
Որոշումը հաջորդել է սպառողների պաշտպանության գործով սեպտեմբերին կայացված վճռին։ Նյու Մեքսիկոյի գլխավոր դատախազի խոսքով՝ նահանգի օրենքով տուգանքի ամբողջ գումարն ուղղվում է դպրոցներին։
Նյու Մեքսիկոյի դատավոր Ֆրենսիս Մեթյուն հոկտեմբերի 21-ին Meta-ին պարտավորեցրել է վճարել $25 միլիարդ այն բանից հետո, երբ սեպտեմբերի 25-ին երդվյալները պարզել են, որ ընկերությունը մոլորեցրել է սպառողներին գաղտնիության և հարթակների այլ գործելակերպերի մասին։ Reuters-ի հոկտեմբերի 23-ի հաղորդմամբ՝ նահանգի ներգրաված փաստաբաններն իրենց պայմանագրով կարող են բռնագանձված գումարից ստանալ մինչև $1,27 միլիարդ, եթե բողոքարկումից հետո որոշումն ամբողջությամբ մնա ուժի մեջ, և դատարանը հաստատի վարձատրության առավելագույն չափը։
Նյու Մեքսիկոն իր շահերը ներկայացնելու համար ներգրավել է Չիկագոյում գործող DiCello Levitt իրավաբանական ընկերությանը։ Reuters-ը փաստաթղթերի տրամադրման հարցմամբ ստացել է նահանգի՝ 2025 թվականին կնքած պայմանագիրը։ Այն ընկերությանը թույլ է տալիս դատավորից պահանջել վերջնականապես բռնագանձված գումարի մի մասը՝ ընդհանուր գումարի հաջորդական հատվածների համար սահմանելով նվազող տոկոսադրույքներ։
| Բռնագանձված գումարի հատվածը | Պայմանագրով սահմանված առավելագույն վարձատրությունը |
|---|---|
| Առաջին $50 միլիոնը | 20% |
| Հաջորդ $50 միլիոնը | 15% |
| Հաջորդ $150 միլիոնը | 10% |
| $250 միլիոնը գերազանցող գումարը | 5% |
$25 միլիարդի բռնագանձման դեպքում այս սանդղակով վարձատրությունը կարող է հասնել մինչև $1,27 միլիարդի։ Սա պայմանագրով նախատեսված պայմանական առավելագույն չափն է, ոչ թե դատարանի արդեն նշանակած վարձատրություն։ Դատավորը պարտավոր չէ հաստատել առավելագույն գումարը, իսկ Meta-ն բողոքարկմամբ կարող է հասնել որոշման բեկանմանը կամ գումարի նվազեցմանը։
Վարձատրությունը կվճարվի Meta-ի՝ Նյու Մեքսիկոյին վճարած գումարից, ոչ թե դրանից բացի։ Գլխավոր դատախազ Ռաուլ Տորեսն ավելի վաղ հայտնել էր, որ նահանգի օրենքով տուգանքի ամբողջ գումարն ուղղվում է Նյու Մեքսիկոյի դպրոցական համակարգին։ Հետևաբար, պայմանագրով վարձատրություն նշանակելու դեպքում բռնագանձումից մնացած միջոցները կնվազեն։
Պայմանագիրը DiCello Levitt-ին նաև թույլ է տալիս որպես ենթակապալառու ներգրավել այլ փաստաբանների։ Նյու Մեքսիկոյի անունից բացման և եզրափակիչ ելույթներով հանդես եկած Ռենդի Մաքգինը Reuters-ին հայտնել է, որ Ալբուկերկեում գործող իր փոքր ընկերությունն իրավունք ունի ստանալու DiCello Levitt-ի վարձատրության մոտ 33%-ը։ Այդ բաժինը կվճարվի ընկերության վարձատրությունից և նահանգի բռնագանձած գումարի առանձին տոկոս չի կազմի։ DiCello Levitt-ը հրաժարվել է մեկնաբանել իր վարձատրությունը։
Այսպիսի պայմանավորվածությունները հայտնի են որպես արդյունքից կախված վարձատրություն․ ներգրավված փաստաբանները սովորաբար ստանում են շահած գումարի մի մասը՝ ժամավճարի փոխարեն։ Reuters-ի հաղորդմամբ՝ նահանգները խոշոր տեխնոլոգիական ընկերությունների դեմ գործերում ավելի հաճախ են մասնավոր ընկերություններ ներգրավում՝ իրենց իրավաբանական թիմերն ուժեղացնելու համար։ Որոշ ընկերություններ և գործարար միավորումներ պնդում են, որ այդպես փաստաբանները ֆինանսական շահ են ստանում, որը կարող է հակասել հանրային քաղաքականության նպատակներին։ Այս գործելակերպի պաշտպանների խոսքով՝ այն օգնում է նահանգներին համարժեք իրավաբանական ռեսուրսներ ունենալ ընկերությունների դեմ պայքարում։
Engadget-ի հոկտեմբերի 2-ի հաղորդմամբ՝ Նյու Մեքսիկոն հայցը ներկայացրել է 2021 թվականին՝ Meta-ին մեղադրելով տվյալների գաղտնիության հարցում օգտատերերին մոլորեցնելու մեջ։ Գործը հաջորդել է բացահայտումներին, որ քաղաքական խորհրդատվությամբ զբաղվող բրիտանական Cambridge Analytica ընկերությունը, որն այժմ այլևս չի գործում, առանց համաձայնության ձեռք էր բերել Facebook-ի օգտատերերի տվյալները՝ ընտրողների պրոֆիլներ կազմելու և քաղաքական գովազդի համար։ Reuters-ի հոկտեմբերի 23-ի հաղորդմամբ՝ խոսքը մինչև 87 միլիոն օգտատիրոջ մասին է։
Երդվյալները պարզել են, որ Meta-ն խախտել է Նյու Մեքսիկոյի՝ սպառողներին պաշտպանող «Անբարեխիղճ գործելակերպի մասին» օրենքը՝ բնակիչներին մոլորեցնելով գաղտնիության և ապատեղեկատվության դեմ իր ձեռնարկած քայլերի վերաբերյալ։ Նրանք 29 հայտարարությունից 26-ը մոլորեցնող են համարել և հաշվել ավելի քան 43 միլիոն խախտում՝ հիմք ընդունելով Facebook-ի այն օգտատերերի կամ Նյու Մեքսիկոյի այն բնակիչների թիվը, որոնց ուղղված էր յուրաքանչյուր հայտարարություն։ Խախտումների այդ թիվը հիմք է ծառայել տուգանքը հաշվարկելու համար․ այն ինքնին դոլարով սահմանված վճարման գումար չէր։
Ars Technica-ի հոկտեմբերի 22-ի հաղորդմամբ՝ Մեթյուն պարզել է, որ բարձրաստիճան ղեկավարները, այդ թվում՝ Մարկ Ցուկերբերգը, գիտեին, որ Facebook-ը հանրությանը մոլորեցնող հայտարարություններ է անում։ Նրա խոսքով՝ դա հիմք է օրենքով նախատեսված ամենաբարձր տուգանքը նշանակելու համար։ Դատավորը վկայակոչել է ներքին հաղորդագրություններ, որոնք ցույց են տալիս, որ Ցուկերբերգն օգտվել է օգտատերերի սահմանափակ պատկերացումներից՝ նրանց խրախուսելով հրապարակել ավելի շատ անձնական տեղեկություններ։ Հաղորդագրություններից մեկում ասվում էր․ «Նրանց հնարավորություն տվեք փոխել գաղտնիության կարգավորումները, բայց, իհարկե, մի՛ խրախուսեք դա»։
Մեթյուն նշել է, որ տվյալների չարաշահման հետ կապված 2 000 տարբեր հավելվածներից Facebook-ն օգտատերերին ծանուցել է միայն երկուսի մասին։ Նա պարզել է, որ ընկերությունը միտումնավոր նեղացրել է չարաշահման իր սահմանումը՝ ավելի քիչ մարդկանց ծանուցելու համար՝ հաշվի առնելով այդ աշխատանքի ծանրաբեռնվածությունը։ Դատավորը նաև պարզել է, որ հավասար վերաբերմունքի խոստումները հակասել են այն գործելակերպին, որով որոշ հայտնիներ և ազդեցիկ օգտատերեր նախազգուշացում էին ստանում մինչև խախտումների գրանցումը և կարողանում էին հասնել բովանդակության վերաբերյալ այնպիսի որոշումների չեղարկմանը, որոնց սովորական օգտատերերը չէին կարողանա հասնել։
Meta-ն վկայակոչել էր Cambridge Analytica-ի գործով ԱՄՆ-ի Առևտրի դաշնային հանձնաժողովի հետ կնքած $5 միլիարդի հաշտության համաձայնությունը։ Մեթյուի խոսքով՝ նախկին տուգանքները, համաձայնությամբ ստանձնած պարտավորություններն ու դատարանների որոշումները չեն կանխել խաբուսիկ գործելակերպը։ Նա ապօրինի գործելակերպը բնութագրել է որպես համակարգային՝ նշելով, որ այն շարունակվել է տարիներ և առնչվել Facebook-ի բիզնեսի առանցքին։
Նահանգի օրենքը թույլ է տալիս յուրաքանչյուր խախտման համար սահմանել մինչև $5 000-ի տուգանք։ Մեթյուն գտել է, որ այդ օրենքով հիմնավորված է ավելի քան $219 միլիարդի տուգանքը, սակայն գումարը նվազեցրել է մինչև $25 միլիարդ։
| Պահանջ կամ որոշում | Գումար |
|---|---|
| Նյու Մեքսիկոյի պահանջած տուգանքը | $35–40 միլիարդ |
| Meta-ի առաջարկած առավելագույն շեմը | $3,45 միլիարդ |
| Դատավորի նշանակած տուգանքը | $25 միլիարդ |
Հոկտեմբերի 1-ի դատական նիստում Մաքգինը պնդել է, որ նահանգի պահանջը հիմնավորված է երդվյալների վճռով և պատշաճ իրավական ընթացակարգի սահմանադրական երաշխիքներով, որոնք պահանջում են արդար դատական վարույթ։ Նրա խոսքով՝ տուգանքը պետք է այնքան մեծ լինի, որ ազդեցություն ունենա Meta-ի վրա։ Meta-ն պնդել է, որ ավելի բարձր տուգանքը կարող է բիզնեսներին մղել հեռանալու Նյու Մեքսիկոյից, որ ինքը չի վաճառում օգտատերերի տվյալները, իսկ նահանգը չի ապացուցել, որ որևէ սպառող իսկապես մոլորեցվել է։
Meta-ն հերքում է մեղադրանքները և նախատեսում է բողոքարկել որոշումը։ Ընկերությունը պնդել էր, որ իր առաջարկած առավելագույն շեմը գերազանցող տուգանքը հակասահմանադրական կլինի։ Արձագանքելով որոշմանը՝ խոսնակը հայտարարել է, որ այն և օրենքի կիրառման հարցում գլխավոր դատախազի մոտեցումը գրեթե անհնար են դարձնում Նյու Մեքսիկոյում բիզնես վարելը։
Reuters-ի հետ զրուցած իրավական փորձագետների խոսքով՝ Meta-ն ծանրակշիռ հիմքեր ունի գումարի նվազեցման օգտին փաստարկներ ներկայացնելու համար։ Վերջնականապես բռնագանձվող գումարը և դրանից դատարանի հաստատելիք վարձատրությունը կախված են նախատեսվող բողոքարկման արդյունքից։ Մաքգինը զգուշացրել է, որ վերջնական արդյունքի հասնելը կարող է մի քանի տարի տևել։

CNA-ի հաղորդմամբ՝ որոշումը հաջորդել է երդվյալների եզրակացությանը, որ Meta-ն մոլորեցրել է բնակիչներին տվյալների փոխանցման և ատելության խոսքի ու ապատեղեկատվության դեմ կանոնների կիրառման հարցերում։
1 րոպե

Որոշումը հաջորդել է Facebook-ի գաղտնիության և բովանդակության վերահսկման կանոնների վերաբերյալ երդվյալ ատենակալների սեպտեմբերյան եզրակացությանը։ Այն Meta-ի համար առաջացնում է վճարման պարտավորություն՝ օգոստոսին մի շարք նահանգների հետ կնքած հաշտության համաձայնությունից անկախ։
2 րոպե