ՆԱՍԱ-ի Swift աստղադիտարանն ավարտել է գիտական առաքելությունը գրեթե 22 տարի անց

ՆԱՍԱ-ի՝ Նիլ Գերելսի անվան Swift աստղադիտարանն ավարտել է գիտական առաքելությունը, քանի որ մթնոլորտի դիմադրությունը թույլ չի տալիս դրա աստղադիտակները կայուն ուղղել թիրախներին։ Հոկտեմբերի 23-ի հայտարարության մեջ ՆԱՍԱ-ն հայտնել է, որ տիեզերական սարքը պտտվում էր 275 կիլոմետրից (171 մղոնից) ցածր ուղեծրով և վերջին դիտարկումը կատարել էր հոկտեմբերի 20-ին։

Swift-ն արձակվել է 2004 թվականի նոյեմբերի 20-ին և դիտարկումները սկսել հաջորդ ամիս։ Դրա հիմնական առաքելությունը նախատեսված էր երկու տարվա համար, սակայն աստղադիտարանը դիտարկումներ է կատարել գրեթե 22 տարի։

Ինչու էր կարևոր Swift-ի արագությունը

Swift-ը նախագծվել էր գամմա ճառագայթների բռնկումներն ուսումնասիրելու համար։ Դրանք հզոր տիեզերական պայթյուններ են, որոնց մարող լույսը՝ հետլուսարձակումը, աստղագետներին կարճ ժամանակ է տալիս դրանք հետազոտելու համար։ Առաքելության գլխավոր հետազոտող Ս․ Բրեդլի Սենկոյի խոսքով՝ Swift-ին սովորաբար մոտ մեկ րոպե էր անհրաժեշտ բռնկումը հայտնաբերելու, դրա տեղը որոշելու, կոորդինատները մյուս աստղադիտարաններին փոխանցելու և սեփական աստղադիտակները դեպի այն ուղղելու համար։

Դրա օպտիկական, ուլտրամանուշակագույն և ռենտգենյան աստղադիտակները թույլ էին տալիս աստղագետներին նույն իրադարձությունն ուսումնասիրել ճառագայթման տարբեր տիրույթներում և ճշգրտել դրա տեղը։ ՆԱՍԱ-ի տվյալներով՝ առաքելության ընթացքում Swift-ը դիտարկել է գամմա ճառագայթների ավելի քան 2 000 բռնկում։

Swift-ի ճկուն աշխատանքը հնարավորություն էր տալիս դիտարկել նաև գամմա ճառագայթների բռնկումներից բացի այլ երևույթներ։ Աստղագետները կարող էին անսպասելի իրադարձությունների դիտարկումներ պատվիրել․ Երկրից հրահանգները հնարավոր էր ուղարկել ընդամենը մի քանի րոպեում։ Նրանք կարող էին նաև կազմակերպել րոպեներից մինչև ամիսներ տևող դիտարկումներ, իսկ պլանավորման համակարգը թույլ էր տալիս օրական դիտարկել մինչև 75 առանձին թիրախ։

Արխիվը մնում է բաց, իսկ ՆԱՍԱ-ն այլընտրանքներ է ուսումնասիրում