Ֆրանսիայի գիտության նախարարությունը հրապարակել է միջուկային սինթեզի 10-ամյա ուղեցույցը


Նախարար Ֆիլիպ Բատիստը ռազմավարությունը ներկայացրել է 2026 թ․ նոյեմբերի 16-ին․ նպատակն է մինչև 2035 թվականն ունենալ եվրոպական փորձնական սինթեզային կայանի համար անհրաժեշտ տեխնոլոգիաները։
Ֆրանսիայի հետազոտությունների նախարարությունը հրապարակել է միջուկային սինթեզի տասնամյա ճանապարհային քարտեզ՝ հետազոտությունները համակարգելու, ներդրումներն ուղղորդելու և էներգիայի արտադրության ուղղությամբ առաջընթացն արագացնելու նպատակով։ Եվրոպական փորձնական կայանի համար սահմանված նպատակը վերաբերում է անհրաժեշտ տեխնոլոգիաների առկայությանը, ոչ թե կայանի հաստատմանը, կառուցմանը կամ գործարկմանը։
Բարձրագույն կրթության, հետազոտությունների և տիեզերքի նախարար Բատիստը ճանապարհային քարտեզը ներկայացրել է Ֆրանսիայի այլընտրանքային էներգիաների և ատոմային էներգիայի հանձնաժողովի (CEA) Կադարաշի հետազոտական կենտրոնում՝ միջազգային ITER նախագծի շինհրապարակ և CEA-ի WEST փորձարարական կայանք այցելելուց հետո։ Մինչ նոր ռազմավարությունը Ֆրանսիայում արդեն մեկնարկել էր գերհաղորդիչների և միջուկային սինթեզի հետազոտական ծրագիր։
Ավելի վաղ մեկնարկած SupraFusion ծրագիրը France 2030-ից ստացել է €50 միլիոն՝ յոթ տարվա համար։
Ճանապարհային քարտեզի կենտրոնում ITER-ը, WEST-ը և «Լազեր Մեգաժուլ» կայանքն են։ ITER-ը միջազգային փորձարարական նախագիծ է, որը նախատեսված է ստուգելու, թե արդյոք միջուկային սինթեզը կարող է ծառայել որպես լայնածավալ էներգիայի աղբյուր․ այն էլեկտրաէներգիա չի արտադրելու։ ITER-ն ու WEST-ը տոկայակներ են՝ սարքեր, որոնք մագնիսական դաշտերով պահում են տաք պլազման՝ սինթեզի ռեակցիաների համար անհրաժեշտ նյութի վիճակը։
WEST-ում ուսումնասիրվում են երկարատև պլազմաներն ու ջերմության ազդեցության տակ գտնվող բաղադրիչների վարքը։ «Լազեր Մեգաժուլ»-ում այլ մոտեցում է կիրառվում․ լազերներն առաջացնում են ռենտգենյան ճառագայթներ, որոնք սեղմում են սինթեզի վառելիքով լցված պարկուճները։
Բատիստն ասել է, որ Ֆրանսիան մեծապես աջակցում է ITER-ին, բայց նաև ցանկանում է, որ ազգային կայանքները լրացուցիչ տեխնոլոգիաներ ապահովեն։ Նրա խոսքով՝ միջուկային սինթեզի հետազոտությունները կարող են օգնել ապահովել հասանելի, ածխածնազուրկ էներգիայի աղբյուր։

2026–2030 թվականների համար ռազմավարությունը նպատակ ունի ամրապնդել գիտատեխնիկական հիմքերը, մասնագիտական կարողություններն ու փորձարարական կայանքները և ապահովել ֆինանսավորումը։ Այն նաև նպատակ ունի կրկնապատկել ուսանողների թիվը մի շարք ոլորտներում, այդ թվում՝ պլազմայի ֆիզիկայում, միջուկային ճարտարագիտությունում և կրիոգեն տեխնոլոգիաներում, որոնք առնչվում են շատ ցածր ջերմաստիճաններին։
Ճանապարհային քարտեզի ներկայացման մասին հանրային հրապարակման մեջ ամբողջ ռազմավարության համար նոր բյուջե չի նշվել։ Նախարարությունն ակնկալում է, որ ռազմավարությունը կօգնի ապահովել ռազմավարական մատակարարման շղթաները և օգուտ կբերի Ֆրանսիայի տնտեսությանը՝ զարգացնելով մասնագիտական կարողություններն ու սինթեզի տեխնոլոգիաների արդյունաբերությունը։
2025 թ․ մարտի 31-ին CEA-ն և Գիտական հետազոտությունների ազգային կենտրոնը (CNRS) մեկնարկել են SupraFusion ծրագիրը, որն ուսումնասիրում է միջուկային սինթեզը և բարձր ջերմաստիճանային գերհաղորդիչներ կոչվող նյութերը, որոնք կարող են կիրառվել հզոր մագնիսներում։ Ծրագիրը համահունչ է Ածխածնազուրկ էներգիաների ծրագրային գործակալության (APED) գործունեությանը և նպատակ ունի միավորել ֆրանսիական գիտական կարողություններն ու միջոցները՝ բարձր ջերմաստիճանային գերհաղորդիչների ազգային ոլորտ զարգացնելու համար, մասնավորապես՝ մագնիսական պահմամբ սինթեզի նպատակով։ Ավելի վաղ մեկնարկած այս ծրագիրը France 2030 ներդրումային ծրագրից ստացել է €50 միլիոն (մոտ $55 միլիոն)՝ յոթ տարվա համար։
ITER-ի՝ 2025 թվականի հունիսին հայտարարված վերանայված պլանով նպատակ է դրվել 2035 թվականին սկսել դեյտերիում-դեյտերիում սինթեզի աշխատանքը, որին կհաջորդի աշխատանքը մագնիսական էներգիայի և պլազմայի հոսանքի ամբողջական մակարդակով։ Դեյտերիումը ջրածնի տարատեսակ է։ ITER-ը նաև ակնկալում էր իր տոկայակի օղակաձև միջուկի՝ տորուսի կառուցումն ավարտել 2027 թվականի ապրիլին։ Բացի այդ՝ Եվրոպական հանձնաժողովը նախատեսել է 2026 թվականին հրապարակել միջուկային սինթեզի եվրոպական ռազմավարություն։ Ակնկալվում է, որ այն կընդգրկի կառավարումը, ITER-ը, հետազոտություններն ու նորարարությունը, արդյունաբերական էկոհամակարգը, կարգավորումն ու միջազգային համագործակցությունը։
Ընկերությունը հայտարարել է, որ առանց համաձայնագրի առաջարկվող ներդրումը Տեխասում չի անի և դիտարկում է այլ վայրեր։ Հարկային արտոնությունը պետք է հաստատեն նահանգն ու տեղական դպրոցական խորհուրդը։
2 րոպե

Միայն տեսանկարահանման համար նախատեսված տուփաձև խցիկը հարմար է թե՛ ձեռքով, թե՛ բազմախցիկ նկարահանումների համար։ Panasonic-ը նախատեսում է այն փուլ առ փուլ հասանելի դարձնել 2026-ի դեկտեմբերից։
3 րոպե

Հետազոտական գործակալին հանձնարարվել էր առողջության և ֆիզիկական պատրաստվածության մասին խմբագրելի փաստաթուղթ ստեղծել։ OpenAI-ը հայտնել է, որ գործակալը չի գործարկել սկրիպտները և որևէ նամակ չի ուղարկել։
2 րոպե