Նոր մոդելը կանխատեսում է լուսնաշարժի ավելի ուժեղ ցնցումներ մեծ հեռավորության վրա

Թեսսա Ուիլյամսն ու նրա գործընկերները մշակել են ծանծաղ լուսնաշարժերի համար նախատեսված առաջին մոդելը, որը կօգնի ինժեներներին գնահատել ապագա լուսնային շինարարության համար կարևոր ցնցումները։
Այս հոդվածում
Ծանծաղ լուսնաշարժերի նոր մոդելը մեծ հեռավորությունների վրա գրունտի զգալիորեն ավելի ուժեղ շարժում է կանխատեսում, քան Երկրի համար նախատեսված մոդելները։ Slate Geotechnical Consultants-ի մասնագետ Թեսսա Ուիլյամսն ու նրա գործընկերներն այն մշակել են՝ օգնելու ինժեներներին գնահատել ապագա լուսնային կառույցների համար ցնցումների ռիսկերը։
Երկրի համար նախատեսված մոդելները սովորաբար կանխատեսում են, որ ցնցումները մի քանի հարյուր կիլոմետրի սահմաններում արագ թուլանում են։ Սակայն լուսնային գրանցումները ցույց են տալիս, որ նույնիսկ փոքր մագնիտուդով իրադարձությունների դեպքում ուժեղ ցնցումները պահպանվում են 1 000 կիլոմետրից ավելի հեռավորության վրա, ասել է Ուիլյամսը։ Նրա խոսքով՝ լուսնային ցնցումների համար 200 կիլոմետրը կարճից միջին հեռավորություն է, թեև Երկրի մոդելավորման չափանիշներով դա մեծ հեռավորություն է։
Հետազոտությունը հրապարակվել է Seismological Research Letters ամսագրում, իսկ դրան անդրադարձել է Phys.org-ը։
Ինչպես է մոդելը հաշվի առնում Լուսնի առանձնահատկությունները
Թիմը համադրել է Apollo-ի ժամանակաշրջանի սեյսմաչափերի՝ գրունտի շարժումը չափող գործիքների գրանցումները սեյսմիկ ալիքների ֆիզիկայի վրա հիմնված մոդելավորումների հետ։ Apollo 11-ի գործիքն աշխատել է մինչև 1969 թ․ օգոստոսի վերջը։ Apollo 12, 14, 15 և 16 առաքելությունները տեղադրել են գործիքներ, որոնք աշխատել են մինչև 1977-ին անջատվելը։
Լուսնի ավելի սառը և պինդ ընդերքում սեյսմիկ ալիքներն ավելի քիչ էներգիա են կորցնում, քան Երկրի ընդերքում։ Լուսնի ճեղքված մակերևույթն էլ այդ էներգիան լայնորեն ցրում է։ Այս առանձնահատկությունները հաշվի առնելուց հետո մոդելավորումների արդյունքներն ավելի լավ են համապատասխանել Apollo-ի գրանցումներին, ասել է Ուիլյամսը։
Մոդելը չի կանխատեսում ցնցումների տևողությունը։ Ուիլյամսի խոսքով՝ Apollo-ի գրանցումներում ուժեղ ցնցումները միջինում տևել են մոտ 54 րոպե, մինչդեռ Երկրի կեղևում տեղի ունեցող ծանծաղ երկրաշարժերի դեպքում դրանք սովորաբար տևում են մեկ րոպեից պակաս։ Նրա թիմը կարծում է, որ ճեղքված վերին կեղևում էներգիայի ցրումը երկարացնում է դրա ազդեցությունը։
Անհրաժեշտ են ավելի շատ չափումներ
Մոդելի հնարավորությունները սահմանափակվում են իրար մոտ տեղակայված չորս կայանների գրանցումներով, որոնք չափել են ալիքների հաճախականությունների միայն նեղ տիրույթը, ասել է Ուիլյամսը։ Նրա խոսքով՝ ժամանակակից գործիքները, որոնք կարող են շարժումը չափել երեք ուղղությամբ և հաճախականությունների ավելի լայն տիրույթում, կգրանցեն կառույցների համար կարևոր ցնցումները։
Հետազոտողների խոսքով՝ տարբեր խորություններում և հեռավորությունների վրա տեղակայված կայանները, ինչպես նաև մեծ մագնիտուդով հնարավոր լուսնաշարժերի գրանցումները կօգնեն ճշգրտել մոդելը։ Բացի այդ՝ Skidmore, Owings & Merrill-ի ինժեներ և Լուսնի մասնագետ Ներմա Չալուկն ասել է, որ լուսնային կառույցների համար անհրաժեշտ են տեղանքի գրունտի ուսումնասիրություններ, քանի որ տեղանքի պայմանները դեռ ամբողջությամբ ուսումնասիրված չեն։ Այդ ուսումնասիրությունները կարող են բացահայտել այնպիսի ռիսկեր, ինչպիսիք են անկայուն լանջերն ու գրունտի նստեցումը։
Ավելի վաղ՝ Գիտություն
ԱռողջությունԱՄՆ Սննդի և դեղերի վարչությունը հաստատել է Գոշեի 3-րդ տիպի նյարդախտանիշների առաջին դեղը
Infilbray-ը հաստատվել է առնվազն 15 կիլոգրամ քաշ ունեցող մեծահասակների ու երեխաների համար։ Այդ հիվանդների նյարդաբանական ախտանշանները բուժելու համար մինչ այժմ հաստատված դեղ չկար։
2 րոպե
ԱնվտանգությունMBDA Deutschland-ը և ATMOS-ն ուղեծրային հարվածի համաձայնագիր են ստորագրել
Ընկերությունները նախատեսում են ուսումնասիրել սովորական պաշտպանական համակարգի հնարավորությունը, որը կհամադրի ռազմական բեռն ուղեծրային փոխադրման և մթնոլորտով վերադարձի հետ։
2 րոպե
Ֆիզիկա, մաթեմատիկա և բացահայտումներՄասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում ստեղծել են արևածաղկին իջնող թռչող ռոբոտ
Փոքրիկ ռոբոտն ունի սեփական սենսորներն ու համակարգիչը, սակայն դեռ արտաքին սնուցման կարիք ունի, իսկ վայրէջքի հրամանները ստացել է ջոյստիկով։
2 րոպե
