Շվեյցարիայի սառցադաշտերը 2026-ի ութ ամսում կորցրել են սառույցի ծավալի 5,5%-ը

Տարեկան մշտադիտարկման տվյալներով՝ 2021-ից ի վեր կորուստը հասել է 19,4%-ի։ Գիտնականները նկարագրում են, թե ինչպես են սառցադաշտերը ներսից քայքայվում։

Տարեկան մշտադիտարկման տվյալներով՝ 2021-ից ի վեր կորուստը հասել է 19,4%-ի։ Գիտնականները նկարագրում են, թե ինչպես են սառցադաշտերը ներսից քայքայվում։
Շվեյցարիայի սառցադաշտերը 2026-ի առաջին ութ ամսում կորցրել են սառույցի ծավալի 5,5%-ը։ Այսպիսով՝ 2021-ից ի վեր ընդհանուր կորուստը հասել է 19,4%-ի՝ գրեթե մեկ հինգերորդի։ Տարեկան մշտադիտարկման արդյունքների համաձայն, որոնց մասին հոկտեմբերի 1-ին հայտնել է Guardian-ը, 2026-ի կորուստը փոքր-ինչ զիջում է 2022-ին գրանցված ռեկորդին։
Զեկույցը համատեղ պատրաստել են Շվեյցարիայի սառցադաշտերի մշտադիտարկման ցանցը և Շվեյցարիայի կրիոսֆերայի դիտարկման հանձնաժողովը։ Երկրի համար ներկայացված տոկոսային ցուցանիշներն արտահայտում են կորցրած սառույցի ծավալը, ոչ թե անհետացած սառցադաշտերի մասնաբաժինը կամ դրանց զբաղեցրած մակերեսը։ Զեկույցում նաև չափվել է, թե որքան են բարակել առանձին սառցադաշտերը։
| Ցուցանիշ | Արձանագրված կորուստ | Ժամանակահատված |
|---|---|---|
| Շվեյցարիայի սառցադաշտերի սառույցի ծավալ | 5,5% | 2026-ի առաջին ութ ամիսը |
| Շվեյցարիայի սառցադաշտերի սառույցի ծավալ | 19,4% | 2021-ից ի վեր |
| Առանձին սառցադաշտերի միջին հաստություն | 2,5-ից 4 մետր | 2026 |
Չափված կորուստն արձանագրվել է շոգի ալիքներով ամռանից և սակավ ձյունով ձմռանից հետո։ ETH Zürich-ի սառցադաշտերն ուսումնասիրող գիտնական և զեկույցի գլխավոր հեղինակ Մաթիաս Հուսի խոսքով՝ գիտնականներն ավելի ու ավելի հաճախ են դիտարկում մեկ այլ գործընթաց․ սառցադաշտերը ներսից փլուզվում են, այլ ոչ թե պարզապես նահանջում, երբ շոգից հալվում է դրանց մակերևույթը։
Հուսը բացատրել է, որ սառույցի տակ հոսող ջրերը խոռոչներ են բացում։ Երբ դրանց վերևի սառցե ծածկը փլվում է, սառցադաշտերը մասնատվում են, և դրանց նահանջն արագանում է։ Հուսը հալման ներկայիս տեմպերը հակադրել է ավելի վաղ մշտադիտարկումների ժամանակ նկատված աստիճանական նահանջին՝ փոփոխությունը բնութագրելով որպես «իսկական պայթյուն», որը հանգեցնում է սառցադաշտերի քայքայմանը։
Սեպտեմբերին Հուսն այցելել է նախկին Պլատալվաֆիրն սառցադաշտի տարածքը։ Այն հայտնի է նաև Գրիս անունով և ժամանակին ծածկում էր լեռնալանջը։ 20 տարվա ընթացքում սառցադաշտը կորցրել է իր մակերեսի 99%-ը։ Այս ցուցանիշը նկարագրում է մեկ սառցադաշտի զբաղեցրած տարածքի կրճատումը, ոչ թե Շվեյցարիայի սառույցի ընդհանուր ծավալի փոփոխությունը։ 1950-ականներին սառցադաշտը մանրամասն մշտադիտարկվել է, իսկ Հուսն իր դոկտորական ուսումնառության ընթացքում օգտագործել է դրա տվյալները։
Guardian-ի՝ հոկտեմբերի 1-ի հրապարակման պահին գիտնականները նկատել էին մի քանի փոքր սառցադաշտերի անհետացումը, սակայն դեռ չէին կազմել 2026-ին անհետացած սառցադաշտերի պաշտոնական հաշվարկը։
Ներառված է «Շաբաթը աշխարհում» ամփոփագրում՝ 2026 թ․ սեպտեմբերի 28 – հոկտեմբերի 4

Գալակտիկաները երևում են այնպիսին, ինչպիսին եղել են Մեծ պայթյունից մոտ 500 միլիոն տարի անց։ Սա հուշում է, որ աստղերում առաջացած քիմիական տարրերն արդեն տարածվում էին շրջակա տիեզերական տարածությունում։
3 րոպե

Առաջարկը կազդի CTIS-ի գործառույթների մոտ 70%-ի վրա՝ նոր հարթակի ստեղծման ծրագրերին զուգահեռ պահանջելով ներդրումներ գործող համակարգում։

NASA-ի տվյալներով՝ Otter-ը 2027 թվականի սկզբին կսկսի զննել մինչև չորս չգործող օբյեկտ՝ փորձարկելով նավիգացիան և շարժիչային համակարգը՝ առանց կցման կամ բեկորների հեռացման։
3 րոպե
2 րոպե