Նախարար․ Ֆրանսիայում թույլատրվում են լուսաձայնային նռնակներ՝ «քաղաքային բռնության» դեպքում


Ներքին գործերի նախարար Լորան Նունյեսի խոսքով՝ կիրառման կասեցումը բացառություն է թույլ տալիս քաղաքային բռնության դեպքում։ Al Jazeera-ն հայտնել է ոստիկանության ենթադրյալ խախտումների առնչությամբ 36 քննության մասին։
Ինչպես հոկտեմբերի 21-ին հայտնել է Al Jazeera-ն՝ Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարար Լորան Նունյեսն ասել է, որ ոստիկանությունը կարող է լուսաձայնային նռնակներ կիրառել «քաղաքային բռնության» ժամանակ՝ բացառություն սահմանելով 15-ամյա աշակերտի՝ ձեռքը կորցնելուց հետո հայտարարված կասեցման համար։ DW-ն հոկտեմբերի 22-ին փոխանցել է Ֆրանսիայի ոստիկանության ներքին տեսչության հայտարարությունը, ըստ որի՝ ցույցերի մեկնարկից ի վեր առնվազն 40 գործ է հարուցվել։ Այս թիվը գերազանցում է Al Jazeera-ի նշած 36 քննությունը։
Կիրառման կասեցումը հաջորդել էր հոկտեմբերի 5-ին Լիլի մոտ գտնվող Լանս քաղաքի Օգյուստ Բեալի անվան ավագ դպրոցի մերձակայքում տեղի ունեցած՝ նռնակի հետ կապված միջադեպին։ Ըստ BBC-ի հաղորդման, որը հոկտեմբերի 7-ին փոխանցել է «Արմենպրես»-ը՝ Նունյեսը կասեցրել էր աշակերտների ցույցերի ժամանակ լուսաձայնային նռնակների կիրառումը մինչև հանգամանքների պարզաբանումը։ Իշխանությունների խոսքով՝ աշակերտը մինչև պայթյունը վերցրել է շրջապատումից դուրս գալու համար նախատեսված նռնակը՝ ոստիկանության կիրառած լուսաձայնային նռնակների տեսակներից մեկը։ Աշակերտները պնդել են, որ ոստիկանի արձակած նռնակն անմիջապես դիպել է նրան։ Տեղական պրեֆեկտի խոսքով՝ ոստիկանները դիմակայում էին քարեր և հրավառության միջոցներ նետող 200–250 աշակերտի։
Ազգային ոստիկանության գլխավոր տեսչությունը (IGPN) ոստիկանության ներքին ստորաբաժանում է, ոչ թե անկախ վերահսկող մարմին։ Ըստ DW-ի հոկտեմբերի 22-ի հրապարակման՝ տեսչությունը հայտնել է վերջին ցույցերի ընթացքում առնվազն 40 գործ հարուցելու մասին։ Դրանք ենթադրյալ խախտումների քննություններ են, ոչ թե ոստիկանների կատարած խախտումները հաստատող եզրակացություններ։

Al Jazeera-ի հոկտեմբերի 21-ի հրապարակման մեջ ենթադրյալ խախտումների առնչությամբ քննությունների թիվը 36 էր։ Այն նաև վկայակոչել էր ներքին գործերի նախարարության տվյալները․ ցույցերի մեկնարկից ի վեր ոստիկանությունը ձերբակալել է մոտ 6 900 մարդու, որոնց 86%-ն անչափահաս է։
Ըստ DW-ի՝ Նունյեսը պնդել է, որ ոստիկանները հիմնականում պահպանել են համաչափ ուժ կիրառելու պահանջը՝ չգերազանցելով իրենց նպատակին հասնելու համար անհրաժեշտ չափը։ Հոկտեմբերի 20-ին Մարսելում խոսելիս նա ասել է, որ տարբեր խմբերին զսպելը դժվար է եղել, և ոստիկանությունը կանխել է բազմաթիվ հանցագործություններ։
Ըստ Al Jazeera-ի՝ հոկտեմբերի 17-ի երթերից առաջ Նունյեսը ներկայացրել է քաղաքային բռնության դեպքում գործող բացառությունը՝ ասելով, որ լուսաձայնային նռնակները «երբեք չեն կիրառվում, երբ ամեն ինչ լավ է ընթանում»։ Լրատվամիջոցի լրագրողներն այդ օրը տեսել են, թե ինչպես է ոստիկանությունը բազմիցս արցունքաբեր գազ և լուսաձայնային նռնակներ արձակել Փարիզի երթի մեկնարկից դեռ շատ առաջ։
Al Jazeera-ն նաև հայտնել է, որ հոկտեմբերի 17-ին ոստիկանությունը փակել է Փարիզի հրապարակներից մեկի ելքերի մեծ մասը։ Հազարավոր մարդիկ մնացել են իրար սեղմված, ինչի հետևանքով ուշագնացության և խուճապի նոպաների դեպքեր են եղել։ Շրջափակման այս մարտավարությունը ենթադրում է, որ ոստիկանները շրջապատում են ցուցարարներին և պահում նրանց օղակի ներսում։ Հրապարակման մեջ նկարագրվել են նաև խմբեր, որոնք հոկտեմբերի 17-ի և 18-ի անկարգությունների ընթացքում ավերել, հրկիզել ու թալանել են խանութներ։
17-ամյա Էնզոն Al Jazeera-ին պատմել է, որ մի ոստիկան բռնել է իր թևը, իսկ մյուսը հետևից մահակով հարվածել է իրեն։ Ըստ լրատվամիջոցի՝ նա հոսպիտալացվել է, և վերքերը կարելու անհրաժեշտություն է եղել։ Լրատվամիջոցի ստուգած տեսագրություններում երևում է, թե ինչպես են խաղաղ հավաքված ուսուցիչները շղթա կազմում աշակերտների առջև, ապա ոստիկանները ճեղքում են այն և մոտ տարածությունից մահակներ ու պղպեղային սփրեյ կիրառում։
Սեն Ուեն լ’Օմոնում կոտրվել է 14-ամյա Էդենի ծնոտը։ Ըստ Al Jazeera-ի՝ տեսագրություններում, ըստ երևույթին, երևում է, թե ինչպես է մի ոստիկան մահակով հարվածում նրան, որից հետո մյուսն արցունքաբեր գազի նռնակ է արձակում նրա դեմքին։ Նրա փաստաբան Էլզա Մարսելի խոսքով՝ Էդենը դպրոցի ցույցից մի քանի մետր հեռու մենակ նստած է եղել ցածր պատի վրա և նայել հեռախոսին, երբ նրան են մոտեցել երեք ոստիկաններ։
Մարսելը պնդել է, որ նռնակն արձակվել է մոտ 1,5 մետր հեռավորությունից, իսկ ոստիկաններն Էդենին թողել են գետնին՝ առանց շտապ օգնություն կանչելու։ Նրա ընտանիքը բողոք է ներկայացրել՝ պնդելով, որ տեղի է ունեցել սպանության փորձ։ Սա ընտանիքի պնդումն է, ոչ թե դատարանի հաստատած փաստ։
Ըստ Al Jazeera-ի հոկտեմբերի 20-ի հաղորդման՝ մեկ այլ աշակերտ՝ 16-ամյա Մաելը, կորցրել է աջ աչքի տեսողությունը ռետինե փամփուշտներ արձակող սարքից ստացած հարվածից հետո։ Այդ հրապարակման մեջ լրատվամիջոցը ներկայացրել էր նաև ցուցարարների և իրավապաշտպան խմբերի մեղադրանքները՝ անհամաչափ ուժի կիրառման վերաբերյալ։
Ըստ Al Jazeera-ի հոկտեմբերի 21-ի հրապարակման՝ Ֆրանսիայի իշխանությունները հերքել են, որ ոստիկանությունը ճնշումներ է գործադրում՝ նշելով իրավապահ մարմինների հարյուրավոր աշխատակիցների ստացած վնասվածքները։ Նունյեսը հոկտեմբերի սկզբին ասել էր, որ ոստիկանները «զսպվածություն ցուցաբերելու հրահանգներ չեն ստացել»՝ միաժամանակ շեշտելով, որ ուժի կիրառումը պետք է համաչափ մնա։
Al Jazeera-ի հոկտեմբերի 21-ի հրապարակման համաձայն՝ աշակերտական շարժումը սկսվել է սեպտեմբերի կեսերին։ Հայաստանի հանրային ռադիոն հոկտեմբերի 5-ին, վկայակոչելով BBC-ին, հայտնել էր ուսուցիչների պակասի, գերբեռնված դասասենյակների և խարխուլ շենքերի դեմ հազարավոր մարդկանց բողոքի ցույցերի մասին։ Ցույցերը Փարիզից տարածվել էին Մոնպելիե, Նանտ ու Մարսել։ Ըստ BBC-ի հաղորդման, որը փոխանցել է «Արմենպրես»-ը՝ մինչև հոկտեմբերի 7-ը ցույցերին միացել էին ծնողներ, համալսարանների ուսանողներ և արհմիություններ։
Inside Climate News-ի հոկտեմբերի 17-ի հրապարակման համաձայն՝ աշակերտները պահանջում էին պետական կրթության մեջ ավելի մեծ ներդրումներ, ավելի շատ ուսուցիչներ, ավելի փոքր դասարաններ, ավելի կարճ ուսումնական օր և հետմիջնակարգ կրթական հաստատություններ ընդունվելու դիմումների համակարգի փոփոխություններ։ Al Jazeera-ի հոկտեմբերի 20-ի հրապարակման մեջ նույնպես նշվում էին ավելի հավասար կրթական համակարգի պահանջները։
Ֆրանսիայի կրթության նախարար Էդուար Ժեֆրեն հոկտեմբերի 4-ին հայտարարել էր, որ անկարգությունները զսպող ոստիկանների և ցուցարարների բախումներից հետո հարյուրավոր ավագ դպրոցներում դասերը կդադարեցվեն։ Նրա խոսքով՝ անվտանգության անհրաժեշտ պայմաններն ապահովված չէին։
| Ամսաթիվ | Քանակ | Իրավիճակ |
|---|---|---|
| Հոկտեմբերի 5-ին | 400–500 ավագ դպրոց | Ժեֆրեի հայտարարած՝ դասերի մասնակի կամ ամբողջական դադարեցում, որի մասին հայտնել է Հայաստանի հանրային ռադիոն՝ վկայակոչելով BBC-ին։ |
| Հոկտեմբերի 7-ին | Ավելի քան 500 դպրոց | Ամբողջությամբ կամ մասամբ փակ՝ ըստ BBC-ի հաղորդման, որը փոխանցել է «Արմենպրես»-ը։ |
Հոկտեմբերի 5-ի հաղորդման մեջ Ժեֆրեն ասել էր, որ բողոքի ցույցերի մեկնարկից ի վեր 24 դպրոց «հրկիզվել կամ ավերվել է»։ Ֆրանսիայի արդարադատության նախարար Ժերալդ Դարմանենը հոկտեմբերի 2-ին ասել էր, որ բռնություններով ուղեկցվող ցույցերը «այս կամ այն կերպ» անդրադարձել են 735 դպրոցի վրա։ Ժեֆրեն նախազգուշացրել էր, որ հոկտեմբերի 5-ին իրավիճակը կարող է անդրադառնալ մոտավորապես նույնքան դպրոցի վրա․ սա 735 դպրոցի փակման կանխատեսում չէր։
Inside Climate News-ի հոկտեմբերի 17-ի հրապարակումը նկարագրել է, թե ինչպես է շոգն ավելացրել աշակերտների դժգոհության պատճառները։ Փարիզի արևելյան եզրին գտնվող ավագ դպրոցի 16-ամյա աշակերտուհի Կլեոն հիշել է, որ հունիսյան շոգի ալիքի ժամանակ դասի ընթացքում գունատվել է, իսկ հաջորդ օրը սրտխառնոց և ուժեղ ծարավ է զգացել։ Բուժքույրը նկատել է շոգից հյուծման նշանները և նրան տուն ուղարկել։
Մյուս աշակերտները պատմել են փլվող առաստաղների, բորբոսնած պատերի, չգործող զուգարանների, աթոռների պակասի և վնասատուների տարածվածության մասին։ Հրապարակման մեջ նաև նշվել է, որ գարնանը դասասենյակներում ջերմաստիճանը գերազանցել է Ֆարենհայթի 100 աստիճանը, իսկ դպրոցները հայտնել են ուշագնացության և քթային արյունահոսության դեպքերի մասին։
Ֆրանսիական շատ դպրոցներ ունեն մեծ պատուհաններ, որոնցից ներս է թափանցում արևի լույսը, և զանգվածեղ կառուցատարրեր, որոնք կլանում ու կուտակում են ջերմությունը, ապա արձակում այն։ Այս առանձնահատկությունները ձմռանն օգնում են պահպանել ջերմությունը, բայց շատ շոգ օրերին դասասենյակներում կարող է ավելի տաք լինել, քան դրսում։ Օդորակիչները հազվադեպ են։
Մարի-Էլեն Ազամը, որը հրապարակման մեջ ներկայացվում է որպես Կիրառական գիտությունների ազգային ինստիտուտի ճարտարագիտական գիտությունների պրոֆեսոր, ղեկավարում է շոգի ալիքներին տարրական դպրոցների շենքերը հարմարեցնելու հետազոտությունը։ Նա բացատրել է, որ ավելի երկարատև ու ուժգին շոգի ալիքների պատճառով շենքերը գիշերը կամ շոգի ալիքների միջև ընկած ժամանակահատվածում հովանալու համար չափազանց քիչ ժամանակ են ունենում։
Փարիզի շրջակայքի պետական ավագ դպրոցների ենթակառուցվածքների համար պատասխանատու Իլ դը Ֆրանսի շրջանային իշխանությունների խոսնակը Inside Climate News-ին ասել է, որ 2026-ի շինարարության և նորոգման հատկացումներով նախատեսված են նաև տանիքների ու պատուհանների բարելավման աշխատանքներ։ Շրջանի իշխանությունները հայտնել են նաև շոգի ալիքների ընթացքում ժամանակավոր միջոցառումների համար կատարված ծախսերի մասին։
| Նպատակ | Գումար | Հաղորդված կարգավիճակ |
|---|---|---|
| Դպրոցաշինություն և նորոգում՝ ներառյալ տանիքներն ու պատուհանները | $1,2 միլիարդ | Հատկացվել է 2026-ի համար՝ ըստ շրջանային իշխանությունների խոսնակի։ |
| Լրացուցիչ քննական կենտրոններ, ջուր ցողող սարքեր և օդափոխիչներ | $1,1 միլիոն | Ծախսվել է շոգի ալիքների ընթացքում։ |
Հրապարակման մեջ արտաքին փեղկերը, առաստաղային օդափոխիչները և գոլորշիացմամբ հովացումը, որի դեպքում ջուրն օգտագործվում է ջերմությունը հեռացնելու համար, թվարկվում են որպես հնարավոր լուծումներ, ոչ թե նոր ընդունված համապետական քաղաքականություն։ Նշվում է, որ Ֆրանսիայում օդորակումը դիտվում է որպես վերջին միջոց՝ էներգիայի ծախսերի և այն մտահոգությունների պատճառով, որ սարքերը ջերմությունն արտամղում են դուրս՝ բարձրացնելով փողոցների ջերմաստիճանը։
Հոկտեմբերի 5-ի հաղորդման մեջ Ժեֆրեն խոստացել էր «մասնակի, աստիճանական վերադարձ դասերին»։ Ոստիկանության ենթադրյալ խախտումները քննում է տեսչությունը։ Էդենի ընտանիքը նաև բողոք է ներկայացրել՝ պնդելով, որ տեղի է ունեցել սպանության փորձ։
DW-ն հոկտեմբերի 22-ին հայտնել է, որ հոկտեմբերի 24–25-ի հանգստյան օրերին նոր ցույցեր են նախատեսվում, իսկ Ֆրանսիայի կառավարությունը հայտարարել է, որ նաև զինված ուժեր կտեղակայի։

Լայնաշերտ ինտերնետի մրցակից մատակարարը պնդում է, որ BT-ին արտոնյալ վերաբերմունք է ցուցաբերվում, և ասում է, որ իր մտահոգությունները կներկայացնի կառավարությանը և կարգավորող մարմիններին։ BT-ի խոսքով՝ գնված բիզնեսները գործարքի ուսումնասիրության ընթացքում կշարունակեն մրցակցել՝ գործելով առանձին։
3 րոպե

The Guardian-ի հոդվածը հայտնում է վառելիքի կտրուկ թանկացման մասին։ Պահեստավորման սահմանափակ հնարավորությունների պատճառով Ջո Համիլթոնի նման ֆերմերները բերքահավաքի ընթացքում ստիպված են ավելի շատ դիզելային վառելիք գնել։
3 րոպե

Ֆինանսավորման մասին հայտարարվել է էլեկտրաէներգետիկ և այլ ենթակառուցվածքների վրա ռուսական անօդաչու թռչող սարքերի հարձակումների աճի պայմաններում։ Ըստ նախագծերի գումարի բաշխումն ու վճարումների ժամանակացույցը դեռ պարզ չեն։
1 րոպե