Ռուսական հարվածները խափանում են Ուկրաինայի ինտերնետն ու հեռախոսային ցանցերը


Մի քանի օրվա ընթացքում կրկնվող հարձակումների թիրախ են դարձել մի շարք կապի մատակարարներ։ Տուժել են տնային տնտեսություններն ու լրատվամիջոցները, իսկ կապից կախված ծառայությունների աշխատանքի վերաբերյալ մտահոգություններ են առաջացել։
Իրավիճակ՝ Ռուս-ուկրաինական պատերազմ
Հեռահաղորդակցության ենթակառուցվածքներին հասցված ռուսական առաջին հարվածներից հետո Կիևի շրջանի 100 000 տնային տնտեսություն ժամանակավորապես զրկվել է ինտերնետից, հայտնել է Ուկրաինայի թվային փոխակերպման նախարարությունը՝ ըստ Ars Technica-ի հոկտեմբերի 5-ի հրապարակման։ Այս թիվը վերաբերում է սկզբնական խափանումներին, ոչ թե ներկայում առանց կապի մնացած տնային տնտեսությունների ընդհանուր թվին։ Դեռ պարզ չէ, թե որքան տնային տնտեսություն է շարունակում մնալ առանց կապի, և երբ կվերականգնվեն բոլոր ծառայությունները։
«Լրագրողներ առանց սահմանների» ոչ առևտրային կազմակերպության տվյալներով՝ սեպտեմբերի 23-ից հարձակումները կենտրոնացած են Կիևի վրա։ Թիրախների թվում են բջջային ցանցերն ու տվյալների կենտրոնները՝ այն օբյեկտները, որտեղ տեղակայված են թվային ծառայությունների աշխատանքն ապահովող համակարգիչները։
Ավելի վաղ հարվածներն ու հրետակոծությունները վնասել էին օպտիկամանրաթելային գծերը, բջջային կապի աշտարակներն ու բջջային ցանցերի օբյեկտները։ Կիևի վերջին հարձակումներն առանձնանում են նրանով, որ մի քանի օրվա ընթացքում հարվածներ են հասցվել մի շարք մատակարարների ու օբյեկտների, հոկտեմբերի 1-ի գրառման մեջ նշել է ACLED-ի՝ Եվրոպայի հարցերով վերլուծաբան Տետյանա Հավյուկը։ Նրա գնահատմամբ՝ հարձակումների այդ կենտրոնացումը վկայում է Ուկրաինայի թվային ենթակառուցվածքների վրա ճնշման ուժեղացման մասին։
Կրկնվող հարվածներն ազդում են լրատվամիջոցների աշխատանքի և ուկրաինացիների՝ տեղեկություն ստանալու իրավունքի վրա, հայտարարել են «Լրագրողներ առանց սահմանների» կազմակերպության՝ Ուկրաինայի հարցերով պատասխանատու Պոլին Մոֆրեն և տեխնոլոգիաների ու լրագրության բաժնի ղեկավար Վենսան Բերտիեն։
Հնարավոր հետևանքները չեն սահմանափակվում հեռախոսային կապի և ինտերնետի հասանելիությամբ։ Պաշտոնյաներն ու ոլորտի ներկայացուցիչները զգուշացրել են, որ կրկնվող հարձակումները կարող են խաթարել բանկերի, վճարային համակարգերի և հանրային ծառայությունների աշխատանքն ապահովող ցանցերը՝ ըստ Guardian-ի հրապարակման, որին հղում է անում Ars Technica-ն։ Այս նախազգուշացումները վերաբերում են կապից կախված ծառայությունների հնարավոր խափանումներին, ոչ թե դրանց աշխատանքի հաստատված խափանումներին։
Ուկրաինան տվյալների որոշ կենտրոններ տեղափոխել է արտերկիր և ներդրումներ է կատարել ավելի շատ ստորգետնյա հեռահաղորդակցության ցանցեր կառուցելու համար՝ դրանց դիմակայունությունը բարձրացնելու նպատակով։ Այս մասին Breaking Defense-ին ասել է թվային փոխակերպման հարցերով պաշտպանության նախկին փոխնախարար Կատերինա Չեռնոհորենկոն՝ ըստ Ars Technica-ի։ Այս միջոցներով փոխվում է ենթակառուցվածքների տեղակայումը, սակայն Չեռնոհորենկոն զգուշացրել է, որ ամեն ինչ չէ, որ հնարավոր է տեղափոխել ստորգետնյա տարածքներ։
Ars Technica-ն հայտնել է ավելի արագ, ռեակտիվ շարժիչով անօդաչուներով հարվածների կտրուկ աճի մասին։ Նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկին հոկտեմբերի 4-ին ասել է, որ Ուկրաինայի հակաօդային պաշտպանությունը խոցում է նոր՝ ռեակտիվ շարժիչով Shahed անօդաչուների ավելի փոքր բաժինը, քան սովորական Shahed տեսակի անօդաչուների դեպքում։
| Անօդաչուի տեսակը | Հայտարարված խոցման ցուցանիշը |
|---|---|
| Սովորական Shahed տեսակի անօդաչուներ | Ավելի քան 85% |
| Ավելի նոր ու արագ՝ ռեակտիվ շարժիչով Shahed անօդաչուներ | 50–60% |
Չեռնոհորենկոն կոչ է արել դաշնակիցներին հեռահաղորդակցության ենթակառուցվածքների տեղափոխման ու պաշտպանության աշխատանքներին զուգահեռ ուժեղացնել Ուկրաինայի հակաօդային պաշտպանությունը բալիստիկ հրթիռների և անօդաչուների դեմ։

Նոյեմբերի 20-ի ուշ երեկոյան 2 բալիստիկ հրթիռ է խոցել քաղաքի կենտրոնում գտնվող ռեստորանի ավտոկայանատեղին, ասել է Օլեքսանդր Վիլկուլը։ Նրա խոսքով՝ անօդաչուները կրկին հարվածել են, երբ ծառայություններն աշխատում էին դեպքի վայրում։
2 րոպե

Շվեդական ստարտափի խոսքով՝ նոր զենքը նախատեսված է ռեակտիվ շարժիչով հարվածային անօդաչուները կասեցնելու համար՝ սովորական հակաօդային հրթիռներից զգալիորեն ցածր ծախսով։ Ընկերությունը նախատեսում է Ուկրաինայում փորձարկումների հիման վրա կատարելագործել համակարգը՝ այլ շուկաներում ներկայացնելու համար։
2 րոպե

Անդամ երկրների՝ ավելի լայն աջակցություն տրամադրելու պայմանավորվածությունից հետո հաստատված միջոցները ներառում են անօդաչուներ, հակաօդային պաշտպանության սարքավորումներ և այլ պարագաներ, որոնք պետք է մատակարարվեն մինչև 2027-ի վերջը։
1 րոպե