Փոշու հատիկները վկայում են Նեպտունից այն կողմ ջրի հնագույն պաշարի մասին


12 հատիկի ուսումնասիրությունը հուշում է, որ Կոյպերի գոտու ջուրը հարուստ էր ծանր թթվածնով։ Հետազոտողների գնահատմամբ՝ դրանում թթվածին-18-ի և թթվածին-16-ի հարաբերակցությունը մինչև 15%-ով բարձր էր օվկիանոսի ջրի ստանդարտ ցուցանիշից։
Երկրի մթնոլորտում հավաքված մանրադիտակային փոշու հանքանյութերը հետազոտողներին Կոյպերի գոտում՝ Նեպտունից այն կողմ գտնվող շրջանում, ջրային սառույցի հնագույն պաշարի գոյության վկայություն են տվել․ ջրի բաղադրությունը եզրակացվել է հանքանյութերից, այլ ոչ թե անմիջապես չափվել։
Ուսումնասիրությունը հրապարակվել է Science Advances գիտական ամսագրում 2026 թվականին։
Գիտնականները նման պաշարի գոյությունը կանխատեսել էին այն բանից հետո, երբ ՆԱՍԱ-ի Genesis առաքելությունը 2011 թվականին պարզել էր, որ Արեգակում թթվածին-16-ի մասնաբաժինն ավելի մեծ է, քան Երկրում և երկնաքարերի մեծ մասում։ Ավելի վաղ ծանր թթվածնով հարուստ ջրի վկայություններ էին հայտնաբերվել նախնական կազմը պահպանած մի երկնաքարում և 67P գիսաստղում, սակայն պարզ չէր դարձել, թե որքան տարածված էր այդպիսի ջուրն Արեգակնային համակարգի արտաքին շրջաններում։
ՆԱՍԱ-ի ինքնաթիռները հատիկները հավաքել են ստրատոսֆերայում։ Արեգակից եկող բարձր էներգիայի մասնիկների թողած վնասվածքների անսովոր խիտ հետքերը վկայում են, որ հատիկները երկար ժամանակ տիեզերքում են եղել, ինչը համատեղելի է Կոյպերի գոտուց դրանց ծագման հետ։ Հետքերի խտությունը մոտ 100 անգամ գերազանցել է աստերոիդների գոտուց կամ Յուպիտերի ընտանիքի գիսաստղերից եկող փոշու համար սպասվող ցուցանիշը։ Այդ հետքերը, սակայն, չեն մատնանշում որևէ կոնկրետ սկզբնաղբյուր մարմին։
Որոշ հատիկներ պարունակել են սապոնիտ և ջուր պարունակող այլ հանքանյութեր, որոնք առաջանում են ջրի և հանքանյութերի փոխազդեցության հետևանքով։ Դրանք հուշում են, որ այն մարմինների ներսում, որոնցից առաջացել է փոշին, ժամանակին հեղուկ ջուր է եղել։ ՆԱՍԱ-ի Ջոնսոնի տիեզերական կենտրոնում Լինդսի Պ. Քելլերը և Քրիստոֆեր Ջ. Սնիդն ուսումնասիրել են հատիկների հանքանյութերի կառուցվածքն ու քիմիական կազմը։ -ում Սնիդի և հետազոտող պրոֆեսոր հետ ղեկավարել է թթվածնի իզոտոպների չափումները։
Իզոտոպները միևնույն տարրի տեսակներն են, որոնք տարբերվում են նեյտրոնների թվով։ Այս դեպքում, ըստ եզրակացության, ջուրը թթվածին-16-ի համեմատ հարուստ էր թթվածնի ավելի ծանր իզոտոպներով՝ թթվածին-17-ով և թթվածին-18-ով։ Դա տարբերվում է սովորական ծանր ջրից, որը պարունակում է դեյտերիում՝ ջրածնի ավելի ծանր տարատեսակը։
Ջրի բաղադրությունը հաշվարկելու համար հետազոտողները փոփոխված հանքանյութերը համեմատել են դրանց հավանական սկզբնական տեսակների հետ։ Թթվածին-18-ի և թթվածին-16-ի հարաբերակցության գնահատականը մինչև 15%-ով բարձր էր Երկրի օվկիանոսի ջրի ստանդարտ ցուցանիշից․ դա մոդելի վրա հիմնված վերին սահման է, Phys.org-ը գրել է նոյեմբերի 12-ին։
Վերլուծություն
Մասնիկների իզոտոպային պատկերը տարբերվում է երկնաքարերի մեծ մասի պատկերից։ Դա հուշում է, որ մոլորակների ձևավորման ընթացքում ենթադրվող պաշարը համեմատաբար քիչ է խառնվել Արեգակին ավելի մոտ գտնվող նյութին։ Հեղինակները ենթադրում են, որ Սատուրնը, հնարավոր է՝ նաև Ուրանի և Նեպտունի ազդեցությամբ, սահմանափակել է ջրով հարուստ նյութի շարժումը դեպի համակարգի ներքին շրջաններ։ Մոդելավորումները կանխատեսում են Սատուրնից այն կողմ ավելի բարձր ճնշման շրջան, որը կարող էր դանդաղեցնել կամ կանգնեցնել շարժվող մասնիկները։
Գտածոները նաև վկայություններ են տալիս հօգուտ ածխածնի մոնօքսիդի ինքնապաշտպանություն կոչվող ենթադրյալ գործընթացի։ Ըստ այդ բացատրության՝ ուլտրամանուշակագույն լույսը տարբեր վայրերում քայքայում է թթվածնի տարբեր իզոտոպներ պարունակող մոլեկուլները՝ ազատելով ավելի ծանր թթվածին, որից կարող է ջուր առաջանալ։ Փոշու վկայություններն ուղղակիորեն ցույց չեն տալիս, թե որտեղ է տեղի ունեցել այդ գործընթացը։
3 րոպե

Բժիշկների թագավորական քոլեջը պարզել է, որ Առողջապահության ազգային ծառայության տրեստում բուժումը շարունակվել է առանց դրա օգուտի ապացույցների․ 20 դեպքից 15-ը գնահատվել է անբավարար։ Քոլեջը խորհուրդ է տալիս լրացուցիչ անկախ ստուգումներ անցկացնել։
3 րոպե

Իվետտ Կյուպերի խոսքով՝ բուժօգնության և սոցիալական խնամքի համատեղ թիմերը նախատեսում են այդ սկզբնական թիրախին հասնել մինչև 2027 թվականի ապրիլ, իսկ երկարաժամկետ նպատակը 2 միլիոն մարդու աջակցելն է։
2 րոպե