«Ուսանողական ցուցակը» մեծամասնություն է ստացել Սերբիայի խորհրդարանում


Շարժման 140 պատգամավորները նոյեմբերի 17-ին երդվել են՝ մեծամասնություն կազմելով 250 տեղանոց խորհրդարանում։ Մեկնարկել է կառավարություն ընտրելու համար նախատեսված 90-օրյա ժամկետը։
Իրավիճակ՝ Սերբիայի 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրությունները
«Ուսանողական ցուցակի» պատգամավորները Բելգրադում երդվել են Սերբիայի նոր խորհրդարանի առաջին նիստում՝ մեկնարկելով կառավարություն ընտրելու համար նախատեսված 90-օրյա ժամկետը։ Նրանք մեծամասնություն են ստացել հոկտեմբերի 25-ի ընտրությունների արդյունքում, որոնք վերջ դրեցին խորհրդարանում Սերբական առաջադիմական կուսակցության երկարատև իշխանությանը։
Հանրապետական ընտրական հանձնաժողովի վերջնական արդյունքներով՝ «Ուսանողական ցուցակը» 250 տեղանոց խորհրդարանում ստացել է 140 մանդատ, իսկ նախկին նախագահի գլխավորած «Ալեքսանդր Վուչիչ – Միացյալ Սերբիա» ցուցակը՝ 103 մանդատ։ Al Jazeera-ն Սերբական առաջադիմական կուսակցության համար հաղորդել է 104 մանդատի մասին։ Հանձնաժողովը վերջնական արդյունքներն ընդունել է նոյեմբերի 1-ին 53 տեղամասում կրկնակի քվեարկությունից հետո։ Մնացած տեղերը զբաղեցրել են փոքրամասնությունների ցուցակները․ «Վոյվոդինայի հունգարների դաշինք – դոկտոր Բալինտ Պաստոր» և «Ալբանական կոալիցիա» ցուցակները ստացել են երկուական մանդատ, իսկ «Ռասիմ Լյայիչ – Մարդասիրաբար» (SDP–CDP), «Ուսամե Զուկորլիչ (SPP) – Միավորման շարժում» և «Սանջակի SDA – Սանջակի պահապաններ» ցուցակները՝ մեկական։
Վարչապետ Ջուրո Մացուտի կառավարությունը շարունակում է պաշտոնավարել ժամանակավոր հիմունքներով, մինչև պատգամավորները հաստատեն նոր կառավարության կազմը։ Ապագա վարչապետն ու կառավարության կազմը դեռ հայտնի չեն։ «Ուսանողական ցուցակի» պատգամավոր, իրավապաշտպան Սառա Էլ Սարագը The Guardian-ին ասել է, որ ուսանողական շարժումն ու նրա ընտրած պատգամավորները միասին են որոշում կառավարության կազմը։ Նրա խոսքով՝ նորեկները պատրաստվել են խորհրդարանական գրեթե ամենօրյա հանդիպումների և վարժությունների միջոցով։ Նա ասել է, որ նրանք պրոֆեսիոնալ քաղաքական գործիչներ չեն և առաջին անգամ են նման աշխատանք կատարում։ Նոր պատգամավորների թվում են գիտնականներ, դասախոսներ, իրավաբաններ և դերասաններ։

Երդմնակալությունից հետո հաջորդ խնդիրը խորհրդարանի նախագահ ընտրելն էր, որը նաև կդառնա նախագահի պաշտոնակատար։ Վուչիչը սեպտեմբերին հրաժարական է տվել նախագահի պաշտոնից՝ վարչապետ դառնալու նպատակով, իսկ այժմ ընդդիմության առաջնորդ է։ DW-ի հաղորդմամբ՝ նրա հրաժարականից ի վեր խորհրդարանի նախագահն է կատարել նախագահի պարտականությունները, իսկ նորընտիր նախագահը կստանձնի այդ դերը։ Վուչիչը սպառնացել է լայնածավալ բողոքի ցույցերով։ Ընտրություններին և ժողովրդավարությանը հետևող սերբական CRTA կազմակերպության ծրագրերի տնօրեն Ռաշա Նեդելկովը կանխատեսել է խորհրդարանի աշխատանքի հնարավոր խոչընդոտում, այդ թվում՝ ֆիզիկական խոչընդոտում։ Էլ Սարագը չի հայտնել խորհրդարանի նախագահի թեկնածուի անունը։
Ընտրական հանձնաժողովը հայտնել է, որ կառավարության ձևավորման 90-օրյա ժամկետը հաշվվում է նոր խորհրդարանի կազմավորման պահից։ Խորհրդարանի լիազորությունները սկսվում են, երբ առաջին նիստում հաստատվում են պատգամավորների առնվազն երկու երրորդի լիազորությունները։ Եթե խորհրդարանը սահմանված ժամկետում չընտրի կառավարություն, նախագահը պարտավոր է լուծարել այն և միաժամանակ արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ նշանակել։
Ուսանողական շարժումը թափ է հավաքել 2024 թ․ նոյեմբերի 1-ին Նովի Սադի երկաթուղային կայարանի ծածկի մահաբեր փլուզումից հետո։ Ուսանողների առաջնորդած բողոքի ցույցերի մասնակիցները պահանջում էին պատասխանատվության ենթարկել մեղավորներին, հրապարակել աղետի մասին փաստաթղթերը և կոռուպցիայի դեմ ավելի լայն միջոցներ ձեռնարկել։ Ցույցերին հաջորդել են խորհրդարանական ընտրությունները։
Նախագահական առանձին ընտրությունները պետք է նշանակվեն մինչև նոյեմբերի 27-ը և անցկացվեն մինչև դեկտեմբերի 27-ը, հայտնել է DW-ն։ Հեռուստաընկերությունը նաև հայտնել է, որ Վուչիչը չի կարող կրկին առաջադրվել նախագահի պաշտոնում, քանի որ սահմանադրությունը նախագահի պաշտոնավարումը սահմանափակում է երկու ժամկետով։
Զագորկա Դոլովացը պարտադիր կատարման ցուցումը տվել է հոկտեմբերի 29-ին՝ այն տեղեկություններից և տեսանյութերից հետո, որոնք ենթադրել են տալիս, թե իշխանափոխության ընթացքում փաստաթղթեր կարող էին հեռացվել կամ ոչնչացվել։
2 րոպե

Հոկտեմբերի 29-ի հրապարակման համաձայն՝ «Ուսանողական ցուցակը» ստացել է ձայների 52,71%-ը և Սերբիայի 250 տեղանոց խորհրդարանի 140 մանդատը։ Նոր կառավարությունը դեռ չէր ձևավորվել։
1 րոպե

KRIK-ը պնդում է, որ Սերբիայի հոկտեմբերի 25-ի խորհրդարանական ընտրություններից առաջ սերբական միությունն ընտրողների գրանցման հարցում օգնությունը պայմանավորել է քաղաքական աջակցությամբ, մինչ որոշ ընտրողներ դժվարություններ են ունեցել հյուպատոսական դիմումներ ներկայացնելիս։
3 րոպե