Տաքացման դեպքում ծանծաղ ջրերի կորալային խութերի 96%-ին փլուզման մեծ վտանգ է սպառնում

Բնության պահպանության միջազգային միության համակարգած գնահատումը կանխատեսում է, որ սպասվող գլոբալ տաքացումը հաշվի առնելու դեպքում ծանծաղ ջրերի կորալային խութային շրջանների 96%-ին մինչև 2075 թվականն էկոհամակարգի փլուզման չափազանց մեծ վտանգ է սպառնում։ Վերլուծությունն ընդգրկում է արևադարձային և մերձարևադարձային 127 խութային համակարգ՝ 188 362 քառակուսի կիլոմետր ընդհանուր մակերեսով, և ենթադրում է մինչև 2100 թվականը նախաարդյունաբերական մակարդակի համեմատ մոտ 2,7°C տաքացում։

Բնության պահպանության միջազգային միությունը բնապահպանական միջազգային կազմակերպություն է, որը խորհրդատվություն է տրամադրում ՄԱԿ-ին։ Գնահատումը հրապարակվել է հոկտեմբերի 22-ին, իսկ դրա գիտական ղեկավար Միշալ Գուդկան կորալներին սպառնացող վտանգները քննարկել է Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում անցկացվող՝ ՄԱԿ-ի կենսաբազմազանության COP17 գագաթնաժողովում։

Հետևանքները չեն սահմանափակվում կորալներով։ Հայտնի ծովային տեսակների մեկ քառորդն ապրում է խութերում և դրանց շուրջ։ Խութերը սնունդ են ապահովում հարյուր միլիոնավոր մարդկանց համար, պաշտպանում են ափերն ու նպաստում զբոսաշրջությանը։

Ինչ է տեղի ունենում, երբ խութի էկոհամակարգը փլուզվում է

Բնության պահպանության միջազգային միությունը խութի էկոհամակարգը փլուզված է համարում, երբ այն այլևս չի կարող ինքն իրեն պահպանել՝ խութ ձևավորող կենդանի կորալների գրեթե ամբողջական կամ ամբողջական կորստի պատճառով։ Կարծր կորալներն անհետանում են, իսկ դրանց տեղը զբաղեցնում են ջրիմուռները, բեկորներն ու սպունգները։ Խութն այդ ժամանակ այլևս չի կարող պահպանել իր բազմազան էկոհամակարգը, այդ թվում՝ մանր անողնաշարավորներին և խութային ձկներին, օրինակ՝ քարապերճերին։

Հետևաբար գնահատումը վերաբերում է ամբողջ էկոհամակարգերի փլուզմանը, ոչ թե կորալների առանձին տեսակների անհետացման վտանգին։ Վտանգի այս դասակարգումը չի նշանակում, որ փլուզումն արդեն տեղի է ունեցել կամ անխուսափելի է։