ՆԱՍԱ-ն կամավորների մասնակցությամբ գիտությունն ընդլայնելու 19 առաջարկ է ընտրել

Մոլորակների որոնում և գալակտիկաների փոշու չափում

ՆԱՍԱ-ն հայտնել է, որ Ամերիկյան բնական պատմության թանգարանի Ժակլին Ֆահերթիի ղեկավարած Rogue Worlds նախագիծը նախատեսում է կամավորներին խնդրել որոնումներ կատարել SPHEREx տիեզերական աստղադիտարանի տվյալներում։ Մասնակիցները երիտասարդ աստղերի կուտակումներում կփնտրեն ազատ թափառող մոլորակներ և շագանակագույն թզուկներ՝ մոլորակներին նման երկնային մարմիններ։

Օհայոյի պետական համալսարանի Բեռնարդ Գաուդիի ղեկավարած Planet Hunters Roman-ը նախատեսում է օգտագործել Նենսի Գրեյս Ռոմանի անվան տիեզերական աստղադիտակի տվյալները։ Կամավորներն էկզոմոլորակներ՝ Արեգակից բացի այլ աստղերի շուրջ պտտվող մոլորակներ, կփնտրեն՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես է դրանց ձգողականությունը շեղում աստղերի լույսը։

Overlap Zoo-ի ընտրված առաջարկը ղեկավարում է Լուիսվիլի համալսարանի Բեննե Հոլվերդան։ Երբ երկու գալակտիկա մեր տեսադաշտում հայտնվում են մեկ գծի վրա, ավելի հեռավոր գալակտիկայի լույսը հեշտացնում է ավելի մոտ գտնվողի փոշու չափումը։ ՆԱՍԱ-ի՝ սեպտեմբերի 22-ի նախագծային ուղեցույցում ասվում է, որ կամավորները ստուգում են Galaxy Zoo-ի մասնակիցների նախկինում առանձնացրած պատկերները, դասակարգում գալակտիկաների առանձնահատկությունները և ուրվագծում դրանց եզրագծերը։ ՆԱՍԱ-ի խոսքով՝ աշխատանքը կօգնի կազմել փոշու ուսումնասիրության համար պիտանի գալակտիկաների զույգերի առաջին լայնածավալ կատալոգը։

Տիեզերական եղանակի չափում և ունկնդրում

Մի քանի առաջարկ վերաբերում է տիեզերական եղանակին՝ Արեգակով պայմանավորված խանգարումներին, որոնք կարող են ազդել Երկրի մագնիսական միջավայրի վրա։ ՆԱՍԱ-ի Գոդարդի անվան տիեզերական թռիչքների կենտրոնի Հյունջու Քոնորը ղեկավարում է Space Weather UnderGround-ը։ Նախագծով առաջարկվում է, որ կամավորներն Ալյասկայում տեղադրեն և մշտադիտարկեն մագնիսաչափեր՝ մագնիսական դաշտերը չափող սարքեր՝ հետևելու արեգակնային քամու՝ Արեգակից եկող լիցքավորված մասնիկների հոսքի առաջացրած խանգարումներին։

Բոուլդերի Կոլորադոյի համալսարանի Լորեն Բլումը ղեկավարում է մի նախագիծ, որը նախատեսում է պլազմային ալիքների չափումները վերածել ձայնի։ Պլազման էլեկտրական լիցք ունեցող գազ է․ կամավորները կլսեն ձայնագրությունները՝ Երկրի մագնիսոլորտում՝ նրա մագնիսական դաշտով ձևավորված տարածքում, ալիքներ հայտնաբերելու համար։

Լոս Անջելեսի Կալիֆոռնիայի համալսարանի Մուհամմադ Ֆրազ Բաշիրի ղեկավարած IMPACT-ը նախատեսում է կամավորներին խնդրել համադրել դեպի Երկիր իջնող մասնիկների արբանյակային չափումներն էլեկտրամագնիսական ալիքների վերգետնյա չափումների հետ։ ՆԱՍԱ-ի խոսքով՝ համեմատությունները կօգնեն պարզել, թե որ ալիքներն են առաջացնում մասնիկների տարբեր տեսակի տեղումները։ Դա կնպաստի տիեզերական եղանակի երևույթների ընթացքում GPS նավիգացիայի խափանումների և ճառագայթման ռիսկերի հետազոտությանը։

Դասարանային փորձեր, գիսաստղերի որոնում և աստղադիտակների հասանելիություն

Growing Beyond Earth-ը միջին և ավագ դպրոցների դասարաններին պատրաստում և սարքավորում է, որպեսզի նրանք փորձարկեն սերմեր ու մշակաբույսեր, որոնք դիտարկվում են որպես տիեզերական ճանապարհորդության սնունդ։ Ընտրված առաջարկը նպատակ ունի ընդլայնել տարբեր վայրերում իրականացվող այդ հետազոտությունը։

Discovering the SPARC-ը նախատեսում է ռադիոսիրողական սարքավորումներ ներգրավել համայնքներում տիեզերական եղանակի հետազոտությանը և ավագ դպրոցները միացնել ազգային հետազոտական ցանցին։ Նախագիծը հիմնվում է 2017 թվականից իրականացվող ուսումնասիրությունների վրա, որոնք պարզում են, թե ինչպես են ռադիոազդանշաններն անդրադառնում իոնոլորտից՝ Երկրի մթնոլորտի բարձրադիր, էլեկտրական լիցք ունեցող շերտից։

Sungrazer 2.0-ը նախատեսում է նոր մարդկանց ներգրավել գիսաստղերի որոնմանը՝ օգտագործելով Արեգակը դիտարկող ՆԱՍԱ-ի SOHO և STEREO առաքելությունների պատկերները։ Սկզբնական Sungrazer նախագիծը սկսվել է 2006 թվականին՝ այն բանից հետո, երբ կամավորները գիտնականներին խնդրել են հաստատել գիսաստղերի հայտնագործությունները։ ՆԱՍԱ-ի խոսքով՝ այդ ժամանակից մասնակիցները հայտնաբերել են 5 204 գիսաստղ։

Telescopes for All-ը նախատեսում է ընդլայնել հանրության հասանելիությունը 22 պրոֆեսիոնալ ռոբոտացված աստղադիտակի։ ՆԱՍԱ-ի խոսքով՝ մասնակիցները կկարողանան դիտարկումներ կատարել, վերլուծել տվյալները և նպաստել հետազոտություններին, այդ թվում՝ էկզոմոլորակների որոնմանն ու ուսումնասիրությանը։

Դիտարկումներ լճերում և բևեռային շրջաններում

Գիտության ակտիվացման ծրագրի մյուս ընտրված առաջարկները մասնակցությունն ընդլայնում են աստղագիտությունից դուրս։ RIPPLES-ը նախատեսում է ընդլայնել լճերի և ջրամբարների մակարդակի մշտադիտարկումը՝ կամավորների չափումներով ստուգելով արբանյակային դիտարկումները։ ARK-ը նախատեսում է կամավորներին խնդրել ուսումնասիրել Անտարկտիդայի բարձր լուծաչափով արբանյակային պատկերները՝ պինգվինների, փոկերի և կետերի բնակավայրերի փոփոխությունները պարզելու համար․ աշխատանքը կստուգեն գիտնականները։ Arctic LENS-ը նախատեսում է Ալյասկայի բնակիչներին հրավիրել հետևելու սեզոնային փոփոխություններին, օրինակ՝ ձյանը, սառույցին, բևեռափայլին և գարնանային բուսածածկի աճին՝ ի աջակցություն ՆԱՍԱ-ի առաքելությունների։

Ինչպես մասնակցել

ՆԱՍԱ-ն դեռ չի հայտարարել ֆինանսավորման չափերը, նախագծերի տևողությունը կամ մասնակիցների հավաքագրման ժամկետների մեծ մասը։ Դասարանային և սարքավորումներով նախատեսվող աշխատանքներին դիմելու մանրամասները, մասնակիցների ծախսերն ու մասնակցության պայմանները նույնպես դեռ չեն հրապարակվել։

Overlap Zoo-ի պահանջներն արդեն հստակ են․ անհրաժեշտ է համացանցին միացված համակարգիչ և ուսուցողական նյութն անցնելու համար՝ 10–15 րոպե։ Նախնական գիտելիքներ պետք չեն։ Դրանից հետո կամավորները կարող են տրամադրել այնքան ժամանակ, որքան ցանկանում են։ Սկսելու համար այցելեք ՆԱՍԱ-ի Overlap Zoo ուղեցույցը․ այնտեղից անցեք նախագծի կայքի հղումով, ընտրեք «Classify» («Դասակարգել») և պատկերները դիտելուց առաջ անցեք ուսուցողական նյութը։