Լեհաստանը հաստատել է ռուսական հրթիռի անկումն Ուկրաինայի վրա հարձակման ընթացքում


Պաշտպանության նախարարի խոսքով՝ Լեհաստանի արևելքում հայտնաբերված երկու այլ օբյեկտները, հավանաբար, հրթիռ և ռեակտիվ շարժիչով անօդաչու են եղել։ Շվեդ օդաչուները փորձել են որսալ օբյեկտներից մեկը, իսկ երկու օդանավակայան դադարեցրել և վերսկսել են աշխատանքը։
Իրավիճակ՝ Ռուս-ուկրաինական պատերազմ
Լեհաստանի պաշտպանության նախարար Վլադիսլավ Կոսինյակ-Կամիշը հաստատել է, որ 2026 թ․ նոյեմբերի 20-ին ռուսական Kh-101 թևավոր հրթիռ է ընկել Լեհաստանի արևելքում՝ Նովի Լիպովեցի մոտ։ Դա տեղի է ունեցել գիշերն Ուկրաինայի վրա Ռուսաստանի հարձակման ընթացքում։ Նախարարի խոսքով՝ քննություն է ընթանում այդ և ևս 2 վայրում։
Նախարարի խոսքով՝ Ռուդնիկ նադ Սանեմում հայտնաբերված օբյեկտը, հավանաբար, ևս մեկ հրթիռ էր, իսկ Մոլոդիչում հայտնաբերվածը՝ ռեակտիվ շարժիչով անօդաչու թռչող սարք։ Դրանք նախնական ենթադրություններ են։ Նա ասել է, որ ոչ ոք չի տուժել, և կենսական ենթակառուցվածքների վնասման մասին տեղեկություններ չեն ստացվել։ Լյուբլինի շրջանային դատախազ Գժեգոժ Տրուսևիչն իր հերթին հայտնել է, որ շենքերից մեկի տանիքը թեթև վնասվել է։
Սա 4 ամսից էլ պակաս ժամանակում Բիլգորայի շրջանում ընկած ռուսական երկրորդ Kh-101-ն էր։ 2026 թ․ հուլիսի 30-ին մեկ այլ հրթիռ էր ընկել Տառնավա-Կոլոնիայի մոտ գտնվող դաշտում, այն բանից հետո, երբ լեհական F-16 կործանիչ էր ուղարկվել սահմանը հատող անհայտ օբյեկտը որսալու համար։
Լեհաստանի զինված ուժերի օպերատիվ հրամանատարության ղեկավար, գեներալ-լեյտենանտ Իրենեուշ Նովակն ասել է, որ 11 օբյեկտ պոտենցիալ սպառնալիք է ներկայացրել Լեհաստանի օդային տարածքի համար, և դրանցից 3-ը մուտք է գործել այդ տարածք։ Կոսինյակ-Կամիշի խոսքով՝ Kh-101-ը Լեհաստանի օդային տարածքում է եղել մոտ 3 րոպե։ Հրամանատարության խոսնակ, փոխգնդապետ Յացեկ Գորիշևսկին ավելի վաղ ասել էր, որ Լեհաստանի ժամանակով 06:30-ից (Երևանի ժամանակով՝ 10:30-ից) կարճ ժամանակ անց օդային տարածքի հնարավոր խախտում է տեղի ունեցել՝ չհստակեցնելով, թե ինչ օբյեկտի մասին է խոսքը։
Լեհաստանն ուղարկել է 2 F-16 կործանիչ, իսկ Շվեդիան՝ 2 Gripen։ Դրանց աջակցել են նիդեռլանդական վառելիքալիցքավորող և լեհական վաղ նախազգուշացման ինքնաթիռները։ Գործի են դրվել նաև ցամաքային հակաօդային պաշտպանության միջոցները։ Նովակն ասել է, որ շվեդ օդաչուները փորձել են որսալ այն օբյեկտը, որը, ենթադրաբար, Kh-101-ն էր, սակայն օդաչուներից մեկը հայտնել է, որ վատ եղանակի պատճառով հնարավոր չի եղել տեսողականորեն ճանաչել այն։
«Զինատեսակ կիրառելու համար անհրաժեշտ ոչ բոլոր պայմաններն էին բավարարված»։
Նովակն ասել է, որ զենք չի կիրառվել։ Դրանից 2 ամսից էլ պակաս ժամանակ առաջ Լեհաստանը փոխել էր իր ընթացակարգերը՝ թույլ տալով օդաչուներին որոշ սպառնալիքների դեմ գործել առանց դրանք տեսնելու, եթե միանշանակ ճանաչման մյուս պայմանները բավարարված են։ Լեհ զինվորական պաշտոնյաները նախկինում AeroTime-ին ասել էին, որ կանոնները վերաբերում են նաև Լեհաստանի օդային տարածքը պաշտպանող դաշնակիցների ինքնաթիռներին։
Ժեշուվ-Յասյոնկա և Լյուբլին օդանավակայանները դադարեցրել են աշխատանքը՝ ռազմական ինքնաթիռներին գործելու ազատություն տալու համար, հայտնել է Լեհաստանի օդային նավագնացության գործակալությունը։ Երկուսն էլ կարճ ժամանակով վերսկսել են աշխատանքը, ապա ռուսական հարվածների հերթական ալիքի ընթացքում կրկին դադարեցրել այն՝ Լեհաստանի ժամանակով 09:26-ին (Երևանի ժամանակով՝ 13:26-ին)։ Ավելի ուշ օդանավակայանները վերսկսել են աշխատանքը։ Ենթակառուցվածքների նախարար Դարիուշ Կլիմչակն ասել է, որ Ժեշուվ-Յասյոնկայի կառավարման աշտարակն առաջին անգամ տարհանվել է․ 9 մարդ, այդ թվում՝ գործառնական անձնակազմի 6 անդամ, տեղափոխվել է ժամանակավոր ապաստարան։
Լյուբլինի նահանգապետ Քշիշտոֆ Կոմորսկին ասել է, որ Լեհաստանի ժամանակով մոտ 06:32–06:33-ին (Երևանի ժամանակով՝ 10:32–10:33-ին) 17 շրջանում հնչել են օդային տագնապի շչակները, իսկ տագնապը չեղարկվել է Լեհաստանի ժամանակով 07:26-ին (Երևանի ժամանակով՝ 11:26-ին)։ Կրթական գերատեսչության խոսնակի խոսքով՝ տագնապներից հետո Բիլգորայի շրջանի 4 համայնքի 10 դպրոցում դասերը դադարեցվել են՝ աշակերտների անվտանգությունն ապահովելու համար։
Լյուբլինի ոստիկանությունը հայտնել է, որ Նովի Լիպովեցի մոտ օբյեկտն ընկել է անտառի հարևանությամբ գտնվող դաշտում և բռնկվել։ Տրուսևիչի խոսքով՝ տարածքը ցանկապատվել է, և դրա շուրջ անվտանգության գոտի է սահմանվել։ Նախնական զննությամբ պայթյունի վտանգ չի հայտնաբերվել, սակայն սպասվում էր պայթուցիկ նյութերի մասնագետների ժամանումը։ Մասնագետները նաև ստուգում էին ճառագայթման առկայությունը։ Տարածքային պաշտպանության ուժերը բնակիչներին խորհուրդ են տվել չմոտենալ, չդիպչել և չտեղափոխել հնարավոր բեկորները, այլ զանգահարել 112։
Լյուբլինի շրջանային դատախազությունը Ռազմական ժանդարմերիայի, ոստիկանության և Ռազմական հակահետախուզության ծառայության հետ քննություն է սկսել։ Քննիչները նաև ստուգում էին այլ վայրերում օբյեկտների ընկնելու մասին տեղեկությունները։ Դատախազները հայտնել են, որ լրացուցիչ տեղեկություններ կտրամադրեն օբյեկտի նախնական զննությունից և վերլուծությունից հետո։
Կոսինյակ-Կամիշն օդային տարածք ներխուժումները համարել է Ռուսաստանի հերթական սադրանքը և ասել, որ, իր կարծիքով, դրանց ժամանակը պատահական չէր՝ մատնանշելով Նովա Դեմբայում անցկացվող «Կամեցողների կոալիցիայի» զորավարժությունը։ Վարչապետ Դոնալդ Տուսկն ասել է, որ զորավարժության հետ կապը վարկած է։
Պաշտպանության նախարարն ասել է, որ ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռյուտեից լրացուցիչ ուժեր և միջոցներ կխնդրի «Արևելյան պահակ» գործողության համար։ ՆԱՏՕ-ն այն սկսել էր 2025 թվականի սեպտեմբերին ռուսական անօդաչուների՝ Լեհաստանի օդային տարածք մուտք գործելուց հետո՝ դաշինքի արևելյան թևի պաշտպանությունն ամրապնդելու նպատակով։ Տուսկն ասել է, որ Ռյուտեն նոյեմբերի 21-ին կայցելի Վարշավա, և կոչ է արել գործնական որոշումներ ընդունել հակաօդային պաշտպանությունն ուժեղացնելու համար։
Նոյեմբերի 20-ի ուշ երեկոյան 2 բալիստիկ հրթիռ է խոցել քաղաքի կենտրոնում գտնվող ռեստորանի ավտոկայանատեղին, ասել է Օլեքսանդր Վիլկուլը։ Նրա խոսքով՝ անօդաչուները կրկին հարվածել են, երբ ծառայություններն աշխատում էին դեպքի վայրում։
2 րոպե

Շվեդական ստարտափի խոսքով՝ նոր զենքը նախատեսված է ռեակտիվ շարժիչով հարվածային անօդաչուները կասեցնելու համար՝ սովորական հակաօդային հրթիռներից զգալիորեն ցածր ծախսով։ Ընկերությունը նախատեսում է Ուկրաինայում փորձարկումների հիման վրա կատարելագործել համակարգը՝ այլ շուկաներում ներկայացնելու համար։
2 րոպե

Անդամ երկրների՝ ավելի լայն աջակցություն տրամադրելու պայմանավորվածությունից հետո հաստատված միջոցները ներառում են անօդաչուներ, հակաօդային պաշտպանության սարքավորումներ և այլ պարագաներ, որոնք պետք է մատակարարվեն մինչև 2027-ի վերջը։
1 րոպե