Փարիզում՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կենտրոնակայանում, բացվել է Երևանի Հանրապետության հրապարակին նվիրված ցուցահանդես

Երևանի Հանրապետության հրապարակի պատմությանը նվիրված ցուցահանդեսը բացվել է 2026 թվականի հոկտեմբերի 28-ին՝ Փարիզում, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կենտրոնակայանում։ «Հրապարակը և ժամանակը․ անցյալից ապագա» ցուցահանդեսում ներկայացված են շուրջ 40 լուսանկար և հայկական տարազներ։

Ցուցահանդեսը նվիրված է հրապարակի շինարարության մեկնարկի 100-ամյակին։ Հայաստանի կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության տվյալներով՝ շինարարությունն սկսվել է 1927 թվականին, իսկ հոբելյանն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 2026–2027 թվականների օրացույցում։ 2026 թվականի հոկտեմբերին բացված ցուցահանդեսն այդ երկամյա ծրագրի մաս է։

Միջոցառումները կազմակերպել են նախարարությունն ու ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն՝ կազմակերպությունում Հայաստանի մշտական ներկայացուցչության հետ համագործակցությամբ։

Հրապարակը՝ լուսանկարներում և տարազների նախշերում

Հրապարակի պատմությունը ներկայացնող լուսանկարները Հայաստանի ազգային արխիվի, Հայաստանի պատմության թանգարանի, Հայաստանի ճարտարապետության պալատի, «Արմենպրես» լրատվական գործակալության և անհատ լուսանկարիչների հավաքածուներից են։

Լուսանկարներին զուգահեռ «Տերյան» մշակույթի կենտրոնը ցուցադրում է հայկական տարազներ, որոնց նախշերը ներշնչված են հրապարակի ճարտարապետական զարդանախշերից, հայտնել է Հայաստանի հանրային ռադիոն։ Տարազների ցուցադրությունը կենտրոնի «Մշակույթն իմ ճանապարհն է» դրամաշնորհային ծրագրի մաս է։ Ծրագիրն իրականացվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 2005 թվականի՝ Մշակութային ինքնարտահայտումների բազմազանության պաշտպանության և խրախուսման մասին կոնվենցիայի շրջանակում։

Թամանյանի նախագծից մինչև հրապարակի ավարտը

Հայ ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանը հրապարակի ժամանակակից տեսքը նախագծել է 1924 թվականին՝ որպես Երևանի գլխավոր հատակագծի մաս։ Համակառույցը ձևավորվել է տասնամյակների ընթացքում․ վերջին շենքի՝ Հայաստանի ազգային պատկերասրահի կառուցումն ավարտվել է 1977 թվականին։

Նախագծում հայկական ճարտարապետական ավանդույթները զուգորդվում են ժամանակակից քաղաքաշինության հետ, իսկ շենքերը երեսպատված են վարդագույն և սպիտակ քարով։ Ցուցահանդեսի բացմանը Հայաստանի կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի տեղակալ Տիգրան Վիրաբյանն ասել է, որ հրապարակը հայկական պետականության ու անկախության խորհրդանիշ է և երկրի մշակութային ժառանգության մաս։

Հայկական հոբելյաններին նվիրված ավելի լայն ծրագիր

Փարիզի միջոցառումները նվիրված են նաև Հայաստանի անկախության 35-ամյակին և հայ լեզվաբան Հրաչյա Աճառյանի ծննդյան 150-ամյակին։ Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտը՝ Մատենադարանը, նախարարության աջակցությամբ կազմակերպել է նաև «Կյանքը գիտություն․ Հրաչյա Աճառյան» գիտաժողովը։ Այն անդրադարձել է հայերենի ծագման, պատմության ու բարբառների, ինչպես նաև այլ լեզուների հետ դրա կապերի վերաբերյալ նրա աշխատանքներին։

Նախարարությունը ծրագրի եզրափակիչ համերգը նախատեսել է հոկտեմբերի 29-ին։ «Հովեր» պետական կամերային երգչախումբն ու Վահագն Հայրապետյան տրիոն պետք է կատարեն հայկական ժողովրդական երգերի ջազային մշակումներ։ Ցուցահանդեսն ավելի երկար կգործի․ դրա փակումը նախատեսված է նոյեմբերի 2-ին։