Վիճահարույց փորձարկումը թուլացնում է երեխաների դեպրեսիայի բուժման մեջ ֆլուօքսետինի կիրառման ապացույցները


Երկու ամփոփ հետազոտություններում ֆլուօքսետինի օգուտների գնահատականները նվազել են, երբ հետազոտողները բացառել են վիճահարույց փորձարկումը։ Նրանք առաջարկում են վերանայել ուղեցույցները, ոչ թե դադարեցնել դեղի նշանակումը։
Իրանում 40 երեխայի մասնակցությամբ անցկացված վիճահարույց փորձարկումը կարող էր չափազանցված պատկերացում ստեղծել այն ապացույցների մասին, որոնք հիմնավորում են երեխաների դեպրեսիայի բուժումը ֆլուօքսետինով՝ Prozac ապրանքային անվամբ վաճառվող դեղով։ Հետազոտողները կրկնել են երկու խոշոր ամփոփ հետազոտությունների վերլուծությունը՝ առանց այդ փորձարկման տվյալների, և պարզել, որ դեղի անսովոր մեծ օգուտներն այլևս չեն արձանագրվում։ Nature-ն արդյունքների մասին հայտնել է 2026 թ․ հոկտեմբերի 2-ին։ Վերլուծությունը նույն ամսին հրապարակվել է Cochrane Evidence Synthesis and Methods-ում։
Դեղերի նշանակման բազմաթիվ ազգային ուղեցույցներ երեխաների և դեռահասների դեպրեսիայի բուժման համար խորհուրդ են տալիս ֆլուօքսետին՝ հիմնվելով այդ ավելի վաղ ամփոփ հետազոտությունների վրա։ Հետազոտողները հարց են բարձրացնում՝ արդյոք ապացույցները բավարար չափով հիմնավորում են այդ հանձնարարականները։ Նրանք ցանկանում են, որ ուղեցույցներ մշակող հանձնաժողովները վերանայեն դրանք, սակայն չեն կոչ անում բժիշկներին դադարեցնել դեղի նշանակումը։
Մետավերլուծությունը համադրում է մի քանի հետազոտությունների արդյունքները՝ բուժման վերաբերյալ ապացույցները գնահատելու համար։ Քննարկվող փորձարկումը հրապարակվել է 2006 թվականին և ֆլուօքսետինը համեմատել է մեկ այլ հակադեպրեսանտի՝ նորտրիպտիլինի հետ, ոչ թե պլացեբոյի՝ ակտիվ դեղանյութ չպարունակող միջոցի։ Փորձարկման արդյունքներով ֆլուօքսետինն ահռելի առավելություն ուներ, ինչն ազդել է հետագա ամփոփ հետազոտությունների համակցված արդյունքների վրա։
| Ամփոփ հետազոտություն | Ներառվե՞լ է 2006 թվականի փորձարկումը | |
|---|---|---|
2021 թվականի ամփոփ հետազոտությունից իրանական փորձարկումը դուրս էր մնացել ոչ թե այն պատճառով, որ դրա տվյալներն անվստահելի էին համարվել։ Ներառման չափանիշները բացառում էին համեմատությունները հակադեպրեսանտների այն դասի հետ, որին պատկանում է նորտրիպտիլինը։ Նոր վերլուծության հեղինակները նույն փորձարկումը բացառել են 2016 և 2020 թվականների ամփոփ հետազոտություններից և պարզել, որ տարբեր եզրակացությունների պատճառը հենց դրա ներառումն էր։
Վերլուծություն
Երեխաների դեպրեսիայի բուժման համար ֆլուօքսետինի որևէ այլ փորձարկում չի արձանագրել իրանական փորձարկման արդյունքին մոտ բուժական ազդեցություն։ Նոր վերլուծության հեղինակները նաև նշում են, որ հրապարակված տվյալներից հետևում է՝ ֆլուօքսետին ստացող խմբում յուրաքանչյուր երեխայի դեպրեսիայի գնահատականը փոխվել է գրեթե նույն չափով։ Նույն օրինաչափությունը եղել է նաև նորտրիպտիլին ստացող խմբում։ Հետազոտողներն այս անսովոր կանոնավոր փոփոխությունն անհավանական են համարում։
Փորձարկման զեկույցում նկարագրված չէր նաև էթիկայի հանձնաժողովի հավանության ստացման ընթացակարգը։ Սա զեկույցի բաց է, ոչ թե ապացույց, որ հավանություն չի եղել։
Տորոնտոյի մանկական հիվանդանոցի հոգեբույժ և կլինիկական բժիշկ Էլիա Աբի-Ջաուդը բարձր է գնահատել կրկնակի վերլուծությունը՝ այն անվանելով «անվիճելիորեն համոզիչ հետազոտություն»։
Օքսֆորդի հոգեբույժ Անդրեա Չիպրիանին՝ 2016 և 2020 թվականների ամփոփ հետազոտությունների համահեղինակը, Nature-ին ասել է, որ համաձայն է՝ փորձարկման տվյալները խնդրահարույց են։ Նրա խոսքով՝ խմբերն այն ժամանակ քննարկել են մտահոգությունները, սակայն առանց անվստահելի հետազոտությունների հետ աշխատելու ներկայիս ընթացակարգի չէին կարող հիմնավորել փորձարկման բացառումը։ Հետագայում Cochrane-ը ներդրել է փորձարկումների վստահելիությունը գնահատելու և, անհրաժեշտության դեպքում, դրանք ամփոփ հետազոտություններից բացառելու ընթացակարգ։
Ըստ Չիպրիանիի՝ ավելի վաղ ամփոփ հետազոտություններում նշվել էին մեթոդաբանական թերությունները և այն վտանգը, որ դրանք կարող են աղավաղել արդյունքները։ 2016 թվականի հետազոտության հավելվածում ֆլուօքսետինի վերաբերյալ արդյունքների նկատմամբ վստահությունը բնութագրվել էր որպես «շատ ցածր», իսկ 2020 թվականի ամփոփ հետազոտությունը կրկնել էր այդ նախազգուշացումը։
Փորձարկման հեղինակները չեն պատասխանել ո՛չ կրկնակի վերլուծությունն իրականացնող խմբի բազմակի հարցումներին, ո՛չ Nature-ի՝ մեկնաբանություն տալու խնդրանքին։ Փորձարկումը հրապարակած ամսագրի հրատարակիչ MedKnow-ը հայտնել է, որ խնդրել է ամսագրի խմբագիրներին ուսումնասիրել հարցը և Իրանում տիրող իրավիճակի պատճառով ուշացումներ է ակնկալում։
Քեմբրիջում աշխատող մանկական և դեռահասների հոգեբույժ Ռիչարդ Լայուսը՝ կրկնակի վերլուծության համահեղինակը, ասել է, որ ուղեցույցներ մշակող հանձնաժողովները պետք է վերանայեն հստակեցված ապացույցները և կշռադատեն՝ արդյոք ֆլուօքսետինի կիրառումը դեռ կարելի է հիմնավորել։ Հետազոտողների առաջարկած հաջորդ կլինիկական քայլը հենց այս վերագնահատումն է, ոչ թե դեղի նշանակումը դադարեցնելու կոչը։
Դաշնային հրամանագիրն առաջնահերթություն է տալիս աղտոտման չափելի նվազեցմանը, բայց համակարգման հարցերը թողնում է անպատասխան։ Առանձին զարգացմամբ՝ Վիրջինիայի ցեղերը դադարեցրել են պաշտոնական մասնակցությունը՝ լիիրավ գործընկերոջ կարգավիճակ չստանալուց հետո։
4 րոպե

Գիտական տնօրեն Ստեյն Սիգուրդսոնի խոսքով՝ կամավոր մոդերատորներն օրական ստուգում են մոտ 1 000 ձեռագիր, իսկ պատշաճ հոդվածների հրապարակումը ձգձգվում է։
3 րոպե

Համաձայնությունը ծածկում է թռիչքների վերսկսման ծախսերի մի մասը։ NASA-ն նաև սկսում է երկու թռիչքի վերականգնման գործընթացը և նախատեսում աջակցել Vulcan-ի համար հավաստագրմանը․ մնացել է ընդամենը վեց Atlas V հրթիռ։
3 րոպե
Ուղղում ·
Կիրառվել է խմբագրական ոճը՝ հայերեն կետադրություն, ամսաթվերի և գումարների ձևեր։
Ուղղում ·
Հայերեն տեքստում շտկվել են ուղղագրական և կետադրական սխալներ։