Իսրայելի խորհրդարանի նախագահ է ընտրվել Այզենկոտի դաշնակից Մատան Կահանան


Քվեարկությունը Գադի Այզենկոտի դաշինքին ավելի մեծ ազդեցություն է տալիս խորհրդարանի օրակարգի վրա, մինչ Բենյամին Նեթանյահուն շարունակում է պաշտոնավարել որպես ժամանակավոր վարչապետ, իսկ կոալիցիոն բանակցությունները շարունակվում են։
Իրավիճակ՝ Իսրայելի 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրություններ
Իսրայելի Քնեսեթը նոյեմբերի 17-ին խոսնակ է ընտրել «Յաշարի» առաջնորդ Գադի Այզենկոտի դաշնակից Մատան Կահանային, որը փոխարինել է Լիկուդի ներկայացուցիչ Ամիր Օհանային։ Քվեարկությունն Այզենկոտի դաշինքին ավելի մեծ ազդեցություն է տալիս օրենսդրության և հանձնաժողովներում նշանակումների վրա, մինչ Բենյամին Նեթանյահուն շարունակում է կատարել վարչապետի պարտականությունները։
Խոսնակը սահմանում է խորհրդարանի աշխատանքի ժամանակացույցը և կարող է արագացնել կամ հետաձգել օրինագծերի քննարկումներն ու քվեարկությունները։ Այզենկոտը դեռ փորձում է կառավարություն ձևավորել, իսկ Նեթանյահուի օրոք ընդունված միջոցները չեղարկելու՝ նրա դաշինքի առաջարկները պահանջում են առանձին օրենսդրական գործողություններ։
Ավելի վաղ՝ Իսրայելի նոր խորհրդարանն երդվել է, Այզենկոտը կոալիցիա է ձևավորում
Այզենկոտի դաշինքի առաջադրած Կահանան ստացել է 66 ձայն, իսկ Լիկուդի թեկնածու Օֆիր Կացը՝ 52։ Արաբների գլխավորած Ռաամ կուսակցությունն ու «Համատեղ ցուցակն» աջակցել են Կահանային, իսկ ՝ Կացին։ Արաբական մեծամասնությամբ երկու ցուցակներից 1 պատգամավոր բացակայել է։
Կահանան նախկինում՝ 2021-ից 2022 թվականներին, զբաղեցրել է կրոնական ծառայությունների նախարարի պաշտոնը։ Նա նախկին կործանիչի օդաչու է և պահեստազորի գնդապետ։
«Համատեղ ցուցակի» պատգամավոր Յուսեֆ Ջաբարինն ասել է, որ իր խմբակցությունը դեմ կքվեարկի Կացին և կշարունակի աջակցել Այզենկոտի դաշինքին՝ Նեթանյահուի կառավարությունը փոխարինելու նրա ջանքերում։ Կացը խնդրել է արաբական կուսակցություններին չքվեարկել իր օգտին՝ նրանց անվանելով ահաբեկչության աջակիցներ։ Այզենկոտը պաշտպանել է խորհրդարանում նրանց հետ աշխատելու որոշումը՝ ասելով, որ Քնեսեթը ներկայացնում է Իսրայելի բոլոր քաղաքացիներին։
«Չկան Ա կարգի և Բ կարգի Իսրայելի քաղաքացիներ, և չկան Ա կարգի ու Բ կարգի Քնեսեթի պատգամավորներ»։
Հոկտեմբերի 27-ին կայացած 120 տեղանոց Քնեսեթի ընտրություններում գլխավոր երկու դաշինքներից ոչ մեկն ինքնուրույն մեծամասնություն չի ստացել։ Ստորև բերված թվերում արաբների գլխավորած կուսակցությունների տեղերը ներկայացված են Այզենկոտի դաշինքից առանձին։
| Դաշինք կամ կուսակցություն | Տեղեր |
|---|---|
| Նեթանյահուի դաշինք | 53 |
| Այզենկոտի դաշինք | 48 |
| Ռաամ | 8 |
| «Համատեղ ցուցակ» | 11 |
Նախագահ Իսահակ Հերցոգը նոյեմբերի 8-ին Այզենկոտին է հանձնարարել կառավարություն ձևավորել՝ այդ մտադրության մասին հայտարարելուց մեկ օր անց, իսկ նոր Քնեսեթը երդվել է նոյեմբերի 10-ին։ Այզենկոտն ասել է, որ խորհրդարանում կհամագործակցի բոլոր կուսակցությունների հետ, սակայն կառավարություն կձևավորի միայն նրանց հետ, որոնք ընդունում են իր հրապարակած չորս սկզբունքները։
Խոսնակի ընտրությունից առաջ՝ կիրակի օրը, Նեթանյահուի և Այզենկոտի կուսակցությունները հանդիպել են՝ քննարկելու միասնական կառավարության հնարավորությունը, սակայն երկու առաջնորդներն էլ ասել են, որ իրենք պետք է վարչապետ լինեն։
Այզենկոտի դաշինքը խոստացել է չեղարկել Նեթանյահուի օրոք իրականացված որոշ քաղաքական միջոցներ։ Ynet-ը գրել է, որ դատական ոլորտում դաշինքի առաջին առաջնահերթություններն են գլխավոր դատախազի լիազորություններին և դատավորներ ընտրող հանձնաժողովի կազմին առնչվող փոփոխությունների չեղարկումը։ Կայքը նաև ներկայացրել է առանձին հանձնաժողովներ ստեղծելու ծրագրերը, որոնք կզբաղվեն ոստիկանության ներքին քննություններին վերաբերող օրենսդրության և լրատվամիջոցներին առնչվող օրենքների չեղարկմամբ։
«Յաշարը» հայտնել է, որ օրինագիծ է ներկայացրել 2023 թ․ հոկտեմբերի 7-ի հարձակումը քննելու պետական հանձնաժողով ստեղծելու համար։ Դաշինքները պայմանավորվել են օրենքների չեղարկմանն ուղղված օրենսդրության քննարկումն առաջ տանել երկուշաբթի, այլ ոչ թե չորեքշաբթի, ինչպես սկզբում նախատեսված էր։ Ynet-ը գրել է, որ Քնեսեթի ժամանակավոր կանոնները մինչև կառավարության ձևավորումն օրենսդրական աշխատանքը սահմանափակում են հրատապ կամ կառավարության ձևավորմանն առնչվող հարցերով։
Այզենկոտի՝ կառավարություն ձևավորելու սկզբնական ժամկետն ավարտվում է 2026 թ․ դեկտեմբերի 6-ին․ նախագահը կարող է տրամադրել մինչև 14 լրացուցիչ օր։ Առաջարկված կառավարությունն այնուհետև պետք է շահի վստահության առանձին քվեարկությունը՝ ստանալով ավելի շատ կողմ, քան դեմ ձայն։ Փոքրամասնության կառավարությունը կարող է վստահություն ստանալ արտաքին աջակցության կամ ձեռնպահ քվեների շնորհիվ։
Եթե Այզենկոտի փորձը ձախողվի, նախագահը կարող է մեկ այլ պատգամավորի խնդրել փորձել կառավարություն ձևավորել կամ անցնել այն փուլին, երբ առնվազն 61 պատգամավոր կարող է թեկնածու առաջադրելու պահանջագիր ներկայացնել։ Եթե պատշաճ պահանջագիր չներկայացվի կամ վերջին փորձը ձախողվի, Քնեսեթը կարձակվի, և նոր ընտրություններ կանցկացվեն։
3 րոպե