ԱՄՆ-ում վերանայվել է ավելի քան 5 000 դրամաշնորհ․ ՄԻԱՎ-ի փորձից հանվել է կանխիկը


Հետազոտող Ջեյդ Պագկաս-Բաթերի խոսքով՝ ֆինանսավորման պայմանների պատճառով ինքը հանել է կանխիկ վճարումները Չիկագոյում ՄԻԱՎ-ի վերաբերյալ $1,3 միլիոն արժողությամբ իր հետազոտությունից։ Նա նախատեսում է օգտագործել վաուչերներ և կրկին խնդրել մասնակիցների համաձայնությունը։
Առողջապահության ազգային ինստիտուտները (NIH) The Guardian-ին հայտնել են, որ վերանայել են ավելի քան 5 000 նոր և շարունակվող դրամաշնորհի պայմաններ։ Հետազոտողներից Ջեյդ Պագկաս-Բաթերն ասել է, որ ֆինանսավորման պայմանների պատճառով իր՝ ՄԻԱՎ-ի վերաբերյալ հետազոտությունից հանել է կանխիկ վճարումները, երբ իրեն ասել են, որ հակառակ դեպքում պետք է $1 միլիոն գտնի այլ աղբյուրից։
Գործընթացը սկսվել է 2025-ին, երբ դատական վեճերը դանդաղեցրել են Թրամփի վարչակազմի՝ դրամաշնորհները չեղարկելու ընթացքը։ Այնուհետև NIH-ը մշակել է դրամաշնորհները վարչակազմի առաջնահերթություններին համապատասխանեցնելու ընթացակարգ։
Պագկաս-Բաթերի սկզբնական փորձարկման նպատակն էր պարզել՝ արդյոք ամսական $500 կանխիկ վճարումներն օգնում են Չիկագոյում ՄԻԱՎ-ով ապրող ցածր եկամուտ ունեցող երիտասարդներին շարունակել բուժումը։ Պատահական բաշխմամբ փորձարկման մասնակիցները պետք է բաժանվեին խմբերի՝ արդյունքները համեմատելու համար․ տասնյակ մարդիկ գրանցվել էին։
Նրա խոսքով՝ 2025-ի ամռանը գիտական փորձագիտական գնահատումից հետո NIH-ի աշխատակիցները խնդրել են հանել գենդերային ինքնություններին և աղքատության ռասայական տարբերություններին վերաբերող հիշատակումները։ Նա կատարել է փոփոխություններն ու ստացել ֆինանսավորում։ Նրա խոսքով՝ 2026-ին իրեն ասել են հանել նաև անվերապահ կանխիկ փոխանցումները և հետազոտության՝ քաղաքականության վրա հնարավոր ազդեցության մասին հիշատակումները։
Փոխարենը Պագկաս-Բաթերը նախատեսում է օգտագործել սննդի և տրանսպորտի վաուչերներ։ Քանի որ հետազոտությունը փոխվել է, նա պետք է կրկին խնդրի մասնակիցների համաձայնությունը։

Պեղումներն իրականացնող ինստիտուտը հնավայրի եզրին գտել է նաև սրբատաշ քարից հնոց, որի շրջակայքում, հնագետների կարծիքով, հնարավոր է՝ ժամանակին բաղնիքներ են եղել։
Չեղարկված պետական դրամաշնորհներին հետևող անկախ Grant Witness խումբը համեմատել և հաշվարկել է դրամաշնորհների վերնագրերի, համառոտագրերի կամ հանրային առողջության վերաբերյալ հայտարարությունների փոփոխությունները։ Տեքստային այդ փոփոխությունները չեն ցույց տալիս, թե քանի հետազոտություն է էականորեն վերաձևավորվել։
| Տարի | Փոփոխված նորացվող կամ շարունակվող բոլոր դրամաշնորհները | ՄԻԱՎ-ին առնչվող փոփոխված շարունակվող դրամաշնորհները |
|---|---|---|
| 2023 | 154-ը՝ ավելի քան 40 000-ից (0,4%) | — |
| 2025 | ավելի քան 3 401-ը՝ ավելի քան 39 000-ից (8,6%) | 305-ը՝ 1 795-ից (17%) |
| 2026 | 3 006-ը՝ շուրջ 35 500-ից (8,5%) | 335-ը՝ 1 609-ից (20,8%) |
NIH-ը հայտնել է, որ պայմանների վերանայման նպատակն է ֆինանսավորել արժանի գիտական աշխատանքները, արձագանքել առողջապահության հրատապ կարիքներին և պահպանել կենսաբժշկական հետազոտությունների աշխատուժը։ Ինստիտուտների խոսքով՝ հնարավորության սահմաններում էապես փոխվել են հետազոտությունների շրջանակները, որպեսզի վատ սահմանված, ոչ գիտական կամ սուբյեկտիվ համարվող հասկացությունները փոխարինվեն օբյեկտիվ, չափելի փոփոխականներ ունեցող գիտական հասկացություններով։
The Guardian-ը գրել է, որ գործընթացում տեքստի վերլուծության գործիք է օգտագործվում՝ համապատասխանության տեսանկյունից վերանայման ենթակա դրամաշնորհներն առանձնացնելու համար։ NIH-ը հայտնել է, որ պայմանների վերանայումը վաղուց կիրառվող գործելակերպ է, և վերանայված բոլոր դրամաշնորհները գնահատում են փորձագետները։ Տնօրեն Ջեյ Բհատաչարիան բազմիցս հերքել է արգելված բառերի ցանկի գոյությունը։
Պագկաս-Բաթերը հայցում անուններով նշված 14 հայցվորներից է։ Նրանք պնդում են, որ դրամաշնորհների չեղարկումն ու պայմանների վերանայումը տեսակետների հիմքով հակասահմանադրական խտրականություն են։ «Սալլեսը և մյուսներն ընդդեմ Առողջապահության ազգային ինստիտուտների և մյուսների» գործով հայցը ներկայացվել է Կալիֆոռնիայի հյուսիսային շրջանի ԱՄՆ շրջանային դատարան՝ Սահմանադրության առաջին ուղղման և Վարչական ընթացակարգի մասին օրենքի հիմքով։
Գործին մասնակցող Քաղաքացիական ազատությունների ամերիկյան միությունը հայտնել է, որ հայցվորներն իրավական պաշտպանություն են պահանջում այն հետազոտողների համար, որոնց դրամաշնորհները վիճարկվող քաղաքականության շրջանակում դադարեցվել և չեն վերականգնվել, ինչպես նաև նրանց համար, ովքեր բախվում են հետագա դադարեցումների, պայմանների հարկադիր վերանայման, ուշացումների կամ հայտերի մերժումների։ Նոյեմբերի 16-ի հրապարակման համաձայն՝ նոյեմբերին դաշնային դատարանի լսման ընթացքում կորոշվի՝ արդյոք գործը կստանա խմբային հայցի կարգավիճակ, ինչը թույլ կտա պահանջվող պաշտպանությունը տարածել նաև հայցում անուններով նշված անձանցից դուրս։
1 րոպե

Ընդդիմադիր խմբակցությունն առաջարկել է համապատասխան չափանիշներին բավարարող Եվրոպական միության դեղերը գրանցել առանց կրկնակի լաբորատոր հետազոտության և սահմանել 50 000 դրամ (մոտ $140) տուրք։
2 րոպե

ԱՄՆ-ում պայմաններին համապատասխանող 21 և բարձր տարիքի անձինք կարող են գրանցվել Apple Intelligence ապահովող iPhone-ով՝ iOS 26 կամ ավելի նոր համակարգով։ Նրանք կարող են առողջական հարցեր տալ, կարդալ կլինիկական հղումներով պատասխանները և գնահատել դրանք։ Apple-ը հայտնում է, որ հավելվածը նախատեսված չէ հիվանդություններ ախտորոշելու կամ բուժելու համար։
2 րոպե