Բելգիայի դատարանը Project One-ի արտանետումների մասին 3 հարց է ուղղել ԵՄ դատարանին

Ֆլանդրիայի թույլտվությունների վեճերի խորհուրդը Եվրոպական միության արդարադատության դատարանին 3 հարց է ուղղել Ineos-ի Project One նախագծի ջերմոցային գազերի անուղղակի արտանետումների վերաբերյալ։ Դատարանը միջանկյալ որոշում է կայացրել 3 բողոքի գործով և անորոշ ժամկետով կասեցրել դրանց քննությունը՝ մինչև ԵՄ դատարանի պատասխանը։

Բողոքները վերաբերում են 2024 թ․ հունվարի 7-ին տրված բնապահպանական թույլտվությանը և 2024 թ․ հուլիսի 30-ի որոշմանը, որով այն հետ է կանչվել և փոխարինվել նոր թույլտվությամբ։ The Guardian-ը 2026 թ․ նոյեմբերի 8-ի հոդվածում գրել է, որ դատարանը ԵՄ դատարան է դիմել այդ շաբաթ։

Project One-ն էթանի ճեղքման գործարան է Բելգիայի Անտվերպեն նավահանգստում։ Այն նախատեսված է ԱՄՆ-ից մատակարարվող էթանն էթիլենի վերածելու համար, որն օգտագործվում է պլաստիկի արտադրության մեջ։ Ineos-ը հայտնել է, որ մտադիր է հիդրավլիկ ճեղքմամբ ստացված էթանը ձեռք բերել ԱՄՆ մի շարք մատակարարներից։

Ինչ է հարցնում դատարանը

Ֆլանդրիայի դատարանը ցանկանում է պարզել՝ արդյոք ԵՄ-ի՝ շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման հրահանգը պահանջում է նախագծի գնահատման մեջ ներառել էներգիայի և հումքի մատակարարման շղթայում առաջացող արտանետումները, ինչպես նաև գործարանի արտադրած էթիլենից պատրաստված պլաստիկի թափոնների հետագա այրման արտանետումները, և եթե այո՝ ինչ չափով։ Դատարանը դրանք բնորոշում է որպես 2-րդ և 3-րդ շրջանակների արտանետումներ։

Դատարանի խոսքով՝ պարզ չէ, թե արդյոք այդ արտանետումները հրահանգի համաձայն համարվում են գործարանի՝ կլիմայի վրա անուղղակի ազդեցություն։ Այն խնդրել է մեկնաբանել օրենքը, այլ ոչ թե որոշում կայացրել, որ գնահատումը թերի է կամ թույլտվություններն անվավեր են։

Բողոքը և Ineos-ի պատասխանը

Բնապահպանական իրավունքի ոլորտում գործող ClientEarth կազմակերպությունը և 14 այլ հասարակական կազմակերպություն վիճարկում են նախագիծը։ Նրանք պնդում են, որ դրա գնահատման մեջ չեն հաշվարկվել հիդրավլիկ ճեղքման միջոցով ստացված էթանի մատակարարման արտանետումները։ Այդ եղանակով նավթն ու գազն արդյունահանում են՝ ճնշման տակ հեղուկով ճեղքելով ստորգետնյա ապարները։