Google-ը հայտնել է Suncatcher արբանյակի մոդելի առաջին պատասխանների մասին

Google-ի Suncatcher նախատիպն այս շաբաթ առաջին պատասխաններն է ստացել իր վրա տեղադրված Google DeepMind-ի Gemma 4 մոդելից, ընկերությունը հայտնել է TechCrunch-ի հոկտեմբերի 30-ի հրապարակման մեջ։ Երկրի վրա գտնվող ինժեներները մոդելին խնդրել են հայկու գրել տիեզերքում գտնվելու մասին։

2026 թ․ սեպտեմբերի 24-ի իր ակնարկում Google-ը Suncatcher-ը ներկայացրել է որպես տիեզերքում հաշվարկներ կատարելու երկարաժամկետ հետազոտական նախագիծ, որի մասին հայտարարվել էր նախորդ տարի։ Նախատիպը Google-ը մշակել է օդատիեզերական և արբանյակային պատկերների Planet ընկերության հետ։

KPBS-ով հրապարակված NPR-ի նյութում ասվում է, որ նախատիպն արձակվել է 2026 թ․ հոկտեմբերի 1-ին՝ SpaceX-ի հրթիռով։ Planet-ը պետք է գործարկեր տիեզերանավը, որից հետո Google-ը կփորձարկեր իր չիպերը։

Արբանյակի աշխատանքի նախապատրաստման համար անհրաժեշտ ստուգումների ընթացքում մոտ 3 շաբաթ փորձարկվել են դրա ենթահամակարգերը։ Google-ը հայտնել է, որ նաև տիեզերանավից տեղեկություններ է խնդրել շրջակա ուղեծրային պայմանների մասին, իսկ ընկերության խոսնակն ասել է, որ արբանյակը բնականոն աշխատում է։

Էլեկտրաէներգիան և հովացումը սահմանափակում են աշխատանքը

Նախատիպը կրում է մեքենայական ուսուցման համար նախատեսված 4 Google Tensor Processing Unit (TPU) չիպ։ Այն արտադրում է մինչև 1 կՎտ էլեկտրաէներգիա։ TechCrunch-ը գրել է, որ չիպերի էլեկտրաէներգիայի պահանջի պատճառով միաժամանակ կարող է աշխատել միայն մեկ TPU՝ մոտ 20 րոպե տևողությամբ, ինչը բարդացնում է կապը Երկրի հետ։

NPR-ի ավելի վաղ հրապարակման մեջ Gemma-ի աշխատանքի տևողությունը նշված էր 15 րոպե, իսկ սահմանափակումը վերագրվում էր ջերմության կառավարմանը։ Google-ը չի պարզել՝ արդյոք ավելի նոր հրապարակման մեջ նշված տևողությունը չափված բարելավման արդյունք է։

Google-ը բացատրում է, որ TPU-ները ջերմությունը կենտրոնացնում են փոքր տարածքում, մինչդեռ տիեզերական վակուումում այն հեռացնող օդի հոսք չկա։ Չիպերի գերտաքացումը կանխելու համար ընկերությունը փորձարկում է ջերմային խողովակներ և ռադիատորներ։

Ջերմության և ճառագայթման ազդեցության փորձարկումները

Ընթացիկ փորձարկումների ընթացքում կուսումնասիրվի չիպերի աշխատանքը ջերմային ծանրաբեռնվածության և իրական տիեզերական ճառագայթման պայմաններում՝ շարունակելով Երկրի վրա մասնիկների արագացուցիչներով Google-ի անցկացրած փորձարկումները։ Ճառագայթումը կարող է առաջացնել «բիթերի շրջումներ»՝ համակարգչում պահվող արժեքների փոփոխություններ, որոնք կարող են աղավաղել տվյալները՝ առանց սովորական վերահսկման գործիքների ազդանշան առաջացնելու։

Google-ի՝ Երկրի վրա անցկացրած փորձարկումները թույլ են տվել ենթադրել, որ ճառագայթումը նվազագույն ազդեցություն կունենա պատասխանի ստացման համար ուսուցված մոդելի գործարկման վրա, բայց ավելի շատ դժվարություններ կառաջացնի մոդելի ուսուցման ընթացքում։ Ուղեծրային փորձարկումները կուսումնասիրեն այդ ազդեցությունները տիեզերքում։

Google-ի խոսքով՝ նախատիպը կօգնի պարզել, թե ինչն է աշխատում և որտեղ են խափանումներ առաջանում, որպեսզի ինժեներները կատարելագործեն հովացման համակարգն ու արդյունքները կիրառեն ապագա առաքելություններում։

2027-ի պայմանական շարունակությունը

Suncatcher նախագծի ղեկավար Թրևիս Բիլսը NPR-ի ավելի վաղ հրապարակման մեջ ասել է, որ դեռ անորոշ է, թե երբ ուղեծրային տվյալների կենտրոնները տնտեսապես կենսունակ կդառնան։ Տեխնիկական հնարավորությունն ինքնին համակարգը գործնական չէր դարձնի, եթե այն չափազանց թանկ մնար։

Եթե նախատիպի TPU-ներն ապացուցեն իրենց աշխատունակությունը, Google-ն առաջարկում է 2027-ին ևս 2 արբանյակ արձակել։ Դրանք ավելի շատ էլեկտրաէներգիա կարտադրեն և կցուցադրեն տիեզերանավերի միջև օպտիկական՝ լազերային կապը՝ որպես քայլ դեպի հաշվարկային բեռը կիսող արբանյակախմբեր։