OCCRP-ի տվյալներով՝ Harita-ի փաստաթղթերում պաշտոնյաներին նախատեսված վճարումներ են նշված

Հոկտեմբերի 22-ին OCCRP-ն հայտնել է, որ արտահոսած ներքին փաստաթղթերի համաձայն՝ նիկել արտադրող ինդոնեզական Harita Group-ը 2013–2023 թվականներին նախատեսել կամ հաստատել է առնվազն 389 000 դոլարի վճարումներ քաղաքական գործիչներին, համայնքային գործիչներին և ռազմական ծրագրերի համար։ Նամակագրության մեջ, հուշագրերում ու հաշիվներում նշված են քաղաքական գործիչների ավիատոմսեր, համայնքային առաջնորդների «խրախուսավճարներ» և ռազմական աջակցության ծախսեր։ Ընդհանուր գումարն արտացոլում է նախատեսված ու հաստատված վճարումները, ոչ թե բոլոր դեպքերում ստուգված փաստացի փոխանցումները։ Որոշ վճարումների նպատակը մնում է անհայտ։

Հետաքննությունը հրապարակվել է այն բանից հետո, երբ 2024 թվականին Harita-ի ղեկավարներից Սթևի Թոմասը և Ինդոնեզիայի նահանգապետերից մեկը դատապարտվել էին կաշառակերության գործով։ Այդ գործով հաստատվել էր, որ նահանգապետը ստացել է մոտ 60 000 դոլար՝ Harita-ի թույլտվությունների ստացմանը նպաստելու համար։ Նոր հրապարակման մեջ նշված վճարումների ծրագրերը կաշառակերության հաստատված դեպքեր չեն։

Harita-ն Ինդոնեզիայի խոշորագույն նիկել արտադրողներից է և մատակարարումներ է անում էլեկտրամոբիլների խոշոր արտադրողներին սպասարկող մատակարարման շղթաներին։ Ընկերությունն Օբի կղզում իր հանքավայրը բացել է 2010 թվականին, իսկ 2015-ին այնտեղ սկսել է առաջին ձուլարանի շինարարությունը՝ չժանգոտվող պողպատի արտադրության համար նիկելի հանքաքարը վերամշակելու նպատակով։ Այժմ ընկերության օբյեկտները շրջապատում են Կավասի գյուղը, որի բնակիչները բողոքել են դրա գործունեության դեմ։

Հուշագրում նկարագրված է՝ ինչպես բողոքների մասին տեղեկություններով մերժել աշխատանքի դիմումները

OCCRP-ի հաղորդմամբ՝ Harita-ի անվտանգության ծառայության 2020 թվականի հուշագրում նշված էր, որ Կավասիի գյուղապետ Արիֆին Սարոան տեղեկություններ է փոխանցելու այն բնակիչների մասին, որոնք կասկածվում են բողոքի ակցիաներ կազմակերպելու կամ դրանց մասնակցելու մեջ։ Փաստաթղթում նկարագրվում էր, թե ինչպես այդ տեղեկություններն օգտագործել՝ այդ բնակիչներին և նրանց ընտանիքների անդամներին աշխատանքի չընդունելու համար։

Կավասիի չորս բնակիչ OCCRP-ին ասել է, որ Harita-ում աշխատել կամ ընկերությանն ապրանքներ մատակարարել ցանկացող յուրաքանչյուր ոք Սարոայի երաշխավորության կարիքն ուներ։ Նրանք նաև պնդել են, որ ընկերությունը ֆինանսական խրախուսանք է առաջարկել հանքարդյունաբերության պատճառած վնասներից բողոքողներին, և որ բողոքողները բախվել են ահաբեկման։ Բնակիչներից մեկի խոսքով՝ ոստիկաններն այցելում էին հողը վաճառելուց հրաժարվող մարդկանց՝ նրանց համոզելու և ահաբեկելու համար։

2013 թվականի հաշվարկային աղյուսակում Սարոայի համար նախատեսված էր մոտ 400 դոլար։ Այդ նախատեսված վճարման և ավելի ուշ անվտանգության հուշագրում նկարագրված աջակցության միջև կապ չի հաստատվել։ Սարոայի հետ մեկնաբանության համար կապ հաստատել չի հաջողվել։

Ընկերության ղեկավարներից մեկը կազմել է թափոնների պահման թույլտվության նախագիծ

2016 թվականի մայիսին Harita-ի ավագ տնօրեն Լալու Մահֆին էլեկտրոնային նամակով ուղարկել է ընկերությանը վտանգավոր թափոններ պահելու թույլտվություն տվող պետական որոշման նախագիծ՝ նշելով, որ այն ինքն է կազմել։ Փաստաթուղթը նախատեսված էր այն ժամանակ Հարավային Հալմահերայի ռեգենտի՝ շրջանի ղեկավար Բահրայն Կասուբայի ստորագրության համար։ OCCRP-ի հաղորդմամբ՝ նամակագրությունը ցույց է տալիս, որ Մահֆին ավելի ուշ հեռացրել է այն դրույթը, ըստ որի՝ թույլտվությունը տրվել էր օրենքով պահանջվող տեղազննումից հետո։

Հստակ չէ՝ արդյոք շրջանի իշխանությունները թափոնների պահման թույլտվությունը տվել են այդ տեսքով։ Թափանցիկության հարցերով զբաղվող Publish What You Pay Indonesia կազմակերպության ազգային համակարգող Արյանտո Նուգրոհոն OCCRP-ին ասել է, որ պետական որոշումների նախագծեր կազմելը պետության գործառույթն է, ոչ թե այն ընկերության, որի գործունեությունը կարգավորվում է։ Նրա խոսքով՝ եթե պաշտոնյաները թույլտվությունը տվել են նախագծի այդ տարբերակով՝ առանց տեղազննման մասին դրույթի, այն կարող է չեղարկվել, իսկ պաշտոնյաները կարող են ենթարկվել քաղաքացիական կամ քրեական պատասխանատվության։

Հակակոռուպցիոն և հանքարդյունաբերության փորձագետները OCCRP-ին ասել են, որ նախատեսված որոշ վճարումներ կարող են խախտել պաշտոնյաներին նվերներ տալու և հանքարդյունաբերական ընկերությունների կորպորատիվ սոցիալական պատասխանատվության միջոցներն օգտագործելու վերաբերյալ Ինդոնեզիայի կանոնները։ Այդ միջոցները պետք է ծառայեն հանքարդյունաբերության ազդեցությունը կրող համայնքների և ավելի լայն հասարակության շահերին։ Harita Group-ը և վճարումները հաստատելուն մասնակցած աշխատակիցները չեն պատասխանել մեկնաբանության հարցումներին։ Ինդոնեզիայի կառավարությունը նույնպես չի պատասխանել։