
Guardian-ի հաղորդմամբ՝ հինգ տարեկանից փոքր ավելի քան 60 000 երեխա հրդեհների հետ կապված շնչառական վարակ ունի։ Սինգապուրը դիմակներ է բաժանում և պարզում, թե որ ընկերությունները կարող են պատասխանատու լինել հրդեհների համար։
Guardian-ը հոկտեմբերի 16-ին հայտնել է, որ Ինդոնեզիայի առողջապահության նախարարությունը երկրում արձանագրել է հրդեհների հետ կապված շնչառական վարակ ունեցող մոտ 280 000 մարդ, այդ թվում՝ հինգ տարեկանից փոքր ավելի քան 60 000 երեխա։ Al Jazeera-ի՝ հոկտեմբերի 22-ի հաղորդմամբ՝ Սինգապուրի Շրջակա միջավայրի ազգային գործակալությունն Ինդոնեզիայում տեղակայված տասը ընկերության ծանուցումներ է ուղարկել՝ պահանջելով դադարեցնել այրումներն իրենց հողատարածքներում։
Այսպիսով ավարտվել է ծանուցումների հասցեատերերի շրջանակի ընդլայնումը, որի մասին գործակալությունը հայտնել էր հոկտեմբերի 19-ին։ Հոկտեմբերի 16-ին այն ծանուցումներ էր ուղարկել Սումատրայի հրդեհների հետ կապ ունեցող յոթ ընկերության և նախատեսում էր ևս երեքն ուղարկել Կալիմանտանում կոնցեսիաներ՝ հողատարածքներում գործունեություն ծավալելու իրավունքներ ունեցող ընկերություններին։ Գործակալությունը հայտնել էր, որ առկա են նշաններ, ըստ որոնց՝ Կալիմանտանի այդ հրդեհների ծուխը կարող էր հասնել Սինգապուր։
Վերլուծություն
Al Jazeera-ի՝ հոկտեմբերի 22-ի հաղորդման պահի դրությամբ Սինգապուրի՝ սահմաններից դուրս տարածվող ծխամշուշով աղտոտման մասին օրենքով ոչ մի ընկերություն քրեական հետապնդման չէր ենթարկվել։ 2014-ի օրենքը թույլ է տալիս քրեական հետապնդում իրականացնել արտերկրում գործունեության հետևանքով առաջացած աղտոտման համար՝ օրական 100 000 սինգապուրյան դոլար տուգանքով, առավելագույնը՝ ընդհանուր 2 միլիոն սինգապուրյան դոլար։
Օդերևութաբանական տվյալները, արբանյակային լուսանկարներն ու քարտեզները կարող են օգնել բացահայտել աղտոտման մեջ կասկածվողներին։ Սակայն, Al Jazeera-ի հաղորդմամբ, առանց Ինդոնեզիայից ստացված անմիջական ապացույցների դատախազների համար հավանաբար դժվար կլինի մեղքն ապացուցել ողջամիտ կասկածից վեր։
Սինգապուրի ազգային համալսարանի բնապահպանական իրավունքի մասնագետ Ալան Քի-Ջին Թանն ասել է, որ այդ անմիջական ապացույցները ստանալու համար անհրաժեշտ է, որ Ինդոնեզիայի իշխանությունները քննեն ընկերությունների գործունեությունն ու իրենց ապացույցները փոխանցեն Սինգապուրին։ Նրա կանխատեսմամբ՝ ընկերություններն ամենայն հավանականությամբ կպնդեն, որ հրդեհները սկսվել են իրենց կոնցեսիոն հողատարածքներից դուրս, ապա տարածվել իրենց հողերի վրա։ Ուստի գործի համար առանցքային կլինի պարզել, թե որտեղ են սկսվել հրդեհները։
Թանն ասել է, որ Սինգապուրը կարող է փորձնական քրեական գործ հարուցել առանց Ինդոնեզիայի օգնության, սակայն, իր ակնկալիքով, իշխանությունները գործեր կհարուցեն միայն այն ընկերությունների դեմ, որոնց Ինդոնեզիայի իշխանությունները հստակորեն բացահայտել են և մեղադրանք առաջադրել։ Սա քրեական հետապնդման հավանական ընթացքի վերաբերյալ նրա գնահատականն էր, ոչ թե պահանջ, որ Սինգապուրը նախ պետք է Ինդոնեզիայում մեղադրական դատավճռի հասնի։
Ծանուցումները չեն հաստատում, որ ընկերություններն իրավական պատասխանատվություն են կրում Սինգապուրի ծխամշուշի համար։ Fortune-ը հոկտեմբերի 19-ին հայտնել է, որ քրեական հետապնդումն ու ֆինանսական պատժամիջոցները կախված են իրավախախտման՝ օրենքով սահմանված պայմանների առկայությունից։
Գործակալության համաձայն՝ ծանուցում ստացողները պարտավոր են՝
Սինգապուրի վարչապետ Լոուրենս Վոնգը հոկտեմբերի 15-ին ասել է, որ իր կառավարությունը դիմակներ է բաժանում խոցելի քաղաքացիներին, այլ երկրների հետ աշխատում ծխի խնդիրը լուծելու ուղղությամբ և պարզում, թե որ ընկերությունները կարող են պատասխանատու լինել հրդեհների համար։ Guardian-ի հաղորդմամբ՝ նա նաև ուսումնասիրում էր այլ երկրների հետ համատեղ գործողությունների հնարավորությունը։
Guardian-ի՝ հոկտեմբերի 16-ի հաղորդումը նկարագրում էր քրեական հետապնդման սպառնալիք, ոչ թե արդեն հարուցված գործ։ Հաղորդման համաձայն՝ Ինդոնեզիայում հողատարածքների կոնցեսիաներ ունեցող մի քանի ընկերություններ տեղակայված են Սինգապուրում։ Սահմաններից դուրս տարածվող ծխամշուշը սաստկացնելու մեջ մեղադրվող ընկերությունների դեմ իրավական միջոցներ ձեռնարկելու նախկին փորձերը ձախողվել են թե՛ տեղական, թե՛ միջազգային մակարդակներում։
Ինդոնեզիայի չոր սեզոնին ծխամշուշը պարբերաբար կրկնվում է։ BBC-ի՝ հոկտեմբերի 15-ի հաղորդմամբ՝ Ինդոնեզիայում, Սինգապուրում և Մալայզիայում դրա ազդեցությանը ենթարկվել են միլիոնավոր մարդիկ։ Guardian-ի՝ հոկտեմբերի 16-ի հաղորդումը նկարագրում էր տուժած տարածաշրջանում դպրոցների փակվելն ու շնչառական հիվանդությունների աճը։
Guardian-ը հոկտեմբերի 6-ին հայտնել է, որ Սինգապուրի Շրջակա միջավայրի ազգային գործակալությունը նույն օրը երկրի օդը դասել է «առողջության համար վնասակար» կարգին։ Հոկտեմբերի 14-ին Կալիմանտանում գտնվող Պալանգկա Ռայայում Ինդոնեզիայի օդի աղտոտման ցուցիչը գերազանցել է 1 200-ը՝ ավելի քան չորս անգամ գերազանցելով հաղորդված վտանգավոր շեմը՝ 300-ը։ BBC-ն հոկտեմբերի 15-ի իր հաղորդման մեջ մեջբերել է Ինդոնեզիայի շրջակա միջավայրի նախարարության տվյալները և նկարագրել թանձր նարնջագույն ծխամշուշը։ Այդ ցուցանիշը վերաբերում էր Պալանգկա Ռայային, ոչ թե Սինգապուրին։
Guardian-ը հոկտեմբերի 6-ի իր հաղորդման մեջ Սումատրայում և Կալիմանտանում հրդեհների սաստկացումը կապել է «գերուժեղ» Էլ Նինյո կլիմայական երևույթի հետ։ Նանյանի տեխնոլոգիական համալսարանի Կրթության ազգային ինստիտուտում այդ ժամանակ ասիստենտ պրոֆեսոր աշխատող Վան Ցզինյուն ասել է, որ հունիսից ի վեր տեղումների քանակը նորմայից մոտ 80%-ով ցածր է եղել՝ նպաստելով ավելի քան մեկ տասնամյակի ընթացքում հրդեհների ամենաինտենսիվ սեզոնին։ BBC-ի հաղորդմամբ՝ իշխանությունները հրդեհները մասամբ կապել են նաև «հատելու և այրելու» եղանակի հետ, որով գյուղատնտեսական հողատարածքները մաքրում են՝ այրելով բուսականությունը։
Վանի խոսքով՝ ծխամշուշի կարճատև ազդեցությունն առողջ մարդկանց մոտ սովորաբար թեթև գրգռվածություն է առաջացնում՝ կոկորդի չորություն կամ ցավ, հազ կամ փռշտոց։ Տարեցների, հղիների և երեխաների համար վտանգն ավելի մեծ է։ Ծխամշուշը կարող է սրել ասթման կամ առաջացնել սուր բրոնխիտ՝ շնչուղիների բորբոքում։
Հոկտեմբերի 6-ի իր նախնական անդրադարձում Guardian-ն ուշադրություն է հրավիրել հոկտեմբերի 11-ին նախատեսված Սինգապուրի Գրան պրիին սպասվող հարյուր հազարավոր հանդիսատեսների՝ ծխամշուշի ազդեցությանը ենթարկվելու վտանգին։ Համերգներն ու այլ միջոցառումները կարող էին երկրպագուներին ժամերով բացօթյա պահել՝ մրցուղում մրցարշավորդների անցկացրած ժամանակից ավելի երկար։ Սակայն շոգին հարմարվելու համար մրցարշավորդների նախապատրաստությունը ևս կարող էր ներառել բացօթյա մարզումներ։ Ռոհեմփթոնի համալսարանում շրջակա միջավայրի ազդեցությունը ֆիզիոլոգիայի վրա ուսումնասիրող Քրիս Թայլերը, որն աշխատել էր մրցարշավորդների հետ, զգուշացրել է, որ մի քանի օր շարունակ ծխամշուշի երկարատև ազդեցությունը կարող է վնասակար լինել։
Guardian-ի՝ հոկտեմբերի 6-ի նախնական անդրադարձի համաձայն՝ չէր սպասվում, որ մրցումները կխաթարվեն։ Հոկտեմբերի 9-ի և 10-ի կեսօրից հետո կանխատեսվում էին ամպրոպով անձրևներ, որոնք կարող էին որոշ չափով մեղմել ծխամշուշը։ Ավտոսպորտը ղեկավարող մարմինը հայտնել էր, որ արտակարգ իրավիճակների համար ծրագիր ունի և տեսանելիության վերաբերյալ «մտահոգություններ չունի»։ Սպասվում էր, որ բացօթյա գործունեության հնարավոր սահմանափակումները կվերաբերեն ժամանցային միջոցառումներին, ոչ թե պադոկին՝ մրցարշավի սպասարկման գոտուն, որտեղ աշխատում են թիմերն ու անձնակազմը։ Առաջնության խոսնակն ասել էր, որ միջոցառմանը վտանգ չի սպառնում, իսկ դրա անցկացման վայրի պայմանները մտահոգիչ չեն։
Կազմակերպիչների հայտարարած ծրագրով նախատեսվում էր անհրաժեշտության դեպքում տեղում N95 պաշտպանիչ դիմակներ տրամադրել և համապատասխան գերատեսչությունների հետ համատեղ որոշումներ կայացնել, եթե ծխամշուշը տեսանելիության, հանրային առողջության կամ կազմակերպչական խնդիրներ առաջացներ։
Guardian-ը հոկտեմբերի 16-ին հայտնել է, որ Ինդոնեզիան հրշեջներ էր ուղարկել և հայտարարել հրկիզողների դեմ խիստ միջոցների մասին։ Քաղաքացիական հասարակության խմբերը, ինդոնեզացի քաղաքական գործիչներն ու հարևան երկրները կոչ էին արել ազգային աղետ հայտարարել։ Այդպիսի հայտարարությունը հնարավորություն կտար միջոցներ հատկացնել և հազարավոր մարդկանց օգնել հոգալ բժշկական ծախսերը։
Ինդոնեզացի մի պաշտոնյա հոկտեմբերի 12-ին ասել էր, որ երկիրը «դեռ ի վիճակի է ինքնուրույն հաղթահարել իրավիճակը»։ Guardian-ը հոկտեմբերի 16-ին հայտնել է, որ դրանից հետո Ինդոնեզիան հայտարարել է օգնություն ընդունելու պատրաստակամության մասին։ Հոկտեմբերի 19-ին Ինդոնեզիայի անվտանգության հարցերով գլխավոր նախարար Դուդունգ Աբդուրախմանը հայտարարել է, որ կառավարությունն այդ պահին ազգային աղետ չի հայտարարի, քանի որ երկիրը շարունակում է ի վիճակի լինել հաղթահարելու ճգնաժամը։
Guardian-ի՝ հոկտեմբերի 16-ի հաղորդման համաձայն՝ տարածաշրջանի երկրների արտաքին գործերի նախարարները նոյեմբերին պետք է հանդիպեն Ֆիլիպիններում։


Դատարանը գտել է, որ Նոր Հարավային Ուելսի պլանավորման մարմինը չի դիտարկել արտերկրում հանքի ածուխն այրելուց առաջացող արտանետումները նվազագույնի հասցնելու պայմանները։
2 րոպե

ASTRID-ի մոդելավորմամբ կատարված ուսումնասիրությունը քննում է, թե սև խոռոչների ծագումն ու գալակտիկաների հետագա միաձուլումներն ինչ տարբեր հետքեր կարող են թողնել սև խոռոչների տեղակայման մեջ։
3 րոպե

Երկու հովիտների համեմատությունը հուշում է ձայնային վարքի ճկունության, ոչ թե էվոլյուցիոն փոփոխության մասին։ Առանձին հետազոտությունը կլիմայական մի քանի սցենարների դեպքում կանխատեսում է կենսամիջավայրի հարմար տարածքների կրճատում։
3 րոպե
