Perseverance-ը Մարսի բաց գույնի ապարներում ջրավորված սիլիկահող է գտել


ՆԱՍԱ-ի հայտարարությամբ՝ SuperCam-ի տվյալները ցույց են տալիս, որ Իդուբիի արտասովոր բաց գույնի բեկորները հարուստ են ջրավորված սիլիկահողով և մագմատիկ ապարներ չեն։ Ընթանում է դրանց մոտիկից ուսումնասիրությունը՝ պարզելու, թե ինչպես են դրանք ձևավորվել և արդյոք կարող են կյանքի հետքեր պահպանել։
ՆԱՍԱ-ն 2026 թ․ նոյեմբերի 16-ի հաղորդագրությունում հայտնել է, որ Perseverance մարսագնացի SuperCam գործիքից նոր ստացված տվյալները ցույց են տալիս՝ Մարսի Իդուբի կոչվող տեղանքում արտասովոր բաց գույնի բեկորները հարուստ են ջրավորված սիլիկահողով և մագմատիկ ծագում չունեն։ Ջրավորված սիլիկահողը փոփոխական քանակությամբ ջուր պարունակող սիլիցիումի երկօքսիդ է։
Այս բացահայտմանը նախորդել էր առաքելության սեպտեմբերի 29-ի հաղորդագրությունը։ Այնտեղ ասվում էր, որ նախնական տվյալներով՝ Լակ դը Շարմի ավելի ընդարձակ տարածքում բազմաթիվ բաց գույնի ապարներ գաբրո են։ Այդ մագմատիկ ապարը սովորաբար առաջանում է մոլորակի կեղևի խորքում հալված ապարի դանդաղ սառչելու հետևանքով։ Իդուբիում նոր հայտնաբերված բեկորներն ավելի բաց գույնի են, քան նախկինում ուսումնասիրված մագմատիկ և հարվածներից առաջացած ապարները։ ՆԱՍԱ-ն նախկինում ուսումնասիրված բոլոր բաց գույնի ապարները չի վերադասակարգել։
Իդուբին Մարսի հնագույն կեղևի մերկացած հատված է Լակ դը Շարմում՝ Ջեզերո խառնարանից դուրս։ Դրա բաց գույնի բեկորները գրավել են թիմի ուշադրությունը, քանի որ առանձնանում են ավելի մուգ, հաճախ փոշով ծածկված մակերևույթի ֆոնին։
Ավելի վաղ՝ Մարսում Perseverance-ի գտած բաց գույնի քարերը կարող էին առաջանալ ընդերքի խորքում
Առաքելության վերաբերյալ ՆԱՍԱ-ի նոր հաղորդագրությունում, որը գրել է Փերդյուի համալսարանի գիտաշխատող Քենդիս Բեդֆորդը և որը հրապարակվել է Mars 2020 առաքելության թիմի անդամների ստորագրությամբ, Բեդֆորդն ասել է, որ Երկրի վրա ջրավորված սիլիկահողը կարող է ձևավորվել ջրի հետ կապված տարբեր միջավայրերում՝ տաք ջրի շրջանառությամբ համակարգերում, հողագոյացման միջավայրերում և ստորերկրյա ջրերի համակարգերում, որտեղ ջուրը լցնում է մակերևույթի տակ գտնվող դատարկություններն ու ճեղքերը։ Դեռ պարզ չէ, թե որ միջավայրում են ձևավորվել Իդուբիի ապարները։

Նախնական տվյալները հուշում են, որ դրանցից շատերը գաբրո են։ Առաքելության թիմը հետազոտում է՝ արդյոք հարվածներն ու էրոզիան կարող են բացատրել, թե ինչպես են քարերը հայտնվել մակերևույթին։
Բեդֆորդի խոսքով՝ նման կուտակումները կարող են գիտնականներին օգնել հասկանալու Մարսի ջրային պատմությունը․ այդ միջավայրերից որոշներում կարող էին կյանքի համար նպաստավոր պայմաններ լինել, իսկ ջրավորված սիլիկահողը կարող է պահպանել միկրոբրածոներ։ ՆԱՍԱ-ի հաղորդագրությունում չի հայտարարվել ապարներում հնագույն կյանքի նշաններ հայտնաբերելու մասին։
SuperCam-ն ապարները վերլուծում է հեռվից՝ տեսախցիկների, լազերների և լույսը չափող գործիքների միջոցով ուսումնասիրելով դրանց քիմիական ու հանքային կազմը։ Լազերը գոլորշիացնում է ապարի չնչին քանակություն՝ առաջացնելով տաք պլազմա, որի լույսի գույները հուշումներ են տալիս ապարի տարրային կազմի մասին։ Perseverance-ի ռոբոտացված բազկի վրա կան նաև մոտիկից ուսումնասիրության համար նախատեսված գործիքներ։ Դրանցից SHERLOC-ը մանրամասն պատկերահանման և ուլտրամանուշակագույն լազերային սպեկտրոսկոպիայի միջոցով ուսումնասիրում է հանքանյութերը և հայտնաբերում օրգանական միացություններ։
Ջեզերոյի ներքին եզրին նախկինում հայտնաբերված՝ սիլիկահողով հարուստ կուտակումները չափազանց փոքր էին, որպեսզի մոտիկից ուսումնասիրող գործիքներով հնարավոր լիներ հավաքել քիմիական և հանքաբանական մանրամասն տվյալներ։ Դրանք անհրաժեշտ էին կուտակումների ծագումն ու կյանքի հետքեր պահպանելու հնարավորությունը հստակեցնելու համար։ Իդուբիի ավելի խոշոր ապարները թույլ են տալիս կատարել այդպիսի ուսումնասիրություն, և մանրամասն հետազոտությունն արդեն ընթանում է։ ՆԱՍԱ-ն չի հայտնել, թե երբ կլինեն արդյունքները։
2 րոպե