Նախագծով նախատեսվում է պակասուրդը 2026-ին սպասվող ՀՆԱ-ի 7,5%-ից հասցնել 4,9%-ի, իսկ նախարարությունների և պետական ընկերությունների գործառնական ծախսերը կրճատել առնվազն 10%-ով։
Հունգարիայի կառավարությունն առաջարկում է 2027-ին կրճատել պետական ծախսերն ու բարձրացնել հարկերը՝ ծախսերի և եկամուտների տարբերությունը նվազեցնելու համար։ Բյուջեի նախագծով նախատեսվում է պակասուրդը հասցնել համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ)՝ երկրի տնտեսական արտադրանքի ծավալն արտացոլող ցուցանիշի 4,9%-ին՝ 2026-ին կառավարության սպասած 7,5%-ի համեմատ։
Վարչապետ Պետեր Մադյարը նախագիծը ներկայացրել է երկուշաբթի։ Ինչպես հաղորդել է Euronews-ը, վարկային վարկանիշներ շնորհող Fitch Ratings գործակալությունը հինգշաբթի հրապարակած գնահատականում նշել է, որ բյուջեն նպաստում է մինչև 2030-ը եվրոյին անցնելու պայմանները բավարարելու կառավարության նպատակին։ Միաժամանակ այն զգուշացրել է, որ պակասուրդի կրճատման ծրագիրն իրականացնելը դժվար կլինի։
Առաջարկվող կրճատումները կվերաբերեն տնտեսական զարգացման որոշ սուբսիդիաների, կառավարության հաղորդակցության, հանրային լրատվամիջոցների, պետական ներդրումների և գործառնական ծախսերին։ Նախարարություններն ու պետական ընկերությունները պետք է իրենց գործառնական ծախսերը նվազեցնեն առնվազն 10%-ով։ Սրանք դեռ առաջարկվող կրճատումներ են, ոչ թե արդեն իրականացված։
Կառավարությունն առաջարկում է նաև բարձրացնել կորպորատիվ և նորարարության հարկերը, սահմանել հարստության հարկ և էներգետիկ ընկերություններից գանձվող վճար։ Եկամուտների ավելի փոքր աճ կապահովեն հանքարդյունահանման ռոյալթիները, ընկերությունների ավտոմեքենաների հարկը և գովազդի հարկը։ Ստորև թվերը ցույց են տալիս բյուջեի վրա ակնկալվող ազդեցությունը՝ ՀՆԱ-ի նկատմամբ հարաբերությամբ։ Դրանք բիզնեսի կամ անհատների վճարելիք հարկերի դրույքաչափերը չեն։
Արբանյակային օպերատորը 2027–2034 թվականների ներդրման դիմաց ակնկալում է օգտվել OneWeb-ի ներկայիս թողունակությունից ավելի քան կրկնակի հզորությունից։ IRIS²-ի առաջին ծառայությունները սպասվում են 2030 թվականից։
3 րոպե
| Միջոցառում | Բյուջեի վրա ակնկալվող ազդեցություն |
|---|
| Ծախսերի նախատեսվող կրճատումներ | ՀՆԱ-ի 1,5%-ի չափով խնայողություն |
| Ժամանակավոր և միանվագ նախընտրական միջոցառումների գործողության ավարտ | ՀՆԱ-ի 1,4%-ի չափով հնարավոր խնայողություն |
| Տոկոսավճարների նվազում | ՀՆԱ-ի մինչև 0,2%-ի չափով ակնկալվող խնայողություն |
| Հարկերի բարձրացում և եկամուտներն ավելացնող այլ միջոցառումներ | ՀՆԱ-ի մոտ 1%-ի չափով լրացուցիչ եկամուտ |
| Այդ ընդհանուր գումարից՝ կորպորատիվ և նորարարության հարկերի բարձրացում | ՀՆԱ-ի 0,25%-ի չափով լրացուցիչ եկամուտ |
| Այդ ընդհանուր գումարից՝ հարստության հարկ | ՀՆԱ-ի 0,2%-ի չափով լրացուցիչ եկամուտ |
| Այդ ընդհանուր գումարից՝ էներգետիկ ընկերություններից գանձվող վճար | ՀՆԱ-ի 0,1%-ի չափով լրացուցիչ եկամուտ |
| Նոր ծախսային պարտավորություններ և հարկային արտոնություններ | Ստացվելիք օգուտը մասամբ չեզոքացնող ծախսեր՝ ՀՆԱ-ի մոտ 1,4%-ի չափով |
Խնայողությունների մի մասը դեռ անորոշ է, իսկ նոր ծախսային պարտավորություններն ու հարկային արտոնությունները մասամբ կչեզոքացնեն ստացվելիք օգուտը։ Fitch-ի գնահատմամբ՝ ծրագիրն իրականացնելը դժվար կլինի, քանի որ այն համադրում է բազմաթիվ համեմատաբար փոքր միջոցառումներ և պակասուրդը նվազեցնելու շարունակական ջանքեր է պահանջում։
Վերլուծություն
Fitch-ը պակասուրդի նվազում է ակնկալում, սակայն 2027-ին այն այնքան չի կրճատվի, որքան նախատեսում է կառավարությունը։ Գործակալության գնահատմամբ՝ հաջորդ տարվա թիրախին հասնելը կարևոր փորձություն կլինի կառավարության ռազմավարության արժանահավատության համար։ Այդ ռազմավարությամբ պակասուրդի ավելի մեծ կրճատումները նախատեսված են սկզբնական տարիներին։
| Տարի | Կառավարության գնահատականը կամ թիրախը | Fitch-ի կանխատեսումը |
|---|---|---|
| 2026 | 7,5% | 7,3% |
| 2027 | 4,9% | 5,4% |
| 2030 | 2,8% | 3%-ից ցածր |
Կառավարության նպատակը մինչև 2030-ը եվրոյին անցնելու պայմանները բավարարելն է, ոչ թե հաստատված ամսաթվով այդ արժույթին անցնելը։ Միայն բյուջետային թիրախներին հասնելով՝ Հունգարիան եվրոյին անցնելու իրավունք չի ստանա․ պահանջները վերաբերում են նաև գնաճին, երկարաժամկետ տոկոսադրույքներին, փոխարժեքի կայունությանը և ազգային օրենսդրությանը։
Եվրոյին անցնելուց առաջ Հունգարիան պետք է առնվազն երկու տարի մասնակցի փոխարժեքի պարտադիր մեխանիզմին (ERM II)՝ առանց փոխարժեքի լուրջ լարվածության կամ եվրոյի նկատմամբ իր արժույթի կենտրոնական փոխարժեքի արժեզրկման։ Եթե Հունգարիան այդ մեխանիզմին միանա 2030-ին, հնարավոր է՝ եվրոյին անցնի 2032-ին կամ ավելի ուշ՝ մյուս պայմանները ևս բավարարելու դեպքում։
Microsoft-ը հայտնել է Azure-ի $33,17 միլիարդ հասույթի և Windows-ի՝ համակարգիչ արտադրողներից ու սարքերից ստացվող հասույթի տարեկան 22% անկման մասին։ Հաշվետվությունների նոր ձևաչափով Azure-ի հասույթն այսուհետ կհրապարակվի եռամսյակային կտրվածքով՝ դոլարային արտահայտությամբ։
2 րոպե
Ամերիկյան բջջային օպերատորի ծառայությունների հասույթը երրորդ եռամսյակում աճել է 6%-ով՝ հասնելով $19,4 միլիարդի։ Ընկերությունը նաև բարձրացրել է ամբողջ տարվա կանխատեսումը։
1 րոպե
