NASA-ն հայտնում է Ռոման աստղադիտակի փորձարկումներում կայուն ուղղվածության և հստակ պատկերների մասին


Սեպտեմբերյան փորձարկումներով ստուգվել է թույլ լուսարձակող մոլորակներ դիտարկելու համար անհրաժեշտ կայունությունը, բայց պսակագրի առաջին պատկերներում աստղեր էին, ոչ թե հայտնաբերված մոլորակներ։
NASA-ի Նենսի Գրեյս Ռոման տիեզերական աստղադիտակը սեպտեմբերյան փորձարկումների ընթացքում իր ուղղվածությունը պահել է չափազանց կայուն, իսկ դրա պսակագրով ստացվել են աստղերի առաջին հստակ պատկերները։ NASA-ի թիմի անդամներն արդյունքները ներկայացրել են հոկտեմբերի 2-ին ScienceDaily-ում հրապարակված նյութում։ Փորձարկումներով ստուգվել են ապագայում շատ ավելի թույլ լուսարձակող մոլորակներ դիտարկելու համար անհրաժեշտ հնարավորությունները․ դրանք մոլորակների հայտնաբերման ցուցադրություն չէին։
Սեպտեմբերի 15-ից 21-ը ինժեներները փորձարկել են Ռոմանի ճշգրիտ ուղղորդման համակարգը։ Այն հետևում է հենակետային աստղերին՝ օգնելով շտկել ուղղվածության փոքր սխալները։ Այնուհետև՝ սեպտեմբերի 22-ին և 27-ին, համակարգը փորձարկել են պսակագրի հետ միասին։
Ռոմանի տարածական դիրքի կառավարման համակարգը նախ տիեզերական սարքն ուղղում է դեպի երկնքի անհրաժեշտ հատվածը։ Այնուհետև լայն տեսադաշտով սարքի 18 դետեկտորներից յուրաքանչյուրի փոքր հատվածը հետևում է տարբեր հենակետային աստղի, որի դիրքը ճշգրիտ հայտնի է։ Այդ աստղերը ծառայում են որպես հենակետեր՝ լուսակայման ընթացքում չնչին շարժումները չափելու համար։ Լուսակայումն այն ժամանակահատվածն է, երբ սարքը լույս է հավաքում՝ պատկեր ստանալու նպատակով։
Ճշգրիտ ուղղորդման համակարգն աստղերի դիրքերի մասին տվյալներ է հաղորդում վայրկյանում մոտ չորս անգամ՝ տարածական դիրքի կառավարման համակարգին հնարավորություն տալով անհրաժեշտության դեպքում փոքր շտկումներ անել։ Բեգոնյա Վիլան, որը հոկտեմբերյան նյութում ներկայացված է որպես NASA-ի Գոդարդի տիեզերական թռիչքների կենտրոնում Ռոմանի ուղղորդման սարքային համակարգերի ղեկավար, ասել է, որ լուսակայումը կարող է տևել րոպեներից մինչև ժամեր։ Այդ շտկումներն օգնում են Ռոմանին մնալ այնքան կայուն, որ ստացվեն հնարավորինս հստակ պատկերներ։

Վիլայի խոսքով՝ NASA-ի փորձարկումները հաստատել են ուղղվածության կայունության հետևյալ ցուցանիշները։
| Դիտարկման սարք | Հաղորդված կայունություն | Կայունության պահպանման տևողություն |
|---|---|---|
| Լայն տեսադաշտով սարք | Շեղումը՝ աստիճանի 1/100 000-ից փոքր | Կես ժամ |
| Պսակագիր | Շեղումը՝ աստիճանի 1/100 000-ից փոքր | Ութ ժամ |
Պսակագիրը նախատեսված է աստղերի պայծառ լույսը ճնշող տեխնոլոգիաներ ցուցադրելու համար։ Դրանք գիտնականներին հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել մոտակա աստղերի շուրջ գտնվող շատ ավելի թույլ լուսարձակող մոլորակներն ու փոշային սկավառակները։ Վիլայի խոսքով՝ պսակագիրն ունի նաև ներքին կայունացման սեփական գործընթացը։ Այդ լրացուցիչ կարգավորումը կարևոր է, քանի որ նույնիսկ չնչին թրթռումները կամ ուղղվածության սխալները կարող են թույլ տալ, որ աստղի լույսը ներթափանցի պատկերի մեջ և քողարկի թույլ լուսարձակող մոլորակը։
Սեպտեմբերի 22-ին պսակագիրն առաջին անգամ տիեզերքից լույս է ստացել՝ դիտարկելով թույլ լուսարձակող մի աստղ հարևան գալակտիկայում՝ Մագելանի Մեծ Ամպում։ Աստղադիտակի կայունությունը ստուգելուց հետո թիմը կարգավորել է սարքի կիզակետումը։ Վանեսա Բեյլին, որը հոկտեմբերյան նյութում ներկայացված է որպես NASA-ի Ռեակտիվ շարժման լաբորատորիայում Ռոմանի պսակագրի գիտնական, ասել է, որ դիտարկումը հաստատել է սարքի՝ հստակ պատկեր ստանալու կարողությունը։
«Սա խիստ սահմանափակ փորձարկում է, որով սկսվում է աստիճանաբար բարդացող առաջադրանքների հետևողական գործընթացը։ Դրանք օգնում են մեզ նախապատրաստվել սարքի ապագա դիտարկումներին»։
Առաջին պատկերում ավելորդ աղմուկ կար՝ անցանկալի ազդանշան, քանի որ դետեկտորները միտումնավոր պահվում էին իրենց հետագա աշխատանքային ջերմաստիճանից ավելի տաք վիճակում։ Այս փուլում դրանք տաք պահելն օգնում էր կանխել աղտոտող նյութերի կպչելը դրանց։ Երկրորդ դիտարկման համար թիմը սառեցրել է դետեկտորները՝ զգայունությունը բարձրացնելու նպատակով, և դիտարկել Մագելանի Մեծ Ամպի մեկ այլ հատված։ Բեյլիի խոսքով՝ պատկերում երևացել են սպասված բազմաթիվ աստղերը՝ հաստատելով, որ Ռոմանն ուղղված էր դեպի թիմի նախատեսած հատվածը։
Ռոմանն ուղղորդման առանձին սարք չունի։ Թիմը նախատեսում է այն ուղղորդել նաև սպեկտրների միջոցով։ Դրանք ցույց են տալիս, թե ինչպես է օբյեկտի լույսը բաշխված տարբեր ալիքի երկարությունների միջև։ Միայն աստղի կետանման պատկերին հետևելու փոխարեն՝ այս ռեժիմը դիրքը պահպանելու համար կօգտագործի սպեկտրային այն տեղեկությունը, որը Ռոմանը նախատեսված է հավաքելու գիտական նպատակներով։
Հոկտեմբերի 2-ի նյութում Վիլան ասել է, որ թիմն ակնկալում էր առաջիկա շաբաթներին ստուգել և հաստատել սպեկտրային ուղղորդման աշխատանքը։ Սեպտեմբերին ավարտված ստուգումները հաստատել են կայունությունը, կիզակետումն ու ուղղվածությունը։ Պսակագրի ավելի բարդ փորձարկումները դեռ մնում են ապագա դիտարկումներին սարքի նախապատրաստման մաս։
Համեմատությունը ցույց է տվել, որ միկրոռապտորիններն ու թռչունների էվոլյուցիոն ճյուղն ունեցել են թռիչքի հետ կապված որոշ ընդհանուր հատկանիշներ, սակայն դրանք ձեռք են բերել տարբեր հերթականությամբ։
2 րոպե

Հոկտեմբերի 1-ի հետկանչի ծանուցման համաձայն՝ ՌՆԹ-ի չնախատեսված սփլայսինգը հավանաբար առաջացրել է այն ազդանշանը, որը 2014 թվականի ուսումնասիրությունը մեկնաբանել էր որպես ընթերցման շրջանակի տեղաշարժ։
2 րոպե

Համակարգչային մոդելներն ու 100 կամավորի մասնակցությամբ փորձը հուշում են, թե ինչպես կարող են աչքի ընկնող թևերը խանգարել գիշատչին ճիշտ նշանառել։ Սակայն հարձակվող թռչունների վրա դրանց ազդեցությունը դեռ անորոշ է։
3 րոպե