ՅՈՒՆԻՍԵՖ․ ջրի համակարգերի վրա հարձակումները 2021-ի 45-ից պակասի դիմաց 2025-ին անցել են 135-ը

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի «Ջուրը՝ կրակի տակ 4» զեկույցի համաձայն՝ ջրամատակարարման և կոյուղու համակարգերի վրա արձանագրված հարձակումների թիվը 2021-ի 45-ից պակասից 2025-ին հասել է 135-ից ավելիի։ Առաջին ցուցանիշն ընդգրկում է 8 երկիր, երկրորդը՝ 15։

Նոյեմբերի 5-ին հրապարակված զեկույցն ընդգրկում է 2021-ի հունվարից մինչև 2026-ի հունիսն ընկած ժամանակահատվածը՝ 23 երկրում և տարածքում։ Դրանում արձանագրված են ջրամատակարարման, կոյուղու և հիգիենայի համակարգերի, դրանց աշխատակիցների և այդ համակարգերից կախված համայնքների վրա հարձակումները։

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի գործադիր տնօրեն Քեթրին Ռասելն ասել է, որ նման հարձակումները երեխաներին զրկում են անվտանգ խմելու ջրից և դրանից կախված ծառայություններից։ Հիմնադրամը հայտնել է, որ մաքուր ջրի պակասը բուժաշխատողներին խանգարում է մանրէազերծել սարքավորումները, անվտանգ ծննդօգնություն ցուցաբերել և ծանր թերսնմամբ երեխաների համար բուժական կաթ պատրաստել։

Ծառայությունների վնասումը և մարդկանց սպառնացող ռիսկերը

Զեկույցում առանձնացվում է հարձակումների 7 տեսակ, այդ թվում՝ հարվածներ ջրի մաքրման կայաններին, խողովակաշարերին և հորերին, ջրի աղբյուրների աղտոտում, ինչպես նաև պահեստամասերի և ջրի մաքրման քիմիական նյութերի մատակարարման սահմանափակումներ։ UN News-ը, հղում անելով զեկույցին, հայտնել է, որ 2023-ի հոկտեմբերից Գազայի հատվածում ոչնչացվել է ավելի քան 130 000 մետր կոյուղատար խողովակաշար։ Սուդանի Խարթում նահանգում 2024 թ․ մարտի դրությամբ ամբողջությամբ գործում էր ջրի մաքրման 13 կայաններից միայն 1-ը։

Ջրամատակարարումը կարող է խափանվել նաև այն դեպքում, երբ խողովակներն ու պոմպերը վնասված չեն։ Զեկույցի համաձայն՝ 2025-ի նոյեմբերին գազի հանքավայրի վրա անօդաչու թռչող սարքի հարձակումն Իրաքի Քրդստանի տարածաշրջանում էլեկտրաէներգիայի արտադրությունը կրճատել է մոտ 80%-ով՝ ստիպելով իշխանություններին սահմանափակ քանակով էլեկտրաէներգիան բաշխել ջրամատակարարման օբյեկտների, հիվանդանոցների և քաղաքների միջև։

Զեկույցում արձանագրված են դեպքեր, երբ ջրի սպասելիս երեխաներ են սպանվել, վիրավորվել կամ այլ վնասներ կրել, այդ թվում՝ Գազայում։ Նկարագրվում են նաև սեռական բռնության և կրթությունից զրկվելու ռիսկերը կանանց ու աղջիկների համար, որոնք հաճախ են ջուր բերում իրենց ընտանիքների համար։ ՄԱԿ-ը Լիբանանում 2024-ի հակամարտության ընթացքում ջրամատակարարման օբյեկտների 14 աշխատակցի սպանություն է արձանագրել։