
Արփինե Սարգսյանի խոսքով՝ ծառայությունից դուրս գտնվող ոստիկանը հասել է տասը րոպեից պակաս ժամանակում, իսկ արձագանքող խումբը՝ տասը րոպեի ընթացքում։ Նա տարբերակել է բջջային հեռախոսին կատարված առաջին զանգն ու դրան հաջորդած զանգը 112 համարին։
Հայաստանի ներքին գործերի նախարար Արփինե Սարգսյանը հոկտեմբերի 16-ին հերքել է, որ ոստիկանությունն ուշ է արձագանքել Շաքիի դեպքի ժամանակ օգնության կանչին։ Նրա խոսքով՝ ծառայությունից դուրս գտնվող ոստիկանը դեպքի վայր է հասել տասը րոպեից պակաս ժամանակում, իսկ արձագանքող խումբը՝ տասը րոպեի ընթացքում։ Արձագանքի այս ժամկետները ներկայացրել է նախարարը։
Վեճը վերաբերում է 2026 թ․ հոկտեմբերի 1-ին Հայաստանի Սյունիքի մարզի Շաքի գյուղում տեղի ունեցած դեպքին։ Հայաստանի Ազգային անվտանգության ծառայությունը հայտնել է, որ ադրբեջանցի զինծառայողը ժամը 14:15-ին մտել է գյուղ, կրակել բնակչուհու ոտքին և ձերբակալվել։ Գյուղապետ Ռուբեն Մանուչարյանը հայտնել է, որ կնոջ երեք երեխաները ներկա են եղել։ «Արմենպրես»-ը հայտնել է, որ զինծառայողը Նասիմի Ռահիմ Օղլի Մուսաևն է, և որ նա կրակ է բացել կնոջ տուն մտնելուց հետո։
Քննչական կոմիտեի նախագահ Արթուր Պողոսյանն ասել է, որ հանգամանքների՝ քննիչների գնահատականը վկայում է, թե մեղադրվող ադրբեջանցի զինծառայողը սպանության դիտավորություն չի ունեցել։ Նրա խոսքով՝ կալանքի տակ գտնվող Նասիմի Մուսաևը հարցաքննվել է և նկարագրել իր անցած ճանապարհն ու դեպքը, սակայն Պողոսյանը հրաժարվել է բացահայտել ցուցմունքի մանրամասները՝ վկայակոչելով նախաքննության գաղտնիությունը։ Պողոսյանն ասել է, որ զինծառայողը մեղադրվում է առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, ազատությունից ապօրինի զրկելու, բնակարանի անձեռնմխելիությունը խախտելու, գողության և սահմանն ապօրինի հատելու համար։ Նրա խոսքով՝ դեպքի վերաբերյալ փակ խորհրդարանական հանդիպումը նախատեսված է նոյեմբերի 5-ին, իսկ նախաքննությունը շուտով կավարտվի։
Սարգսյանի խոսքով՝ կինը նախ բջջային հեռախոսով զանգահարել է ծառայությունից դուրս գտնվող ոստիկանին և հակիրճ հայտնել դեպքի մասին՝ առանց մանրամասներ ներկայացնելու։ Նախարարն ասել է, որ խոսակցությունը վատ էր լսվում, բայց ոստիկանն անմիջապես արձագանքել է և հասել տասը րոպեից պակաս ժամանակում։
Սարգսյանի խոսքով՝ այնուհետև ոստիկանի ցուցումով կնոջ որդին զանգահարել է 112 օպերատիվ կառավարման կենտրոն։ Նա բացատրել է, որ սահմանված ընթացակարգով արձագանքող խումբը պետք է ուղարկվի տասը րոպեի ընթացքում։ Այս դեպքում, նրա խոսքով, խումբը տասը րոպեի ընթացքում արդեն դեպքի վայրում էր․ խոսքը տեղ հասնելու, ոչ թե պարզապես խումբն ուղարկելու ժամանակի մասին է։
Հոկտեմբերի 12-ին «Ազատություն» ռադիոկայանի հրապարակած իր պատմության մեջ Անի Ավետիսյանը պնդել է, որ ոստիկանները, չնայած ստացած ահազանգին, իրենից ուշ են հասել, թեև Սիսիանի ոստիկանության բաժանմունքն ավելի մոտ է Շաքիին, քան այն հյուրանոցը, որտեղից ինքը տուն է եկել։ Նրա պատմելով՝ զինված տղամարդու փախչելուց հետո տուն է հասել իր մորաքույրը, իսկ մոտ հինգ րոպե անց՝ ոստիկանները։
Ավետիսյանը նաև պնդել է, որ իրավապահները բնակիչներին չէին զգուշացրել Սյունիքում ադրբեջանցի զինվորի որոնումների մասին։ Նրա խոսքով՝ եթե իմանար, երեխաներին դպրոց չէր ուղարկի, և իր ընտանիքը Շաքիում չէր մնա։
Ավետիսյանի խոսքով՝ մինչև ինքը Սիսիանից կհասներ, տղամարդը մոտ 15 րոպե իր երեխաներին պատանդ էր պահել։ Նա պատմել է, որ տղամարդուն գտել է զենքը երեխաների վրա պահած, և որ նա երեք կրակոց է արձակել։ Երբ տղամարդը զենքն ուղղել է իր որդուն, ինքը բռնել է զենքը, վնասել ձեռքը և դանակով դիմադրել։ Ավետիսյանն ասել է, որ չի հասկացել՝ տղամարդն ադրբեջանցի է, քանի որ նա լուռ է մնացել։ Նա կարծում է, որ իր դիմադրությունը փրկել է իր և երեխաների կյանքը։
«Ազատությունն» իր նյութում հիշեցրել է, որ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը դեպքն անվանել էր սովորական քրեական միջադեպ և քննադատել Ավետիսյանին ոստիկաններին չսպասելու համար։ Ազգային ժողովում Փաշինյանն ասել է, որ հասկանում է մայրական բնազդի ուժը, բայց ոստիկանություն զանգահարողները պետք է սպասեն ոստիկանների գործողություններին։
Հայաստանի Ազգային անվտանգության ծառայությունը հայտնել է, որ սեպտեմբերի 29-ին Ադրբեջանի Պետական անվտանգության ծառայությունն իրեն տեղեկացրել էր անհայտ հանգամանքներում զորամասը լքած զինծառայողի մասին, որը հնարավոր է՝ ապօրինի անցած լիներ Հայաստան։ Ըստ հայկական ծառայության՝ դրանից հետո երկու երկրների իրավասու մարմինները որոնողական աշխատանքներ են իրականացրել։ Ադրբեջանի գլխավոր դատախազությունը հայտնել է, որ Մուսաևը սեպտեմբերի 26-ին անհետացել է Լաչինի զորամասից։ Այս հայտարարությունները վերաբերում էին Հայաստանի իրավասու մարմիններին տրված նախազգուշացմանը, ոչ թե բնակիչներին զգուշացնելուն։
Երկու երկրների հայտարարություններից ոչ մեկում չի նշվել, թե Մուսաևը երբ է անցել Հայաստան։ Հայաստանի անվտանգության ծառայությունը չի բացատրել, թե ինչու որոնումների ընթացքում նրան չեն հայտնաբերել մինչև Շաքի հասնելը։ Ծառայությունը հայտնել է, որ հոկտեմբերի 1-ին ոստիկանությունը կրակոցի մասին ահազանգ է ստացել, և դեպքի մանրամասները ներկայացվել են նաև ադրբեջանական կողմին։
Մանուչարյանը, որն իր խոսքով ականատես է եղել ձերբակալությանը, նկարագրել է, թե ինչպես են իրավապահների զինված ստորաբաժանումները վնասազերծել Մուսաևին առանց հետագա միջադեպի և վերցրել նրա ավտոմատը։ Նրա խոսքով՝ Մուսաևը վիրավոր էր, և նրան տարել են շտապօգնության մեքենայով՝ զինվորականների ուղեկցությամբ։ Այդ պահին պետական մարմինները նրա վիճակի մասին տեղեկություն չէին տրամադրել։
«Ազատությունը» հոկտեմբերի 12-ին հաղորդել է, որ Հայաստանի նախագահը Փաշինյանի առաջարկությամբ պաշտոնանկ է արել գնդապետ Արծվիկ Գրիգորյանին։ Նա Սյունիքում ծառայություն իրականացնող Հատուկ բանակային կորպուսի հրամանատարի մարտական հերթապահության գծով տեղակալն էր։ Գրիգորյանը նշանակվել էր 2025-ին և պաշտոնավարել է մոտ մեկ տարի։ «Ազատությունը» նրա պաշտոնանկությունը կապել է Շաքիի դեպքի հետ՝ հիմնվելով իր տեղեկությունների, ոչ թե պաշտոնապես նշված պատճառի վրա։ Ռադիոկայանը նաև հայտնել է Սիսիանի ռազմական ոստիկանության բաժնի պետի պաշտոնանկության մասին։
«Ազատությունը» հոկտեմբերի 5-ին հաղորդել է, որ Փաշինյանը պաշտոնանկ է արել Ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի տեղակալ, գեներալ-մայոր Դավիթ Սանամյանին, որի հիմնական պատասխանատվությունը ծառայության սահմանապահ զորքերի համակարգումն ու վերահսկողությունն էր։ Հոկտեմբերի 7-ին՝ Ազգային ժողովում պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանի ելույթի պահին, պաշտոնյաները դեռ չէին հաստատել պաշտոնանկության ուղղակի կապը Շաքիի դեպքի հետ։
Պապիկյանն ընդունել է զինծառայողի՝ Հայաստան մտնելու հետ կապված անվտանգության թերացումները՝ ասելով, որ դրանք արդեն հետևանքներ են ունեցել և դեռ կունենան։ Նա խոստացել է ավելի ամբողջական տեղեկություն տրամադրել ծառայողական քննություններից ու քրեական գործով քննչական գործողություններից հետո՝ չնշելով քննություններն անցկացնող գերատեսչությունները և չհրապարակելով դրանց արդյունքներն ու կոնկրետ հետևանքները։ Նա նաև գնահատել է, որ դեպքը դիվերսիա չէր՝ նշելով, որ Մուսաևը ձերբակալվելիս դիմադրություն չի ցուցաբերել։ Սա նախարարի գնահատականն էր, ոչ թե շարժառիթի մասին քննությամբ հաստատված եզրակացություն։
Քննչական կոմիտեն «Հայկական ժամանակ»-ին հայտնել է, որ Ավետիսյանն ու երկու երեխաները քրեական գործով տուժող են ճանաչվել։ Հոկտեմբերի 12-ին կոմիտեի հայտարարությունը փոխանցել է իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությանը մոտ Civic.am կայքը։ Վնասվածքների մասին ավելի վաղ հաղորդումներից բացի՝ տուժող ճանաչվելով հաստատվել է նաև նրանց իրավական կարգավիճակը քննության շրջանակում։
39-ամյա Ավետիսյանը Սիսիանի բժշկական կենտրոնում բուժօգնություն ստանալուց հետո տեղափոխվել է Երևանի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ հիվանդանոց։ «Ազատությունը» հոկտեմբերի 12-ին հաղորդել է, որ նա շարունակում է մնալ երևանյան հիվանդանոցում, և նրան ևս երեք վիրահատություն է սպասվում։ Civic.am-ը նաև հայտնել է, որ նա ոտքի և ձեռքի վնասվածքներ ունի։
Ըստ Սիսիանի բժշկական կենտրոնի՝ երկու երեխա վնասվածքներ է ստացել։ Առողջապահության նախարար Անահիտ Ավանեսյանը հոկտեմբերի 2-ին հայտնել է, որ երեխաների վիճակը բավարար է, և նրանք բժշկական ու հոգեբանական օգնություն են ստացել։ Նա լրատվամիջոցներին խնդրել է հարգել պացիենտի անձնական կյանքի գաղտնիությունը։
Ավետիսյանի քույրը հոկտեմբերի 5-ին «Ազատությանը» հայտնել է, որ նա կարող է կորցնել ոտքը, և հոկտեմբերի 3-ին կատարված վիրահատությունից հետո նրան ևս երեք վիրահատություն էր սպասվում։ Առողջապահության նախարարության խոսնակ Մարիամ Ծատրյանը հերքել է անդամահատման վտանգի մասին պնդումը՝ ասելով, որ Ավետիսյանի վիճակը կայուն է, և նրա կյանքին վտանգ չի սպառնում։ Հոկտեմբերի 5-ին Ծատրյանը նաև «Արմենպրես»-ին հայտնել է, որ բարդություններ չկան, և Ավետիսյանը շարունակում է մնալ բժիշկների հսկողության տակ՝ ստանալով իր վիճակին համապատասխան բուժօգնություն։
«Արմենպրես»-ի հոկտեմբերի 16-ի հաղորդմամբ՝ Մուսաևը շարունակում է մնալ կալանքի տակ՝ մինչև դատաքննությունը։ «Ազատության» հոկտեմբերի 12-ի նյութում նշվել է երկու ամսով կալանավորելու որոշման մասին։ Իրավասու մարմինները հոկտեմբերի 2-ին հայտնել են կալանավորման միջնորդություն ներկայացնելու մասին։ «Արմենպրես»-ը հոկտեմբերի 3-ին, վկայակոչելով Քննչական կոմիտեի խոսնակ Կիմա Ավդալյանին, հաղորդել է կալանավորելու որոշման մասին։ Մինչև դատաքննությունը կալանքը մեղավորության հաստատում չէ։
Քննչական կոմիտեն սկզբում քրեական վարույթ է նախաձեռնել զենքով առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու, ապօրինի կերպով հրազեն ունենալու և բնակարանի անձեռնմխելիությունը խախտելու՝ ապօրինի կերպով տուն մտնելու դեպքերի առնչությամբ։ Գլխավոր դատախազությունը հայտնել է, որ Մուսաևի նկատմամբ քրեական հետապնդումը սկսվել է հոկտեմբերի 2-ին։ Դատախազությունը նաև հայտնել է սահմանն ապօրինի հատելու և հրազենի մաքսանենգության լրացուցիչ մեղադրանքների մասին՝ նշելով, որ դրանց վերաբերող առանձին վարույթը միացվել է հիմնական գործին։
«Ազատության» հոկտեմբերի 12-ի նյութում թվարկված են բոլոր հինգ մեղադրանքները, իսկ հրազենին վերաբերող հանցանքը նկարագրված է որպես հրազենի ապօրինի շրջանառություն։ Դրանք դեռ մեղադրանքներ են, որոնց վերաբերյալ դատարանի որոշումը սպասվում է։
«Ինֆոքոմ»-ին տված հարցազրույցում, որի մասին «Ազատությունը» հաղորդել է հոկտեմբերի 6-ին, Փաշինյանն ասել է, որ Մուսաևն առնվազն որոշ ժամանակ կմնա Հայաստանում և պատիժը կկրի։ Նա ասել է, որ պայմանավորվածությամբ զինվորների՝ սահմանն անցնելու դեպքերը պետք է դիտարկվեն մյուս գործերից, այդ թվում՝ Ադրբեջանում պահվող հայ գերիների հարցից առանձին։ Նա փոխանակում չի հայտարարել։ «Ազատությունը» այդ դիրքորոշմանը հակադրել է 2023 թվականի փոխանակումը․ Հայաստանը վերադարձրեց երկու ադրբեջանցի զինծառայողի, իսկ նույն օրը հայրենիք վերադարձան 32 հայ գերիներ։
Փաշինյանը հոկտեմբերի 7-ին Ազգային ժողովում ասել է, որ գործը պետք է քննվի, որոշում կայացվի, և դատավճիռը մտնի օրինական ուժի մեջ, իսկ նշանակվելիք պատժի առնվազն մի մասը պետք է կրվի Հայաստանում։ Նա չի բացատրել, թե ինչու է խոսել միայն մի մասի մասին։ «Արմենպրես»-ը հոկտեմբերի 7-ին հաղորդել է նրա պարզաբանումը․ եթե Հայաստանի դատարանը Մուսաևին դատապարտի ազատազրկման, նա պատիժը կկրի Հայաստանում՝ Հայաստանի օրենսդրության համաձայն։
Փաշինյանը նաև ասել է, որ Ադրբեջանում Մուսաևի նկատմամբ քրեական գործ է հարուցվել՝ զինվորական ծառայության վայրն առանց թույլտվության լքելու համար։ Նա ընդգծել է, որ Հայաստանի դատարանի որոշումը չի կարող կանխորոշվել։ Ազատազրկման մասին նրա հայտարարությունը պայմանական է, ոչ թե դատավճիռ կամ արտահանձնման որոշում։ Քրեական գործով դատարանի որոշումը դեռ սպասվում է։
Հայաստանի Ազգային ժողովի պաշտպանության և անվտանգության հարցերի հանձնաժողովը հոկտեմբերի 12-ին քվեարկության չի դրել անվտանգության ոլորտի ղեկավարներին պարտադիր կարգով հրավիրելու և հարցեր ուղղելու ընդդիմադիր «Հայաստան» խմբակցության առաջարկը։ Խմբակցությունը ցանկանում էր, որ պաշտպանության նախարարը, ներքին գործերի նախարարը և Ազգային անվտանգության ծառայության ղեկավարը հանրությանը բացատրեն, թե զինծառայողն ինչպես է հասել Շաքի, ինչպես է տեղի ունեցել դեպքը, և ինչ գործողություններ են կատարել նրանց ղեկավարած մարմինները։ Առաջարկը վերաբերում էր անվտանգության մարմինների արձագանքին, ոչ թե քրեական մեղադրանքների վերաբերյալ խորհրդարանական գնահատական տալուն։
Պատգամավոր Արմեն Խաչատրյանը պնդել է, որ պաշտոնյաներին պետք է հարցեր ուղղել քննության ավարտից հետո՝ ասելով, որ մինչ այդ տրված պատասխանները կարող են կանխակալ գնահատական լինել գործի վերաբերյալ։ Ազգային ժողովի փոխնախագահ Արամ Վարդևանյանն ասել է, որ նախաքննական գաղտնիք պարունակող հարցերը կարելի է քննարկել հանձնաժողովի փակ նիստում, թեև իրավապահների գործողությունների վերաբերյալ նախընտրելի է համարել հանրային հաշվետվողականությունը։
Երկու ժամ քննարկումից հետո հանձնաժողովի նախագահ Վիլեն Գաբրիելյանը խոստացել է երեք ղեկավարների հետ հանդիպում կազմակերպել հրավերով՝ հրապարակային հաշվետվություն պահանջող որոշում ընդունելու փոխարեն։ Նա ասել է, որ հանձնաժողովը նույնպես պատրաստվում էր հրավիրել նրանց, և առաջարկել է համաձայնեցնել հարմար օր ու ժամ։ Նա պարտավորվել է կազմակերպել այդ հանդիպումը, բայց չի նշել ամսաթիվ և չի խոստացել հանրային լսում անցկացնել։

Ակումբի հաղորդմամբ՝ գործարքից հետո այն պարտքեր չունի՝ նախորդ մրցաշրջանում Լիգա 2 իջնելուց հետո։ Կոնսորցիումի հետագա ներդրումային ծրագրերի մանրամասները դեռ չեն ներկայացվել։
2 րոպե

Եմենական սրճարանների ցանցը հետաձգում է նոր մասնաճյուղի բացումն ու կահույքի գնումները։ Կանադացիների այցելությունները Դետրոյթի տարածաշրջան նվազել են, սակայն Դիրբորնի առանձին ձեռնարկություններ տարբեր պատկեր են ներկայացնում։
2 րոպե

France Télévisions-ի ֆինանսավորումն էլ առաջարկվում է կրճատել երկու անգամ՝ 47-ական միլիոն եվրոյով։ Հեռարձակողները նախապես ֆինանսավորում են ֆիլմերը, իսկ կինոգործիչները զգուշացնում են, որ բյուջետային միջոցառումների հետևանքով հինգ տարում կարող է նկարահանվել 400-ով պակաս ֆրանսիական ֆիլմ։
7 րոպե