Մեծ հետազոտությունում դաշտանադադարը նշվել է բժշկական գրառումների 12%-ում, հայտնում են հեղինակները


Հետազոտողները կանանց հարցման պատասխանները համեմատել են էլեկտրոնային բժշկական գրառումների հետ և բացեր հայտնաբերել դաշտանադադարի առկայության, սկսվելու ժամանակի ու ախտանշանների մասին տեղեկություններում։
Գրեթե 240 000 կանանց էլեկտրոնային բժշկական գրառումների միայն 12%-ում էր նշված դաշտանադադարը, թեև կեսից ավելին առանձին հայտնել էր, որ անցնում է այդ փուլով։ Օդրի Հենդրիքսն ու Նանեթ Սանտորոն այս արդյունքի մասին հայտնել են սեպտեմբերի 28-ին The Conversation-ում հրապարակված իրենց հոդվածում՝ «Դաշտանադադարն առողջության կարևոր հանգրվան է, բայց բժշկական գրառումներում այն գրեթե չի արձանագրվում․ նոր հետազոտություն»։
Հեղինակները չարձանագրված տեղեկությունները համարում են դաշտանադադարն ուսումնասիրելու և յուրաքանչյուր պացիենտի կարիքներին համապատասխան բուժօգնությունը բարելավելու կորցրած հնարավորություն։ Արդյունքը վերաբերում է արձանագրված տեղեկություններին․ այն չի հաստատում, որ կանայք դաշտանադադարի հետ կապված բուժօգնություն չեն ստացել կամ տեղեկությունների բացակայության պատճառով վնաս են կրել։
Հոդվածի հրապարակման պահին Հենդրիքսը Կոլորադոյի Անշուց համալսարանի կենսաբժշկական ինֆորմատիկայի դոցենտ էր, իսկ Սանտորոն՝ նույն համալսարանի մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի պրոֆեսոր։ Նրանց խոսքով՝ իրենց հետազոտության արդյունքները հրապարակվել էին Menopause ամսագրում։
Այս կանայք ընդգրկված էին All of Us հետազոտական ծրագրի 400 000 մասնակիցներից բաղկացած ավելի լայն խմբում։ Սա ԱՄՆ առողջապահության ազգային ինստիտուտների (NIH) իրականացրած համազգային առողջապահական հետազոտություն է։ Ծրագրին միանալիս մասնակիցները լրացրել էին առողջության վերաբերյալ հարցաթերթիկներ, ինչը հետազոտողներին թույլ էր տվել դաշտանադադարի մասին նրանց հաղորդած տեղեկությունները համեմատել նրանց էլեկտրոնային բժշկական գրառումների հետ։

Վերստեղծված խառնուրդն ազդել է բակտերիաների թաղանթների, գեների ակտիվության և հաղորդակցության վրա։ Հետազոտողները ցանկանում են հայտնաբերել ակտիվ մոլեկուլները, ոչ թե խորհուրդ տալ տնային պայմաններում պատրաստվող բուժամիջոց։
Հեղինակները նաև հայտնել են, որ դաշտանադադարի սկսվելու տարիքի և ախտանշանների, օրինակ՝ ջերմահորդանքների ու քնի խանգարումների մասին տեղեկությունները մեծ մասամբ բացակայում էին թե՛ բժշկական գրառումներից, թե՛ հարցման պատասխաններից։ Նրանց հոդվածը նկարագրում է համեմատությունը, բայց մանրամասն չի ներկայացնում հետազոտության մեթոդները։
Դեռ պարզ չէ, թե ինչու էր դաշտանադադարն այդքան հազվադեպ արձանագրվում։ Հեղինակները նշել են, որ բուժաշխատողները միջին տարիքի պացիենտներին սովորաբար հարցնում են վերարտադրողական առողջության, այդ թվում՝ վերջին դաշտանի մասին, բայց այդ տեղեկությունները հազվադեպ են հայտնվում էլեկտրոնային գրառումներում։ Հետևաբար, գրառման բացակայությունը չի նշանակում, որ այդ թեման երբեք չի քննարկվել։
Դաշտանադադարը միջին տարիքում տեղի ունեցող բնական անցումային փուլ է, սակայն դրա սկսվելու ժամանակն ու ախտանշանները խիստ տարբեր են։ Հեղինակները որպես բնական դաշտանադադարի՝ նորմայի սահմաններում սկսվելու տարիքների օրինակ նշում են 45 և 54 տարեկանը՝ միաժամանակ ընդգծելով, որ սկսվելու ժամանակը կարող է տարբեր կերպ ազդել ներկա և ապագա առողջության վրա։ Որոշ կանայք ունենում են ուժեղ ջերմահորդանքներ, քնի խանգարումներ կամ մտքի մշուշոտություն, իսկ մյուսները՝ ոչ։
Հեղինակների կարծիքով՝ ընթացիկ բուժօգնության ընթացքում հավաքվող բժշկական գրառումները կարող են օգնել հետազոտողներին հետևել ախտանշանների փոփոխությանը ժամանակի ընթացքում և ուսումնասիրել դրանց կապը սրտի ու ոսկրերի առողջության, ինչպես նաև հոգեկան առողջության հետ։ Դաշտանադադարի մասին տեղեկությունների բացակայությունը սահմանափակում է այդ հնարավորությունը։ Հեղինակները նկարագրում են հետազոտական հնարավոր կիրառությունները, ոչ թե այս համեմատությամբ հաստատված ազդեցություններն առողջության վրա։
Սեպտեմբերի 28-ի հոդվածում թիմը հայտնել է, որ մշակում է դաշտանադադարի առկայության և ախտանշանների մասին կարճ հարցաթերթիկ, որը պացիենտները կլրացնեն բժշկի ընդունելության ներկայանալիս։ Պատասխանները կարող են ավելացվել բժշկական գրառումներին՝ բժիշկների ու հետազոտողների օգտագործման համար։ Թիմը նաև նկարագրել է համակարգչային մեթոդի մշակման աշխատանքը․ այն նախատեսված է բժշկական գրառումների այլ տեղեկություններից կամ գենետիկական տվյալներից դաշտանադադարի մասին տեղեկություններ եզրակացնելու համար։
Հեղինակների խոսքով՝ իրենք նաև ուսումնասիրում էին՝ արդյոք պացիենտների ծագման ու մշակութային միջավայրի, եկամուտների, առողջապահական համակարգերի գործելակերպի կամ քաղաքային ու գյուղական միջավայրերի տարբերությունները կապված են դաշտանադադարի արձանագրման հետ։ Նրանք առաջարկել են այդ կապերն օգտագործել՝ պարզելու, թե որտեղ կարելի է ջանքերն ուղղել այս տեղեկությունները հավաքելուն։ Այդ աշխատանքի արդյունքները նրանք չեն ներկայացրել։
3 րոպե

Resources for the Future-ի կանխատեսմամբ՝ օրինագծի ընդունման դեպքում էլեկտրաէներգետիկայի ոլորտում մինչև 2041 թվականն ածխաթթու գազի կուտակային արտանետումները 1,83 գիգատոննայով պակաս կլինեն, թեև դրանք երկու դեպքում էլ կաճեն։ Գնահատականն ընդգրկում է միայն ոլորտին վերաբերող դրույթները։
3 րոպե

Պաշտոնյաները փոթորկի և դրա հետևանքների հետ կապում են Ֆլորիդայում վեց և Ալաբամայում երկու մահ, այդ թվում՝ ցամաք հասնելու վայրից ավելի քան 200 մղոն հեռու ծառի անկումից մահվան դեպքը։
11 րոպե
Ուղղում ·
Հայերեն տեքստում շտկվել են ուղղագրական և կետադրական սխալներ։