Թուրքիան կսկսի նպաստել բազան Իրաքին աստիճանաբար հանձնելուն

Նոյեմբերի 8-ին հրապարակված համատեղ հայտարարությամբ Թուրքիան պարտավորվել է սկսել քայլեր ձեռնարկել՝ Իրաքի դաշնային կառավարությանը Բաշիկա-Զիլկան բազայի աստիճանական հանձնումը հեշտացնելու համար։ Հյուսիսային Իրաքում գտնվող բազան երկու երկրների միջև տարաձայնությունների աղբյուր է դարձել 2015-ին այնտեղ թուրքական զորքերի տեղակայումից ի վեր։

Թուրքիան և Իրաքը նաև որոշել են գործարկել նախկինում համաձայնեցված Անվտանգության համակարգման համատեղ հանձնաժողովը։ Այն կոչված է ստուգելու և վերահսկելու Սինջարում Քուրդիստանի աշխատավորական կուսակցության՝ Թուրքիայի վաղեմի հակառակորդի ներկայության վերացման ուղղությամբ առաջընթացը։ Երկրները վերահաստատել են այնտեղ պետական իշխանություն հաստատելու Իրաքի ջանքերը շարունակելու վճռականությունը։

Սինջարում կազմավորված եզդիական զինված խմբավորումը՝ Սինջարի դիմադրության ուժերը, համագործակցել է Քուրդիստանի աշխատավորական կուսակցության Ժողովրդական պաշտպանության ուժերի հետ։ 2026 թվականի սեպտեմբերին խմբավորումը համաձայնել է զինաթափվել և ինտեգրվել Իրաքի անվտանգության ուժերին։

Վիճահարույց թուրքական ներկայությունը

Թուրք զինվորականները Մոսուլի շրջանում տեղակայվել էին ուսումնական առաքելությամբ՝ Իրաքյան Քուրդիստանի թույլտվությամբ, բայց առանց Բաղդադի համաձայնության։ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը և Իրաքի վարչապետ Ալի ալ-Զաիդին 2026 թ․ սեպտեմբերի 23-ին համաձայնեցրել են բազայի հանձնումը՝ մատնանշելով Իրաքի անվտանգության միջոցառումների առաջընթացը։

Իրաքի զինված ուժերի խոսնակն ասել է, որ Իրաքն ակնկալում է Բաշիկա-Զիլկանից զորքերի դուրսբերման սկիզբը 2026 թվականի նոյեմբերին, իսկ այնտեղ թուրքական ներկայության ավարտը՝ մինչև 2026-ի վերջը։ Սա Իրաքի ակնկալիքն է․ համատեղ հայտարարությունում նման ժամանակացույց սահմանված չէ։

Վերլուծություն

Անվտանգությունը հանձնումից հետո

Մերձավոր Արևելքի հարցերով վերլուծաբան Ֆրանչեսկո Սկիավին Breaking Defense-ին ասել է, որ աստիճանական հանձնումը քայլ կլինի Իրաքի ինքնիշխանության վերականգնման և անվտանգության ոլորտում հարաբերությունների բարելավման ուղղությամբ։ Միաժամանակ նա զգուշացրել է չգերագնահատել դրա անմիջական ռազմական հետևանքները։ Նրա խոսքով՝ իրաքյան ուժերը պետք է պահպանեն իրենց ներկայությունը և թույլ չտան զինված խմբերին վերադառնալ կամ օգտվել անվտանգության բացերից։

Պաշտպանության հարցերով վերլուծաբան Ալի Բաքիրն ասել է, որ հանձնումը պետք է ուղեկցվի պետական իշխանության հաստատման, սահմանների անվտանգության ապահովման և զինված խմբերի՝ Իրաքի օրենքներին համապատասխան գործելու ուղղությամբ իրաքյան կողմի ավելի ակտիվ ջանքերով։ RANE Network-ի վերլուծաբան Ռայան Բոլն ասել է, որ Բաշիկա-Զիլկանից հեռանալը պարտադիր չէ, որ նշանակի բոլոր թուրքական ուժերի դուրսբերումը Հյուսիսային Իրաքից, թեև նա ավելի լայն դուրսբերումը գնալով ավելի ակնհայտ հավանականություն է համարել։