Հետազոտությունը լեյցինը կապում է միտոքոնդրիումների սպիտակուցների պահպանման հետ


Այս ամինաթթուն, ըստ երևույթին, դանդաղեցնում է բջջում էներգիայի արտադրությանը նպաստող սպիտակուցների հեռացումը։ Որակի վերահսկման նույն համակարգը նաև օգնում է հեռացնել վնասված սպիտակուցները։
Nature Cell Biology-ում հրապարակված հետազոտության համաձայն՝ լեյցինը կարող է օգնել պահպանել միտոքոնդրիումների արտաքին թաղանթի սպիտակուցները։ Միտոքոնդրիումները բջջի էներգիայի մեծ մասն արտադրող կառույցներն են։ ScienceDaily-ի հոկտեմբերի 3-ի հրապարակումը նկարագրում է մի մեխանիզմ, որը սննդանյութերի հասանելիությունը կապում է այն սպիտակուցների հետ, որոնք բջիջները պահպանում են էներգիայի արտադրությունն ապահովելու համար։
Լեյցինն անփոխարինելի ամինաթթու է՝ սպիտակուցների կառուցման բաղադրիչ, որը մարդը պետք է ստանա սննդի միջոցով։ Գիտնականներն արդեն գիտեին, որ սնուցումն ազդում է միտոքոնդրիումների ակտիվության վրա։ Ավելի քիչ էր պարզ, թե ինչպես են առանձին սննդանյութերն ազդանշան տալիս միտոքոնդրիումներին՝ հարմարեցնելու իրենց ակտիվությունը բջջի էներգետիկ պահանջների և սննդանյութերի մատակարարման փոփոխություններին։
Քյոլնի համալսարանի հետազոտողները՝ Թորստեն Հոպպեի ղեկավարությամբ, պարզել են, որ այս ազդեցությունը կապված է SEL1L-ի՝ բջջում որակի վերահսկմանը մասնակցող սպիտակուցի հետ։ Բջիջները պետք է հեռացնեն վնասված կամ սխալ ծալված սպիտակուցները, քանի որ դրանք կարող են խանգարել բջջի բնականոն աշխատանքին։ SEL1L-ն օգնում է հայտնաբերել հեռացման ենթակա սպիտակուցները և ուղղորդում է դրանք դեպի քայքայում։
Հետազոտողների խոսքով՝ լեյցինը, ըստ երևույթին, նվազեցնում է SEL1L-ի ակտիվությունը, ինչի հետևանքով միտոքոնդրիումների արտաքին թաղանթի ավելի քիչ սպիտակուցներ են քայքայվում։ Այս սպիտակուցներն օգնում են մոլեկուլները տեղափոխել միտոքոնդրիումների ներս, որտեղ դրանք օգտագործվում են էներգիայի արտադրության համար։ Ուստի դրանց պահպանումը կարող է օգնել միտոքոնդրիումներին ավելի արդյունավետ աշխատել և ավելացնել բջջի արտադրած էներգիան։
Սակայն այստեղ մի օգուտը կարող է լինել մյուսի հաշվին, ուստի սա պարզապես սպիտակուցների հեռացումը դանդաղեցնելու օգտին փաստարկ չէ։ Հետազոտության առաջին հեղինակ Ցյաոչու Լին զգուշացրել է, որ SEL1L-ը նաև կանխում է վնասված սպիտակուցների կուտակումը, ինչը կարևոր է բջիջների երկարաժամկետ առողջության համար։ Այս հավասարակշռության փոփոխությունը կարող է պահպանել օգտակար սպիտակուցները, բայց միաժամանակ խանգարել արատավորների հեռացմանը։
Թիմը նաև ուսումնասիրել է կաենոռաբդիտիս էլեգանս (Caenorhabditis elegans) տեսակի փոքր կլոր որդին, որը հաճախ է օգտագործվում կենսաբանական հետազոտություններում։ Որդերի մոտ լեյցինի քայքայման խանգարումները խաթարել են միտոքոնդրիումների աշխատանքը և կապված են եղել վերարտադրողական խնդիրների հետ։ Վերարտադրողականության վերաբերյալ այս արդյունքը վերաբերում է որդերին, ոչ թե մարդկանց։
Առանձին ուսումնասիրությամբ հետազոտողները հետազոտել են մարդու թոքի քաղցկեղային բջիջները։ Նրանք պարզել են, որ լեյցինի նյութափոխանակության՝ լեյցինի օգտագործումն ու քայքայումն ապահովող բջջային գործընթացների վրա ազդող որոշ մուտացիաներ կարող են օգնել այդ բջիջներին գոյատևել։ Այս դիտարկումը ենթադրում է, որ լեյցինի հետ կապված կենսաբանական ուղիների փոփոխությունը կարող է տարբեր կերպ ազդել առողջ և քաղցկեղային բջիջների վրա։
Դեռ պարզ չէ՝ արդյոք այս ուղու վրա ներգործելը կարող է մարդկանց օգուտ բերել՝ առանց նրանց վնասելու։ Որդերի և քաղցկեղային բջիջների ուսումնասիրություններից ստացված դիտարկումները չեն հաստատում, որ ավելի շատ լեյցին ուտելը կբարելավի մարդու վերարտադրողական կարողությունը, կամ որ լեյցինի նյութափոխանակությունը փոփոխելը կբուժի քաղցկեղը։
Երեք մատակարար բարձրացրել է սակագները։ Էլեկտրաէներգիայի վճարի համար միանվագ աջակցությունը տրամադրվում է ինքնաբերաբար, իսկ ջեռուցման նավթային վառելիքի առանձին £100 վաուչերը՝ ըստ ֆինանսական վիճակի։
3 րոպե

Համալսարանի ռեկտորի գնահատմամբ՝ տնտեսական վնասը կազմում է 22–30 միլիարդ բաթ․ այն կարող է մնալ այդ միջակայքում, եթե հաջորդ շաբաթ ջրհեղեղների հետ կապված իրավիճակը բարելավվի։
3 րոպե

Փայտածուխը, քիմիական մնացորդներն ու բույսերի բրածոները վկայում են մակերեսային հրդեհների և անձրևային անտառից տորֆային ճահճի անցման մասին։ Հետազոտողները ենթադրում են, որ ավելի հաճախակի հրդեհներն օգնել են պահպանել այդ փոփոխությունը։
3 րոպե