Մեծ Բրիտանիայի ներքին գործերի նախարարությունը նախատեսում է դեմքի ճանաչում ներգաղթի քաղաքացիական գործերում

Մեծ Բրիտանիայի ներքին գործերի նախարարության փաստաթղթերը նախատեսում են իրական ժամանակում դեմքի ճանաչման հսկացուցակների կիրառում՝ ներգաղթի կանոնների ընդհանուր կիրարկման համար, այդ թվում՝ քաղաքացիական գործերում, օրինակ՝ վիզայի ժամկետը գերազանցելու կամ առանց թույլտվության երկիր մուտք գործելու դեպքերում։ Քաղաքականությունը բացառում է 18 տարեկանից ցածր անձանց ընդգրկումը ցուցակներում։

Առաջարկվող շրջանակն ավելի լայն է, քան հյուսիսային Ուելսի Հոլիհեդ նավահանգստում 2025-ի նոյեմբերից մինչև 2026-ի փետրվարը ներգաղթի կանոնների կիրարկման ծառայության անցկացրած 3 փորձարկումների շրջանակը։ Այդ փորձարկումները թիրախավորել են Իռլանդիայից ընդհանուր ճանապարհորդական տարածքով ժամանող այն մարդկանց, որոնք խախտել էին արտաքսման հրամանները կամ հետախուզվում էին ներգաղթի հետ կապված քրեական իրավախախտումների համար տրված օրդերներով։

Փաստաթղթերը, որոնք առաջինը բացահայտել է Liberty Investigates-ը, նախագիծը նկարագրում են որպես իրականացման պաշտոնական փուլ անցած։ Ներքին գործերի նախարարության խոսնակն ասել է, որ գերատեսչությունը դիտարկում է նոր փորձարկումներ և ուսումնասիրում տեխնոլոգիայի ապագա կիրառման հնարավորությունները։ Գերատեսչությունը չի հայտարարել այն ամբողջ երկրում ներդնելու ժամկետի մասին։

Ովքեր կարող են ընդգրկվել հսկացուցակում

Ներգաղթի ոլորտի պաշտոնյաների համար ուղեցույցը հրապարակվել է 2026 թ․ հոկտեմբերի 8-ին, իսկ տվյալների պաշտպանության վրա ազդեցության գնահատականը՝ նույն ամսվա ավելի ուշ։ Փաստաթղթերը ենթադրում են, որ ցուցակում կարող են ընդգրկվել ներգաղթի օրենսդրությամբ կալանավորման ենթակա այն անձինք, որոնք չեն պահպանել մուտքի կամ մնալու պայմանները, ինչպես նաև այն անձինք, որոնց նկատմամբ հեռացման գործընթաց է իրականացվում։

Ապագայում տեխնոլոգիան կարող է կիրառվել տրանսպորտային հանգույցներում և կոնկրետ միջոցառումների ժամանակ, որոնք, ակնկալվում է, ավելի շատ մարդ կգրավեն։ Փաստաթղթերում կոնկրետ աշխարհագրական վայր չի նշվում։ Փաստաթղթերում որպես հնարավոր ավելի բարձր ռիսկով կիրառման վայրեր նշվում են նաև «համայնքի համար առավել զգայուն» տարածքները։ Ներքին գործերի նախարարությունը հրաժարվել է հստակեցնել, թե ինչ նկատի ունի միջոցառումներ կամ զգայուն վայրեր ասելով։

Ներքին գործերի նախարարության խոսքով՝ փաստաթղթեր չունեցող մարդկանց հայտնաբերումը՝ նրանց գործերը լուծելու նպատակով, հանրության համար ավելի քիչ անհարմարություն կստեղծի, քան տներ կամ աշխատավայրեր կրկնակի ստուգայցերը։ Փաստաթղթերը հրապարակվել են ներքին գործերի նախարար Շաբանա Մահմուդի՝ ներգաղթի կանոնների կիրարկման բյուջեն կրկնապատկելու և աշխատակիցների թիվը 60%-ով ավելացնելու որոշումից հետո։ Նշված նպատակը տասնյակ հազարներով ավելի շատ խուզարշավներ, ձերբակալություններ և արտաքսումներ հնարավոր դարձնելն է։

Մտահոգություններ քննության և վերահսկողության վերաբերյալ

Ներգաղթյալների բարեկեցության միացյալ խորհրդի խոսնակ Գրիֆ Ֆերիսն ասել է, որ իր բնորոշմամբ ռասիստական զանգվածային հսկողության գործիքի ավելի լայն կիրառումը վախեցնող է միգրանտների համայնքների համար։ Նրա խոսքով՝ ներգաղթի կանոնների կիրարկման ծառայությունն արդեն կիրառում է մարտավարություններ, որոնք հետապնդում և ահաբեկում են միգրանտների համայնքներին։ Իրավապաշտպանները մտահոգություն են հայտնել նաև, որ դեմքի ճանաչումը որոշ պայմաններում սխալմամբ նույնականացնում է ոչ սպիտակամորթ մարդկանց։ Open Rights Group-ի Սառա Լասոյեն ասել է, որ ներգաղթի կանոնների կիրարկման ծառայությունը, ըստ երևույթին, ընդլայնում է տեխնոլոգիայի կիրառումը՝ առանց պատշաճ քննության, թափանցիկության կամ հանրային համաձայնության։ Նրա խոսքով՝ ներգաղթի կանոնների կիրարկման ծառայությունն ու ոստիկանությունն օգտվում են հանրային հատվածում արհեստական բանականության տեխնոլոգիաների, այդ թվում՝ դեմքի ճանաչման կիրառումը կարգավորող ազգային օրենսդրության բացակայությունից։

Քաղաքականության փաստաթղթերում ասվում է, որ արտաքին վերահսկողություն իրականացնող մարմինների թվում են Տեղեկատվության հարցերով հանձնակատարի գրասենյակը և կենսաչափության ու տեսահսկման տեսախցիկների հարցերով հանձնակատարը։ Սակայն հանձնակատար Ուիլյամ Ուեբսթերը Liberty Investigates-ին ասել է, որ իր հետ չեն խորհրդակցել, և որ ներգաղթի ոլորտում դեմքի ճանաչման կիրառումը դուրս է իր լիազորություններից։

Ուեբսթերն ասել է, որ տեխնոլոգիայի տարածումը տարբեր ծառայություններում հարցեր է առաջացնում գործող վերահսկողության շրջանակի վերաբերյալ։ Նա հույս ունի, որ դեմքի ճանաչման վերաբերյալ առաջիկա օրենսդրական կարգավորումները կանդրադառնան այդ հարցերին։