Փարիզի դատարանը կարգադրել է Պիսարոյի կտավը վերադարձնել Ֆլավիանի ժառանգներին

Փարիզի դատարանը նոյեմբերի 5-ին կարգադրել է Կամիլ Պիսարոյի կտավը վերադարձնել հրեա բանկիր և արվեստի գործերի հավաքորդ Սալոմոն Ֆլավիանի ժառանգներին և անվավեր է ճանաչել դրա բռնագրավումից հետո կատարված բոլոր վաճառքները։ Դատարանը եզրակացրել է, որ գործը պատկանել է Ֆլավիանին, գերմանացիները բռնագրավել են այն, իսկ պատերազմից հետո նա փորձել է վերադարձնել իր ունեցվածքը։ Նացիստները Ֆլավիանի հավաքածուն բռնագրավել են Փարիզում 1941 թվականին։

Խոսքը Պիսարոյի 1902 թվականի «Ձկնորսական նավահանգիստը և Դյուքենի ավազանը Դիեպում․ արևոտ կեսօր» կտավի մասին է, որում պատկերված է արևմտյան Ֆրանսիայի նավահանգիստը։ Sotheby’s-ն այն վաճառել է Լոնդոնում 2024 թ․ հունիսի 25-ին՝ £1,2 միլիոնով (այն ժամանակ մոտ $1,5 միլիոն)։

Վճռով Sotheby’s-ը պարտավոր է ընտանիքին հայտնել, թե ով է գնել կտավը, հակառակ դեպքում ընկերությանը կսպառնա օրական €1 000 տուգանք։ Վճիռն ուժի մեջ է մտնում անմիջապես, այդ թվում՝ բողոքարկվելու դեպքում։

Վիճարկվող համաձայնությունը

Sotheby’s-ի վաճառքի ցուցակում նշված էր, որ կտավը 1930-ականներին պատկանել է Ֆլավիանին և ներառվել է Ֆրանսիայի կառավարության 1947 թվականի՝ թալանված արվեստի գործերի ցանկում։ Նույն տեղեկությունը ներկայացված է նաև Պիսարոյի կտավների 2005 թվականի գիտական կատալոգում։ Ցուցակում նաև ասվում էր, որ վաճառքը հետևել է Ֆլավիանի ժառանգների հետ ձեռք բերված համաձայնությանը։ Sotheby’s-ը դատարանին հայտնել է, որ նրանց համաձայնությունը ստացվել է Տորոնտոյում գործող Mondex Corporation-ի միջոցով, որը զբաղվում է Հոլոքոստի ընթացքում թալանված արվեստի գործերի վերադարձով։

Սեպտեմբերի 18-ի դատական նիստում յոթ ժառանգ պնդել են, որ համաձայնագիրը ստորագրել են միայն երկու ազգականներ՝ Ժիլ և Նիկոլաս Ֆլավիանները, իսկ իրենց հետ չեն խորհրդակցել։ Դատական փաստաթղթերը ցույց են տվել, որ Mondex-ի ներկայացրած երկու ստորագրողները վաճառողի հետ պայմանագրով հրաժարվել են կտավի նկատմամբ իրենց իրավունքներից, The Art Newspaper-ը գրել է։

2024 թ․ հոկտեմբերի 17-ի նամակում Mondex-ը վաճառքի մասին չտեղեկացված ազգականներին հայտնել է, որ նրանց անունից ընդունել է վաճառքի զուտ գնի 8% բաժինը՝ նրանց համագործակցության դիմաց։ Կից հաշվետվությունում նշված էին ընտանիքի ծախսերը և երկու ստորագրողների վճարելիք 16% միջնորդավճարը։ Փալմերն ասել է, որ Mondex-ը գործարքի համար որևէ վճարում չի ստացել։