Գրենլանդիայի խորհրդարանը հավանություն է տվել ԱՄՆ-ի հետ անվտանգության համաձայնագրին

Գրենլանդիայի խորհրդարանը 2026 թ․ նոյեմբերի 3-ին հավանություն է տվել Դանիայի և ԱՄՆ-ի հետ անվտանգության համաձայնագրին։ Այն ճանապարհ է բացում Դանիայի ինքնավար տարածքում ԱՄՆ-ի լրացուցիչ ռազմակայանների ստեղծման համար և թույլ է տալիս ԱՄՆ-ին արդիականացնել ու ընդլայնել իր գործունեությունը Գրենլանդիայի հյուսիս-արևմուտքում գործող Պիտուֆիկ տիեզերական բազայում։

Քվեարկությանը նախորդել էին ամիսներ տևած բանակցություններ՝ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ Գրենլանդիան գրավելու կրկնվող սպառնալիքներով պայմանավորված լարվածության ֆոնին, հայտնել է Al Jazeera-ն։ Թրամփը, Դանիայի վարչապետ Մետտե Ֆրեդերիկսենը և Գրենլանդիայի վարչապետ Յենս-Ֆրեդերիկ Նիլսենը համաձայնագիրը ստորագրել էին 2026 թվականի սեպտեմբերին։

Դանիայի վերահսկողությունն ու առաջիկա քննարկումը

Համաձայնագրի համաձայն՝ Գրենլանդիան մնում է Դանիայի վերահսկողության ներքո, իսկ եթե Գրենլանդիան ընտրի անկախությունը, համաձայնագիրը կշարունակի գործել։ Ֆրեդերիկսենն ասել է, որ այն հարգում է Դանիայի ինքնիշխանությունն ու տարածքային ամբողջականությունը և գրենլանդացիների ինքնորոշման իրավունքը։

Գրենլանդիայի արտաքին գործերի նախարար Մուտե Էգեդեն ասել է, որ հավանությունը կարևոր քայլ է կղզու անվտանգության և սեփական ապագան կերտելու նրա ժողովրդի իրավունքի համար։

Համաձայնագիրն ուժի մեջ կմտնի միայն Դանիայի Թագավորության՝ Գրենլանդիայի հետ համատեղ անհրաժեշտ խորհրդարանական ընթացակարգերի ավարտից հետո։ Դանիացի օրենսդիրները նախատեսում են այն քննարկել 2026 թ․ նոյեմբերի ընթացքում, իսկ ԱՄՆ Սենատի հավանությունը չի պահանջվում։