստան տեղափոխել NVIDIA-ի մոտ 240 000 սահմանափակված չիպ՝ հիմնականում H100 և H200 համակարգեր։ Հետաքննության գնահատմամբ՝ Shanghai Century Litong-ը մատակարարման ցանցի միջոցով ձեռք է բերել մոտ $7,5 միլիարդի գրաֆիկական պրոցեսորներ, իսկ Հուանգը, ըստ հրապարակման, օգնել է պատվերների հետ կապված խնդիրների դեպքում։ Հետաքննության աղբյուրները Shanghai Century Litong-ն ու Megaspeed-ը կապել են Հուանգի հետ՝ անձնական տեղեկությունների և ընկերությունների գրանցման փաստաթղթերի հիման վրա։ Tom’s Hardware-ը նաև գրել է, որ Չինաստանի դեսպանատունը հերքել է նրա հետ որևէ կապ։
Ջենսեն Հուանգը Թրամփի վարչակազմին և Կոնգրեսին հորդորել էր մեղմել դեպի Չինաստան առաջադեմ կիսահաղորդիչների արտահանման սահմանափակումները։ Անվտանգության և զարգացող տեխնոլոգիաների կենտրոնի ավագ վերլուծաբան Հաննա Դոհմենը զգուշացրել է, որ NVIDIA-ն և Հուանգը սահմանափակումների մեղմացման գործարար շահ ունեն նույնիսկ առանց չինական հետախուզական գործողության։
The New York Times-ը գրել է, որ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն 2026 թ․ գարնանը Վաշինգտոնի բարձրաստիճան պաշտոնյաներին հուշագիր է ուղարկել՝ նախազգուշացնելով, որ Ջենսեն Հուանգը մտերիմ հարաբերությունների մեջ է ենթադրյալ չինացի լրտեսի հետ։ Պարբերականը, վկայակոչելով հարցին ծանոթ մարդկանց, նաև գրել է, որ Ռուբիոն հետախուզական տեղեկությունները ներկայացրել է Թրամփին՝ նախագահի՝ մայիսին Չինաստան կատարած այցի ընթացքում՝ նախագահական ինքնաթիռում։
Այս տեղեկությունը հակասում է նոյեմբերի 9-ի ճեպազրույցում Թրամփի արած հայտարարությանը, թե այցի ընթացքում չէր լսել ենթադրյալ հետախուզական կապերի մասին։ Սպիտակ տան պաշտոնյան վիճարկել է Times-ի հրապարակումը և Reuters-ին ուղղորդել Թրամփի մեկնաբանություններին։
Հուանգին է պատկանում NVIDIA-ի մոտ 3,6%-ը, սակայն նա չունի քվեների մեծամասնության վերահսկողություն։ Նոյեմբերի 9-ին բաժնետերերն առանձին՝ Կալիֆոռնիայի Սան Խոսե քաղաքի դաշնային դատարան են ներկայացրել NVIDIA-ի և Հուանգի դեմ խմբային հայցի դիմում։ Հայցում պնդվում է, որ նրանք խաբել են ներդրողներին՝ թաքցնելով Էլիս Հուանգի հետ նրա կապերը և չբացահայտելով ազգային անվտանգության հետ կապված մտահոգությունները, որոնք սպառնում էին ընկերության հեղինակությանն ու գործարար հեռանկարներին։ Մարկ Կիստենմախերի գլխավորած բաժնետերերը պահանջում են չհստակեցված չափի փոխհատուցում։ Հայցը ներկայացվել է ԱՄՆ ֆոնդային շուկայի փակումից հինգ րոպե անց՝ նոյեմբերի 8-ին NVIDIA-ի քննության մասին հայտարարությունից հետո։ NVIDIA-ն հայցի վերաբերյալ մեկնաբանության խնդրանքին անմիջապես չի պատասխանել։
Նոյեմբերի 9-ի առևտրաշրջանի ավարտին NVIDIA-ի բաժնետոմսերը, ըստ CNA-ի, նվազել են 4,3%-ով, իսկ ըստ The Guardian-ի՝ 4,2%-ով։
Երկու օր անկումից հետո NVIDIA-ի բաժնետոմսերը նոյեմբերի 11-ի վաղ առևտրում աճել են՝ առևտրի այլ փուլում, ինչը չի նշանակում, թե գինն ամբողջությամբ վերականգնվել է։
| Ժամանակահատված | Փոփոխություն կամ գին |
|---|---|
| Նոյեմբերի 10-ի առևտրաշրջանի ավարտ | Նվազել է գրեթե 5,5%-ով, փակվել՝ $168,89-ով |
| Հարաբերությունների մասին լուրի հրապարակումից ի վեր՝ նոյեմբերի 11-ի դրությամբ | Նվազել է 9,5%-ով |
| Նոյեմբերի 11-ի նախաշուկայական առևտուր | Աճել է գրեթե 5%-ով |
| Նոյեմբերի 11-ի վաղ առևտուր՝ շուկայի բացումից հետո | Աճել է 2%-ով․ փակման արդյունք չէ |
The Guardian-ը գրել է, որ NVIDIA-ի շուկայական արժեքը մոտ $430 միլիարդով նվազել է նախորդ հանգստյան օրերին պնդումների հրապարակմանը նախորդած մակարդակից և կազմել $4,07 տրիլիոն։ BBC-ն համեմատության համար հիմք էր ընդունել նախորդ ուրբաթ օրվա ցուցանիշը և գրել, որ նոյեմբերի 10-ին բաժնետոմսերի՝ գրեթե տարեկան նվազագույնին հասնելու պահին կորուստը գերազանցել էր $500 միլիարդը։ CNA-ն նոյեմբերի 9-ի առևտրաշրջանի կորուստը գնահատել է մոտ $190 միլիարդ։
How2B-ն գրել է, որ Microsoft-ը նոյեմբերի 10-ին առաջ է անցել NVIDIA-ից՝ դառնալով աշխարհի երկրորդ ամենաթանկ ընկերությունը։ Baird ներդրումային բանկը նույնպես NVIDIA-ի բաժնետոմսերի վարկանիշն իջեցրել է մինչև չեզոք մակարդակ, գրել է Reuters-ը՝ The Guardian-ում հրապարակված հոդվածում։
ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի երեք հանձնաժողովների, այդ թվում՝ արտաքին գործերի հանձնաժողովի նախագահները 2026 թ․ նոյեմբերի 18-ին Հուանգի հետ փակ հանդիպում են խնդրել, գրել է Fortune-ը։ Նրանք ցանկանում են պատասխաններ ստանալ օտարերկրյա լրտեսությունից NVIDIA-ի պաշտպանության միջոցների և Էլիս Հուանգի հետ Հուանգի շփումների մասին։ Հարցմանը ծանոթ մի անձ BBC-ին ասել է, որ Հուանգը դեռ չի հաստատել՝ մասնակցելո՞ւ է հանդիպմանը։ Հանձնաժողովի նախագահ Բրայան Մաստն ասել է, որ անհրաժեշտության դեպքում Հուանգին պարտադիր ներկայանալու ծանուցագիր կուղարկի։
2 րոպե
Դատարանը կասեցրել է Արևմտյան Տեխասի շրջանում, այդ թվում՝ Բիգ Բենդ ազգային պարկում աշխատանքներն արգելող դատական որոշումը, մինչ Թրամփի վարչակազմը ձգտում է հասնել գործի վերանայմանը։ Կարգադրությունը ժամանակավոր է և նախագծի օրինականության վերաբերյալ վերջնական վճիռ չէ։
3 րոպե
Օրենսդիրները 211–204 ձայներով հանրապետական Թոմաս Մասիի ներկայացրած՝ պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթի իմպիչմենթի 8 հոդվածներն ուղարկել են դատական հարցերի հանձնաժողով՝ կանխելով նոյեմբերի 11-ին հնարավոր իմպիչմենթի քվեարկությունը։
2 րոպե
