Բնության մեջ սևածայր շնաձկները ձայն են ընկալել մինչև 74 մետր հեռավորությունից


Օվկիանոսում անցկացված փորձի ժամանակ շնաձկները ցածր հաճախականության ձայներ լսելիս կտրուկ շրջվել են՝ հեռանալով ձայնի աղբյուրից։ Սա վկայում է ձայնի ուղղությունը որոշելու նրանց կարողության մասին, բայց չի ապացուցում, որ ձայնը շնաձկներին հեռու պահելու հուսալի միջոց է։
Ֆլորիդայի Ատլանտյան համալսարանի հետազոտողների՝ օվկիանոսում անցկացրած փորձի ընթացքում բնության մեջ սևածայր շնաձկները ցածր հաճախականության ձայներ են ընկալել մինչև 74 մետր (243 ֆուտ) հեռավորությունից։ Կենդանիները հաճախ կտրուկ շրջվել են՝ հեռանալով ստորջրյա բարձրախոսից։ Թիմն այդ արձագանքը մեկնաբանել է որպես վկայություն, որ շնաձկները կարողանում են որոշել, թե որտեղից է գալիս ձայնը, այլ ոչ թե պարզապես նկատում են այն։ Integrative Organismal Biology ամսագրում հրապարակված արդյունքների մասին հայտնել է ScienceDaily-ն։
Գրանցված արձագանքների ավելի քան 70%-ը եղել է ակուստիկ հեռավոր գոտում՝ ձայնի աղբյուրին մոտ այն հատվածից դուրս, որտեղ ձայնն այլ կերպ է տարածվում։ ScienceDaily-ն ուսումնասիրությունը ներկայացրել է որպես առաջին քանակական վկայություն, որ ազատ լողացող շնաձկներն այս գոտում ընկալում են ձայները և շրջվում՝ հեռանալով դրանց աղբյուրից։
Թիմն աշխատել է Ֆլորիդայի Փալմ Բիչ շրջանի ծանծաղ ափամերձ ջրերում, որտեղ սևածայր շնաձկների հավաքվելը կանխատեսելի է, իսկ ջրի պարզության շնորհիվ նրանց կարելի է տեսնել վերևից։ Հետազոտողները խարսխել են նավակը և թույլ տվել, որ ստորջրյա բարձրախոսը հոսանքի հետ շարժվի նավակից մինչև 19 մետր հեռու։ Այդպես նվազեցվել է հավանականությունը, որ հենց նավակը կազդի շնաձկների վրա։
Բարձրախոսով հնչեցվել են ցածր հաճախականության երեք տիրույթների ձայներ՝ 100–200, 200–400 և 400–800 հերց։ Հերցը ցույց է տալիս մեկ վայրկյանում ձայնային տատանումների թիվը։ Շնաձկներն արձագանքել են բոլոր երեք տիրույթներին, բայց որևէ արձագանք չեն ցուցաբերել իրենց հայտնի լսողական տիրույթից դուրս գտնվող՝ 10 կիլոհերց կամ 10 000 հերց հաճախականությամբ վերահսկիչ ձայնին։ Նրանք առավել զգայուն են եղել ավելի ցածր հաճախականությունների նկատմամբ՝ արձագանքելով ավելի մեծ հեռավորություններից և ձայնի ավելի ցածր մակարդակների դեպքում։
Ջրից 40–50 մետր բարձրության վրա թռչող անօդաչու սարքը նկարահանել է շնաձկների շարժումները թե՛ փորձարարական, թե՛ վերահսկիչ ձայները հնչեցնելիս։ Կադր առ կադր վերլուծությամբ չափվել է յուրաքանչյուր շնաձկան հեռավորությունը բարձրախոսից և գնահատվել, թե որքան կտրուկ է նա փոխել ուղղությունը։ Տրամաչափված ստորջրյա խոսափողերը՝ հիդրոֆոնները, տարբեր կետերում չափել են ձայնի մակարդակը։ Դա թիմին թույլ է տվել որոշել ձայնի մակարդակն այն կետում, որտեղ յուրաքանչյուր շնաձուկ արձագանքել է։

Օվկիանոսում փորձարկումը նաև թույլ է տվել խուսափել լաբորատոր ջրավազաններին բնորոշ խնդրից․ ձայնը բազմիցս անդրադառնում է ջրավազանի պատերից՝ ստեղծելով բարդ ձայնային պատկեր, որը դժվարացնում է կենդանու արձագանքի մեկնաբանությունը։ Հոդվածի գլխավոր հեղինակ Քերոլայն Սալիվանի խոսքով՝ օվկիանոսում փորձերը հետազոտողներին թույլ են տալիս դիտարկել բնության մեջ ապրող շնաձկների բնական արձագանքները։
Հետազոտողները չեն փորձել շնաձկներին գրավել դեպի բարձրախոսը։ Փոխարենը նրանք միտումնավոր հնչեցրել են բավականաչափ բարձր ձայներ՝ կտրուկ արձագանք առաջացնելու համար։ Այս փորձերի ժամանակ ձայնի աղբյուրից հեռանալու փաստը չի հաստատում, որ ձայնը շնաձկներին հեռու պահելու հուսալի միջոց է։
Դիտարկված շրջադարձերը նաև չեն պարզաբանում, թե շնաձկներն ինչպես են ընկալում հեռվից եկող ձայնը։ Շնաձկները չունեն գազով լցված լողափամփուշտը, որը բազմաթիվ ոսկրային ձկների օգնում է ընկալել ձայնային ճնշումը։ Համարվում է, որ շնաձկները հիմնականում օգտվում են ներքին ականջներից, այդ թվում՝ զգայական կառուցվածքներից, որոնք կարող են ընկալել ձայնի հետ կապված շարժումն ու տատանումները։
Հոդվածի ավագ հեղինակ Սթիվեն Քաջիուրան ենթադրել է, որ մեծ հեռավորությունից արձագանքելը պայմանավորված է մասնիկների շարժման՝ ձայնի հետ կապված ջրի մասնիկների տեղաշարժի ընկալմամբ։ Սա այդ վարքագծի առաջարկված բացատրությունն է, ոչ թե փորձով ապացուցված մեխանիզմ։ Հետազոտողների հաջորդ հարցն այն է, թե շնաձկների զգայական համակարգն ինչպես է հայտնաբերում և մշակում հեռվից հասնող այս ազդանշանները։
Ուղեղի տարիքի գնահատականները տարբերվել են ըստ վիճակի և ուղեղի հատվածի, սակայն արդյունքները չեն ցույց տալիս, որ այդ խանգարումները հանգեցնում են ավելի արագ ծերացման։
2 րոպե

Երկամյա հետազոտությունը տարբեր օրինաչափություններ է հայտնաբերել՝ կախված նրանից, թե մայրերն ունեցել են արդյոք դեպրեսիա։ Դեռ ուսումնասիրվում է՝ այդ օրինաչափությունները կապ ունեն արդյոք հետագայում դեպրեսիայի ախտորոշման հետ։
2 րոպե

Երկրորդ նեյրոնային ցանցն օգնում է ԳԲ-ին հաշվարկել հետագա քայլերը՝ չնայած խաղաքարերի թաքնված տեսակներին։ Ars Technica-ի հաղորդմամբ՝ ուսուցումն արժեցել է մի քանի հազար դոլար՝ շատ ավելի քիչ, քան հետազոտողների գնահատած DeepNash-ի ուսուցման արժեքը։
3 րոպե