Բրազիլիայի կիլոմբոլա համայնքները վերականգնել են արմավենու տնկարկների վերահսկողությունը

Հոկտեմբերի 22-ին հրապարակված The Guardian-ի հոդվածի համաձայն՝ Բրազիլիայի հյուսիսային Պարա նահանգի Ակարա համայնքում կիլոմբոլա բնակչության շուրջ 2 300 ներկայացուցիչ փաստացի վերահսկողություն է հաստատել մոտ 32 400 հեկտարի վրա, որը նախկինում մշակում էր Brasil BioFuels (BBF) ընկերությունը։ Բնակիչները դպրոցներ, համայնքային կենտրոններ և հարյուրավոր տներ են կառուցել, սակայն դեռ սպասում են սեփականության իրավունքի պաշտոնական փաստաթղթերին։

Կիլոմբոլաները Բրազիլիայի պլանտացիաներում երբեմնի ստրկացված սևամորթների ժառանգներն են։ Տարածաշրջանի համայնքները վաղուց են արմավենու յուղ արտադրող ընկերություններին մեղադրում իրենց ավանդական հողերից դուրս մղելու մեջ։ The Guardian-ի հաղորդմամբ՝ լարվածությունն աճել է այն բանից հետո, երբ 2020-ին BBF-ն ստանձնել է տեղական խոշոր արտադրության կառավարումը և ցանկապատեր, դարպասներ ու դիտաշտարակներ տեղադրել, որոնք հսկում էին մասնավոր պահնորդները։

Շրջափակումը կանգնեցրել է բերքահավաքը

2022-ի փետրվարի 24-ին համայնքի առաջնորդ Ժոզիաս Դիաս դոս Սանտոսն ու մյուս բնակիչները կախովի կողպեքով փակել են BBF-ի մուտքն ու հրաժարվել հեռանալ։ Նրանք հայտարարել են, որ դարպասի հետևում գտնվող հողն իրենց է պատկանում, և ընկերությանն արգելել են այնտեղ արմավենու պտուղներ հավաքել։ BBF-ի ներկայացուցիչները նրանց մեղադրել են սպառնալիքներ հնչեցնելու մեջ, ինչը բնակիչները հերքել են։

Շարունակելով շրջափակումը՝ համայնքն ավելացրել է իր հսկիչ անցակետերը և արմավենու պտուղների վաճառքից ստացված եկամուտն օգտագործել ենթակառուցվածքներ կառուցելու համար։ The Guardian-ի հաղորդմամբ՝ իրենց տեղադրած դարպասների հետևում բնակիչները նաև սկսել են վերականգնել անտառն ու կենսաբազմազանությունն այն հողերում, որտեղ նախկինում միայն յուղատու արմավենիներ էին աճեցվում՝ մեծ տարածքներում մեկ մշակաբույսի մշակության սկզբունքով։

Հօգուտ համայնքի որոշումներ, բայց դեռ առանց սեփականության փաստաթղթերի

The Guardian-ի հաղորդմամբ՝ դատարանները հրաժարվել են բավարարել BBF-ի հողային պահանջների մեծ մասը, իսկ պետական մի մարմին ճանաչել է կիլոմբոլաների իրավունքը նրանց վերադարձրած հողերի զգալի մասի նկատմամբ։ Այդ որոշումների հիման վրա համայնքին դեռ չեն տրամադրվել սեփականության իրավունքի պաշտոնական փաստաթղթեր։

2024-ին տված հարցազրույցում BBF-ի գլխավոր տնօրեն Միլթոն Սթիգոլը հերքել է, թե ընկերությունը հող է զավթել։ Նրա խոսքով՝ BBF-ն ձեռք է բերել արմավենու յուղ արտադրող մեկ այլ ընկերություն, որն այդ տարածքում գործում էր ավելի քան մեկ տասնամյակ։ BBF-ի իրավաբանները The Guardian-ին հայտնել են, որ նա շարունակում է նույն դիրքորոշումն ունենալ։

Իրավաբանները նշել են, որ յուրաքանչյուր հողատարածքի տեղադրությունը, սահմաններն ու իրավական կարգավիճակն առանձին ուսումնասիրության կարիք ունեն։ BBF-ն հայտարարել է, որ հարգում է համայնքների իրավունքները, և որ կոնկրետ տարածքներին առնչվող մեղադրանքները չպետք է հաստատված փաստ համարվեն առանց ստուգման։

Դիաս դոս Սանտոսի խոսքով՝ բնակիչները շարունակում են դիմակայել իրենց բռնությամբ վտարելու փորձերին, իսկ ինքն իր կյանքի համար է վախենում։ Բնակիչները վերահսկում են հողն ու վերակառուցում տարածքը, սակայն սեփականության իրավունքի պաշտոնական փաստաթղթեր ստանալը մնում է համայնքի չլուծված խնդիրը։