Կազմակերպիչներ․ Պրահայում հանրային մեդիայի ֆինանսավորումը փոխելուն դեմ՝ մոտ 400 000 մարդ

Նոյեմբերի 15-ի ցույցի մասնակիցները դեմ էին Չեխիայի կառավարության առաջարկին՝ Չեխական հեռուստատեսության և Չեխական ռադիոյի պարտադիր վճարները փոխարինել պետական ուղղակի ֆինանսավորմամբ։ Օրինագիծը դեռ պետք է անցնի խորհրդարանական հաջորդ ընթերցումները։
Այս հոդվածում
«Միլիոն պահ հանուն ժողովրդավարության» կազմակերպության գնահատմամբ՝ նոյեմբերի 15-ին Պրահայում Չեխիայի կառավարության հանրային մեդիայի ֆինանսավորման ծրագրի դեմ բողոքի ցույցին մասնակցել է մոտ 400 000 մարդ, հայտնել է BBC-ն։ Սա կազմակերպիչների գնահատականն է, ոչ թե անկախ ստուգմամբ հաստատված թիվ։ Այն նորացնում է Լետնայի դաշտում հավաքվածների՝ ավելի վաղ հրապարակված 350 000-ի գնահատականը, որը ներկայացրել էր The Guardian-ը։
Հավաքը տեղի է ունեցել այն բանից հետո, երբ խորհրդարանը 2026 թ․ հոկտեմբերի 24-ին հավանություն է տվել օրինագծին երեք ընթերցումներից առաջինով։ Առաջարկով կվերացվեն Չեխական հեռուստատեսությունն ու Չեխական ռադիոն ֆինանսավորող պարտադիր վճարները և կփոխարինվեն պետական բյուջեից ուղղակի ֆինանսավորմամբ։
Ինչ կփոխվի հեռուստադիտողների և հեռարձակողների համար
Հեռուստատեսության և ռադիոյի պարտադիր վճարներն այժմ միասին կազմում են ամսական 205 կրոն։ Առաջարկով այդ վճարները կվերացվեն, իսկ հեռարձակողների ֆինանսավորումն առաջին տարում կկրճատվի մոտ 15%-ով։ Երկու հեռարձակողներն էլ զգուշացնում են, որ կրճատման հետևանքով ստիպված կլինեն կրճատել հաղորդումներն ու աշխատակազմը։
Վարչապետ Անդրեյ Բաբիշի կոալիցիայի կուսակցությունները՝ ANO-ն, SPD-ն և «Ավտոմոբիլիստները», պարտադիր վճարն անարդար հարկ են անվանում։ Նրանք պնդում են, որ ֆինանսավորման առաջարկվող կրճատումը հեռարձակողներին կդարձնի ավելի արդյունավետ, նոյեմբերի 12-ի հրապարակման մեջ գրել է DW-ն։
Ցուցարարները մտավախություն ունեն քաղաքական ազդեցության, Բաբիշը հերքում է միջամտությունը
Ցուցարարները ցանկանում են պահպանել վճարները, քանի որ, նրանց խոսքով, պետական ուղղակի ֆինանսավորումը նախարարներին խմբագրությունների վրա ազդելու ավելի մեծ լծակներ կտա։ DW-ի վկայակոչած վերլուծաբաններն ասում են, որ առաջարկում բացակայում են երկարաժամկետ ֆինանսական կայունության և խմբագրական անկախության այն երաշխիքները, որոնք առկա են Եվրամիության այլ երկրների ֆինանսավորման համակարգերում։
Եվրոպական հեռարձակողների միությունը, Լրագրողների եվրոպական ֆեդերացիան, «Լրագրողներ առանց սահմանների» կազմակերպությունը և Մամուլի միջազգային ինստիտուտը նույնպես քննադատել են ծրագիրը։ Նրանք այն համեմատել են Սլովակիայի վարչապետ Ռոբերտ Ֆիցոյի և Հունգարիայի նախկին վարչապետ Վիկտոր Օրբանի քայլերի հետ։
Բաբիշը մերժել է մեղադրանքները՝ մեդիայի ազատությանը սպառնացող վտանգի մասին պնդումներն անհիմն անվանելով։
Ոչ մի պարագայում չենք միջամտի խմբագրական աշխատանքին։
Խորհրդարանական հաջորդ որոշումները դեռ առջևում են
Բողոքի ցույցերը սկսվել են ամռանը՝ առաջարկների հրապարակումից հետո, և շարունակվել Չեխիայի քաղաքներում՝ առաջին ընթերցմամբ քվեարկությունից հետո։ Նոյեմբերի սկզբին հեռարձակողների աշխատակիցները գործադուլ են արել՝ խաթարելով հեռուստատեսային և ռադիոհաղորդումների ժամանակացույցը․ Չեխական հեռուստատեսության գործադուլը տեղի է ունեցել նոյեմբերի 3-ին։ «Միլիոն պահ հանուն ժողովրդավարության» քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունը, որի ցույցի գլխավոր կազմակերպիչը Միկուլաշ Մինարժն է, կոչ է արել շարունակել ճնշումը՝ հանուն հանրային մեդիայի անկախության։
Բաբիշը խոստացել է ներկայացնել վերանայված առաջարկ, որով հանրային մեդիայի ֆինանսավորումը դուրս կբերվի պետական բյուջեից, կերաշխավորվի խմբագրական անկախությունը, և որն ամբողջական քննարկման կդրվի։ DW-ի վկայակոչած քննադատներն ասում են, որ մանրամասները բացակայում են։
DW-ն հայտնել է, որ կառավարությունն ունի խորհրդարանական մեծամասնություն, որն անհրաժեշտ է օրինագիծն ընդունելու և Սենատի ու նախագահ Պետր Պավելի հնարավոր վետոները հաղթահարելու համար։ Պրահայում գործող Եվրոպական քաղաքականության EUROPEUM ինստիտուտի ներկայացուցիչ Մարտին Վոկալեկն ասել է, որ կառավարությունը վտանգի առաջ է կանգնած․ մեդիայի շուրջ վեճը կարող է ավելի լայն դժգոհության կենտրոն դառնալ։ Օրինագիծը դեռ պետք է անցնի խորհրդարանական մնացած ընթերցումները՝ օրենք դառնալուց առաջ։
Ներառված է «Օրը քաղաքականության մեջ» ամփոփագրում՝ 2026 թ․ նոյեմբերի 15
Ավելի վաղ՝ Քաղաքականություն
ԿառավարումԻսպանիայի փրկարարները մեկ օրում 14 նավակից 1 488 մարդու են փրկել
Իսպանիայի ծովային փրկարար ծառայությունը հայտնել է, որ փրկվածների մեծ մասն Արևմտյան Աֆրիկայից հասել է Էլ Հիերո։ Կառավարությունը Կանարյան կղզիներում միգրացիոն արտակարգ դրություն է հայտարարել և լրացուցիչ միջոցներ հատկացրել ընդունման ու տեղափոխման համար։
2 րոպե
ՀակամարտություններԻրանի պահապանների կորպուս․ ավելի քան երկու միլիոն բարել նավթով տանկերը խորտակվել է
Հեղափոխության պահապանների կորպուսը հայտնել է, որ 2 տանկեր հարվածել է ականների՝ անցնելով չարտոնված երթուղով, և դրանցից մեկը խորտակվել է։ Նավերի անուններն ու ծագումը չեն բացահայտվել, իսկ միջադեպերն անկախ հաստատում չեն ստացել։
2 րոպե
ՀակամարտություններՌումինիայի վարչապետը հաստատել է երեք նավի վրա ԱԹՍ-ներով հարվածները
Պաշտպանության նախարար Շտեֆան Ռադու Օպրեան ասել է, որ նոյեմբերի 14-ի ուշ երեկոյան Սուլինայի ջրանցքի մոտ նավերին հասցված հարվածներից զոհեր ու վիրավորներ չեն եղել, իսկ անձնակազմերը վերահսկողության տակ են առել նավերում բռնկված հրդեհները։
2 րոպե
Աղբյուրներ
BBC WorldCzechs rally against plan to switch funding of public media (բացվում է նոր ներդիրում)
Guardian WorldProtest in Prague over media freedom expected to be one of biggest in Czechia’s history (բացվում է նոր ներդիրում)
DWCzechia braces for massive protest against cuts to public media (բացվում է նոր ներդիրում)
