ԱՄՆ-ը խնդրել է կասեցնել վենեսուելացիների ժամանակավոր պաշտպանված կարգավիճակի վճիռը

Նոյեմբերի 18-ին ԱՄՆ գլխավոր դատական ներկայացուցիչ Դ. Ջոն Սաուերը դատավոր Ելենա Կագանին խնդրել է ուժի մեջ թողնել դատավոր Էդվարդ Չենի՝ 2025 թ․ սեպտեմբերի վճռի կասեցումը։ ԱՄՆ Գերագույն դատարանը դեռ չի որոշել՝ բավարարել արդյոք միջնորդությունը, և պատասխան ներկայացնելու ժամկետ չի սահմանել։ Չենի վճիռն ուժի մեջ կմտնի, եթե նոյեմբերի 20-ին լրանա ԱՄՆ իններորդ շրջանի վերաքննիչ դատարանի սահմանած կասեցման ժամկետը, և նոր դատական կարգադրություն չլինի։
Այս հոդվածում
Թրամփի վարչակազմը խնդրում է ԱՄՆ Գերագույն դատարանին թույլ չտալ, որ ուժի մեջ մտնի վենեսուելացիների ժամանակավոր պաշտպանված կարգավիճակը (TPS) դադարեցնելու իր որոշումը չեղարկած վճիռը։ Այդ կարգավիճակը սահմանված պայմաններին համապատասխանող օտարերկրյա քաղաքացիներին թույլ է տալիս մնալ և աշխատել Միացյալ Նահանգներում, երբ նրանք չեն կարող անվտանգ վերադառնալ հայրենիք։ ԱՄՆ Գերագույն դատարանն ավելի վաղ կասեցրել էր վճռի գործողությունը գործի քննության ընթացքում՝ վարչակազմին հնարավորություն տալով արտաքսել այդ կարգավիճակն ունեցած վենեսուելացիներին։
ԱՄՆ գլխավոր դատական ներկայացուցիչ Դ. Ջոն Սաուերը նոյեմբերի 18-ին ներքին անվտանգության նախարար Մարքվեյն Մալինի և այլ պաշտոնյաների անունից հրատապ միջնորդություն է ներկայացրել դատավոր Ելենա Կագանին։ Գործի մյուս կողմում են ժամանակավոր պաշտպանված կարգավիճակ ունեցողներին ներկայացնող ազգային դաշինքը և այդ կարգավիճակն ունեցող առանձին վենեսուելացիներ։ Նոյեմբերի 19-ի դրությամբ ԱՄՆ Գերագույն դատարանը չէր որոշել՝ բավարարել արդյոք միջնորդությունը, և պատասխան ներկայացնելու ժամկետ չէր սահմանել։
Ինչպես գործը վերադարձավ վերաքննիչ դատարան
ԱՄՆ ներքին անվտանգության այն ժամանակվա նախարար Ալեխանդրո Մայորկասը Վենեսուելան ժամանակավոր պաշտպանված կարգավիճակի ծրագրում ընդգրկել է 2021-ին և կրկին՝ 2023-ին՝ վկայակոչելով երկրի քաղաքական ու տնտեսական ճգնաժամից առաջացած ծանր հումանիտար արտակարգ իրավիճակը։ Երկրորդ որոշմամբ կարգավիճակ ստանալու հնարավորություն տրվեց նաև մինչև 2023 թ․ հուլիսի 31-ը ժամանած վենեսուելացիներին։ 2025-ին Մայորկասը ծրագրի գործողությունը երկարաձգել է մինչև 2026 թ․ հոկտեմբերի վերջը։
- 2025 թ․ փետրվարի 19-ին ժամանակավոր պաշտպանված կարգավիճակ ունեցողներին ներկայացնող ազգային դաշինքն ու մյուս հայցվորները դիմել են դաշնային դատարան, երբ Մայորկասի իրավահաջորդ Քրիսթի Նոեմը քայլեր է ձեռնարկել՝ չեղարկելու Վենեսուելան ծրագրում ընդգրկելու և ծրագրի գործողության ժամկետը երկարաձգելու որոշումները։ Նոեմի գրասենյակը պնդել է, որ նախորդ վարչակազմն իրավասու չէր երկարաձգելու 2023-ի որոշման գործողությունը, և որ Վենեսուելան ծրագրում պահելն այլևս հիմնավորված չէր։
- 2025 թ․ սեպտեմբերին ԱՄՆ դաշնային շրջանային դատարանի դատավոր Էդվարդ Չենը չեղարկել է Նոեմի որոշումները։ Լոս Անջելեսի Կալիֆոռնիայի համալսարանի իրավունքի դպրոցի՝ հայցվորներին ներկայացնող փաստաբանների խոսքով՝ դատավորը գտել է, որ որոշումները չեն համապատասխանել «Վարչական ընթացակարգի մասին» օրենքին, որը սահմանում է, թե ինչպես են դաշնային մարմինները որոշումներ կայացնում։
- 2025 թ․ հոկտեմբերին ԱՄՆ Գերագույն դատարանը կասեցրել է Չենի վճռի գործողությունը։
- 2026 թ․ հունվարին ԱՄՆ իններորդ շրջանի վերաքննիչ դատարանն անփոփոխ է թողել Չենի վճիռը։
- 2026 թ․ հունիսին ԱՄՆ Գերագույն դատարանը «Մալինն ընդդեմ Դոուի» գործով, որը վերաբերում էր ժամանակավոր պաշտպանված կարգավիճակ ունեցող հայիթցիներին ու սիրիացիներին, որոշել է, որ դատարանները, որպես կանոն, չեն կարող վերանայել երկիրը ծրագրում ընդգրկելու կամ ծրագրից հանելու մասին ներքին անվտանգության նախարարի որոշումները։
- 2026 թ․ հոկտեմբերի 5-ին ԱՄՆ Գերագույն դատարանը բեկանել է Վենեսուելային վերաբերող գործով ԱՄՆ իններորդ շրջանի վերաքննիչ դատարանի վճիռը և գործը վերադարձրել նոր քննության՝ հաշվի առնելով «Մալինն ընդդեմ Դոուի» գործով որոշումը։
- Նոյեմբերի 6-ին, երբ լրացել է ԱՄՆ Գերագույն դատարանի սահմանած կասեցման ժամկետը, սկսել է գործել ԱՄՆ իններորդ շրջանի վերաքննիչ դատարանի սահմանած 14-օրյա կասեցումը։ Կասեցումը թույլ չի տվել, որ Չենի վճիռն ուժի մեջ մտնի, սակայն չի լուծել վերաքննիչ բողոքը։
Վերլուծություն
Ինչ կլինի, երբ լրանա կասեցման ժամկետը
Սաուերը պնդում է, որ «Մալինն ընդդեմ Դոուի» գործով որոշումը լուծել է առանցքային իրավական հարցը։ Նրա մեկնաբանությամբ՝ ժամանակավոր պաշտպանված կարգավիճակը կարգավորող օրենքը դատարաններին թույլ չի տալիս վերանայել երկիրը ծրագրում ընդգրկելու կամ ծրագրից հանելու մասին նախարարի որոշումները։ Նա ԱՄՆ Գերագույն դատարանին հայտնել է, որ եթե Չենի վճիռն ուժի մեջ մտնի, կառավարությունը կարող է ստիպված լինել կալանքից անհապաղ ազատ արձակել մոտ 1 800 վենեսուելացու։ Այս մասին գրել է SCOTUSblog-ը։
Ժամանակավոր պաշտպանված կարգավիճակ ունեցողներին ներկայացնող ազգային դաշինքի և այդ կարգավիճակն ունեցող առանձին անձանց փաստաբանները ցանկանում են, որ Չենի վճիռն ուժի մեջ մտնի, մինչ վերաքննիչ քննությունը շարունակվում է։ Նրանք վկայակոչում են գրավոր հայտարարություններ, որոնցում նկարագրված են արտաքսման դեպքեր և կարգավիճակի կորստի այլ հետևանքներ։ Լոս Անջելեսի Կալիֆոռնիայի համալսարանի իրավունքի դպրոցի՝ հայցվորներին ներկայացնող փաստաբանների խոսքով՝ հայիթցիներին ու սիրիացիներին վերաբերող որոշումն ուղղակիորեն չի անդրադարձել Վենեսուելայի գործին հատուկ հարցերին։ Փաստաբանների գնահատմամբ՝ Չենի վճիռն ուժի մեջ մտնելու դեպքում 600 000 վենեսուելացու ժամանակավոր պաշտպանված կարգավիճակը կվերականգնվի։
Եթե ԱՄՆ Գերագույն դատարանը բավարարի միջնորդությունը, կամ ԱՄՆ իններորդ շրջանի վերաքննիչ դատարանը երկարաձգի կասեցման ժամկետը, ժամանակավոր պաշտպանված կարգավիճակը կորցրած անձինք Չենի վճռի հիման վրա չեն վերականգնի աշխատելու թույլտվությունը կամ արտաքսումից պաշտպանությունը։ Ներգաղթի հարցերով փաստաբան Գաբրիել Վիրլան նոյեմբերի 6-ին Bloomberg Línea-ին ասել է, որ աշխատանքի թույլտվությունը կարող է անվավեր լինել նույնիսկ եթե դրանում նշված ժամկետը դեռ չի լրացել։ Վավերականությունը կախված է կիրառելի կանոններից և ներգաղթի այն կարգավիճակից, որի հիման վրա տրվել է թույլտվությունը։
Չենի վճիռն ուժի մեջ կմտնի վերաքննիչ քննության ընթացքում, եթե մինչև նոյեմբերի 20-ը դատարաններից ոչ մեկը չմիջամտի։ Բացի այդ՝ ԱՄՆ իններորդ շրջանի վերաքննիչ դատարանն ավելի սեղմ ժամանակացույց կսահմանի այն հարցի վերաբերյալ գրավոր փաստարկները ներկայացնելու համար, թե արդյոք Չենի վճիռը պետք է անփոփոխ թողնել։
Ավելի վաղ՝ Քաղաքականություն
ԳերբանականությունՄերիլենդի չորս աշակերտ դատի է տվել զենքի ահազանգից հետո բերման ենթարկվելու համար
Աշակերտները պնդում են, որ Omnilert-ի համակարգը Doritos-ի փաթեթը 90% հավանականությամբ զենք է համարել, իսկ զինված ոստիկանները նրանց բերման են ենթարկել ահազանգը չեղարկելուց հետո։
3 րոպե
ԻրավունքներՄեծ Բրիտանիայի տրիբունալը թույլ է տվել շարունակել McDonald’s-ի դեմ 450 հայցի քննությունը
Դատավորը մերժել է հայցերը վարույթից հանելու ընկերության պահանջը՝ թույլ տալով դրանք քննել լիարժեք դատական նիստում։
2 րոպե
ԳերբանականությունԱՄՆ Կոնգրեսի հանձնաժողովը Microsoft-ից պարզաբանում է խնդրել ByteDance-ի շուրջ
Հանձնաժողովը մանրամասներ է խնդրել նոյեմբերի 18-ին՝ այն հրապարակումից հետո, թե ByteDance-ը բանակցում է Azure-ի վրա մոտ $500 միլիոն հավելյալ ծախսելու շուրջ՝ հիմնականում OpenAI-ի մոդելներից օգտվելու համար։
2 րոպե
Աղբյուրներ
Ցույց տալ բոլոր 7 աղբյուրներըՑուցադրել ավելի քիչ
SCOTUSblogTrump administration asks Supreme Court to block lower court ruling keeping protected status in place for Venezuelan nationals (բացվում է նոր ներդիրում)
- supremecourt.govDocket for 26A714 (բացվում է նոր ներդիրում)
- passimai.comNational TPS Alliance v. Mullin · Litigation · Passim (բացվում է նոր ներդիրում)
- law.ucla.eduTPS Holders Ask Federal Court to Restore TPS for Venezuelans in NTPSA I v. Noem As Supreme Court’s Shadow Docket Stay Is Set to Expire | UCLA Law (բացվում է նոր ներդիրում)
- en.wikipedia.orgNational TPS Alliance v. Noem (բացվում է նոր ներդիրում)
- supremecourt.govDocket for 26-48 (բացվում է նոր ներդիրում)
- bloomberglinea-bloomberglinea-prod.cdn.arcpublishing.comTPS para venezolanos: la justicia de EE.UU. aplaza su restitución y mantiene en incertidumbre los permisos de trabajo (բացվում է նոր ներդիրում)
